พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 142 (เล่ม 44)

ในกัมมปัจจัย มี ” ๓
ในอาหารปัจจัย มี ” ๓
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มี ” ๓
ในมัคคปัจจัย มี ” ๙
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๖๘๙] สัมมัตตนิยตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่สัมมัตตนิยตธรรมที่เป็นเหตุ
โดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
[๖๙๐] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๙
[๖๙๑] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๖๙๒] ในอธิปติปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร
ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
ปฏิจจวาร
[๖๙๓] อนิยตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอนิยตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุ
ปัจจัย มี ๓ นัย
อนิยตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอนิยตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี
๓ นัย
อนิยตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอนิยตธรรมที่เป็นเหตุ และอนิยตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิด
ขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๖๙๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙

142
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 143 (เล่ม 44)

ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๙
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๖๙๕] อนิยตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอนิยตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
เหตุปัจจัย
อนิยตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอนิยตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
[๖๙๖] อนิยตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอนิยตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
อารัมมณปัจจัย
อนิยตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอนิยตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณ-
ปัจจัย
อนิยตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอนิยตธรรมที่เป็นเหตุ และอนิยตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ
เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
[๖๙๗] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี ” ๑

143
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 144 (เล่ม 44)

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี ” ๓
[๖๙๘] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๖๙๙] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึง
ให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
ปัญหาวาร
[๗๐๐] อนิยตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อนิยตธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
[๗๐๑] อนิยตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อนิยตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย
มี ๙ นัย
[๗๐๒] อนิยตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อนิยตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติ-
ปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
อนิยตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อนิยตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
อนิยตธรรมที่เป็นเหตุ และอนิยตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อนิยตธรรมที่เป็น
เหตุ โดยอธิปติปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

144
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 145 (เล่ม 44)

[๗๐๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสมมันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในปุเรชาตปัจจัย มี ” ๓
ในปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๓
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๓
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอาหารปัจจัย มี ” ๓
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มี ” ๓
ในมัคคปัจจัย มี ” ๙
ในสัมปยุตตปัจจัย มีวาระ ๙
ในวิปปยุตตปัจจัย มี ” ๕
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในนัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในวิคตปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙

145
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 146 (เล่ม 44)

[๗๐๔] อนิยตธรรมที่เป็นเหตุ เป้นปัจจัยแก่อนิยตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณ-
ปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
[๗๐๕] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๙
[๗๐๖] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัยมีวาระ ๓
[๗๐๗] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารใน
กุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
เหตุทุกมิจฉัตตัตติกะ จบ
เหตุทุกมัคคารัมมณัตติกะ
ปฏิจจวาร
[๗๐๘] มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
มัคคารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยมัคคารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุ
ปัจจัย มี ๓ นัย
มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ และมัคคารัมมณธรรม
ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๗๐๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙

146
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 147 (เล่ม 44)

[๗๑๐] มัคคารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยมัคคารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น ไม่
ใช่เพราะเหตุปัจจัย
[๗๑๑] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙
[๗๑๒] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
[๗๑๓] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึง
ให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
ปัญหาวาร
[๗๑๔] มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ
โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๗๑๕] มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ โดย
อธิปติปัจจัย
มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
มัคคารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคารัมมณธรรมที่ไม่ใช่เหตุโดยอธิปติ
ปัจจัย
มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

147
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 148 (เล่ม 44)

[๗๑๖] มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ โดย
อนันตรปัจจัย
[๗๑๗] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๖
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๓
ในอาหารปัจจัย มี ” ๓
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มี ” ๓
ในมัคคปัจจัย มี ” ๙
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในนัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในวิคตปัจจัย มีวาระ ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๗๑๘] มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคารัมมณธรรมที่เป็นเหตุ โดย
สหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
[๗๑๙] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๙
[๗๒๐] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๗๒๑] ในอธิปติปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓

148
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 149 (เล่ม 44)

อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารใน
กุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
ปฏิจจวาร
[๗๒๒] มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุเกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
มัคคเหตุกธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยมัคคเหตุกธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุ
ปัจจัย มี ๓ นัย
มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ และมัคคเหตุกธรรมที่ไม่
ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๗๒๓] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๙
ในอาหารปัจจัย มี ” ๙
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๗๒๔] มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่
เพราะอธิปติปัจจัย
[๗๒๕] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๖
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙

149
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 150 (เล่ม 44)

[๗๒๖] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
[๗๒๗] ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๖
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้
พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
ปัญหาวาร
[๗๒๘] มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ โดย
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๗๒๙] มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติ-
ปัจจัย
มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
มัคคเหตุกธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคเหตุกธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย
มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
[๗๓๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๖
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๓
ในอาหารปัจจัย มี ” ๓
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มี ” ๓
ในมัคคปัจจัย มี ” ๙
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๙

150
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 151 (เล่ม 44)

ในอัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๗๓๑] มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มัคคเหตุกธรรมที่เป็นเหตุ โดย
สหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
[๗๓๒] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๙
[๗๓๓] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๗๓๔] ในอธิปติปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร
ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
ปฏิจจวาร
[๗๓๕] มัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
มัคคาธิปติธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยมัคคาธิปติธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
มัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ และมัคคาธิปติธรรม
ที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๗๓๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๙
ในอาหารปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๗๓๗] มัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมัคคาธิปติธรรมที่เป็นเหตุเกิดขึ้น ไม่ใช่
เพราะอธิปติปัจจัย

151