ปัญหาวาร
[๑๒๐๐] อกุศลธรรมที่เป็นทั้งอาสวะและอาสวสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรม
ที่เป็นทั้งอาสวะ และอาสวสัมปยุตตธรรม โดยเหตุปัจจัย
[๑๒๐๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๑๒๐๒] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๙
[๑๒๐๓] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
[๑๒๐๔] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
อนุโลมก็ดี ปัจจะนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร
ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
อาสวอาสวสัมปยุตตทุกกุสลัตติกะ จบ
อาสววิปปยุตตสาสวทุกกุสลัตติกะ
ปฏิจจวาร
[๑๒๐๕] กุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอาสววิปป-
ยุตตสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
กุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตต-
อนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๒๐๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๒
สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร

ปฏิจจวาร
[๑๒๐๗] อัพยากตธรรม ที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น
อาสววิปปยุตตสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรม ที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปป-
ยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรม ที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปป-
ยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรม ที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปป-
ยุตตอนาสวธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น
อาสววิปปยุตตสาสวธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๒๐๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๕
ในกัมมปัจจัย มี ” ๕
ในวิปากปัจจัย มี ” ๕
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๕
[๑๒๐๙] อัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น
อาสววิปปยุตตสาสวธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๒๑๐] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ” ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี ” ๓
สหชาตวารก็ดี ปัจจัยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี
พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

ปัญหาวาร
[๑๒๑๑] อัพยากตธรรม ที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม
ที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม โดยเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรม ที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น
อาสววิปปยุตตอนาสวธรรม โดยเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรม ที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น
อาสววิปปยุตตสาสวธรรม โดยเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรม ที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น
อาสววิปปยุตตสาสวธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม โดยเหตุปัจจัย
[๑๒๑๒] อัพยากตธรรม ที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรม
ที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
อัพยากตธรรม ที่เป็นอาสววิปปยุตตอนาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น
อาสววิปปยุตตอนาสวธรรม โดยอารัมมณปัจจัย
[๑๒๑๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในอธิปติปัจจัย มีวาระ ๔
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๔
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๔
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๕
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๒
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๗
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๔
ในปุเรชาตปัจจัย มี ” ๒
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๑
ในกัมมปัจจัย มี ” ๔
ในวิปากปัจจัย มี ” ๔

ในอาหารปัจจัย มี ” ๔
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๗
[๑๒๑๔] อัพยากตธรรม ที่เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่
เป็นอาสววิปปยุตตสาสวธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัย
โดยอุปนิสสยปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย เป็นปัจจัย
โดยอาหารปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย
[๑๒๑๕] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๗
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๗
[๑๒๑๖] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
[๑๒๑๗] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร ใน
กุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
อาสววิปปยุตตสาสวทุกกุสลัตติกะ จบ
อาสวโคจฉกทุกกุสลัตติกะ จบ
สัญโญชนทุกกุสลัตติกะ
ปฏิจจวาร
[๑๒๑๘] กุศลธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ อาศัยกุศลธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
[๑๒๑๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย

ปฏิจจวาร
[๑๒๒๐] อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
อกุศลธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ เกิดขึ้น เพราะเหตุ-
ปัจจัย
อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ และอกุศลธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ อาศัยอกุศลธรรมที่
เป็นสัญโญชน์ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๒๒๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๑๒๒๒] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙
สหชาตวารก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
ปัญหาวาร
[๑๒๒๓] อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน์ โดย
เหตุปัจจัย
[๑๒๒๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๑๒๒๕] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๙

[๑๒๒๖] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๑๒๒๗] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร
ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
ปฏิจจวาร
[๑๒๒๘] อัพยากตธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์ อาศัยอัพยากตธรรมที่ไม่ใช่สัญโญชน์
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๒๒๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
สัญโญชนทุกกุสลัตติกะ จบ
สัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ
ปฏิจจวาร
[๑๒๓๐] กุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
กุศลธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
[๑๒๓๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
บาลีแห่งโลกิยะ โลกุตตรทุกะ ในจูฬันตรทุกะ มีอย่างไร แม้ทุกะนี้ ก็พึงทราบว่า
มีอย่างนั้น
สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร

ปฏิจจวาร
[๑๒๓๒] อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๒๓๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
ปฏิจจวาร
[๑๒๓๔] อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิย-
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม และอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม
อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม
และอัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๒๓๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๕
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๕
ทุกะนี้เหมือนกับโลกิยะ โลกุตตรทุกะในจูฬันตรทุกะ
สหชาตวารก็ดี ฯลฯ สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้พิสดาร

ปัญหาวาร
[๑๒๓๖] อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น
สัญโญชนิยธรรม โดยเหตุปัจจัย
อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็นอสัญโญชนิย-
ธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๑๒๓๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๔
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๗
[๑๒๓๘] อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนิยธรรม เป็นปัจจัยแก่อัพยากตธรรมที่เป็น-
สัญโญชนิยธรรม โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
เป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอาหารปัจจัย
เป็นปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย
[๑๒๓๙] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๗
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๗
[๑๒๔๐] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๔
[๑๒๔๑] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓
อนุโลมก็ดี ปัจจนียก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร
ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
สัญโญชนิยทุกกุสลัตติกะ จบ

สัญโญชนสัมปยุตตทุกกุสลัตติกะ
ปฏิจจวาร
[๑๒๔๒] กุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตธรรม อาศัยกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน-
วิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๒๔๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
ปฏิจจวาร
[๑๒๔๔] อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนสัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน-
สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๒๔๕] อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนสัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน
สัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๒๔๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๕
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๕
[๑๒๔๗] อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนสัมปยุตตธรรม อาศัยอกุศลธรรมที่เป็น
สัญโญชนสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
คือ โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา อาศัยขันธ์ที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา
[๑๒๔๘] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ” ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๕ ฯลฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี ” ๓ ฯลฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๕

ปัญหาวาร
[๑๒๔๙] อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็น
สัญโญชนสัมปยุตตธรรม โดยเหตุปัจจัย
อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน-
วิปปยุตตธรรม โดยเหตุปัจจัย
[๑๒๕๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๒
อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชนสัมปยุตตธรรม เป็นปัจจัยแก่อกุศลธรรมที่เป็นสัญโญชน-
สัมปยุตตธรรม โดยอธิปติปัจจัย
ในอธิปติปัจจัย มีวาระ ๑
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙ ฯลฯ
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๕ ฯลฯ
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๓ ฯลฯ
ในมัคคปัจจัย มี ” ๓ ฯลฯ
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๕
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๕
ปฏิจจวาร
[๑๒๕๑] อัพยากตธรรมที่เป็นสัญโญชนวิปปยุตตธรรม อาศัยอัพยากตธรรมที่เป็น
สัญโญชนวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
[๑๒๕๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑
ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี มีวาระ ๑ ทุกปัจจัย
สัญโญชนสัมปยุตตทุกกุสลัตติกะ จบ