พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 112 (เล่ม 44)

ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มีวาระ ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี ” ๓
[๕๒๔] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๕๒๕] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี
พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
ปัญหาวาร
[๕๒๖] เนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนวเสกขานาเสกขธรรม
ที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๕๒๗] เนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนวเสกขานาเสกขธรรม
ที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย
[๕๒๘] เนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนวเสกขานาเสกขธรรม
ที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๙ นัย
[๕๒๙] เนวเสกขานาเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนวเสกขานาเสกขธรรม
ที่ไม่ใช่เหตุ โดยปุเรชาตปัจจัย
[๕๓๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มีวาระ ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในปุเรชาตปัจจัย มี ” ๓
ในปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๓
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๙

112
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 113 (เล่ม 44)

ในกัมมปัจจัย มี ” ๓
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอาหารปัจจัย มี ” ๓
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มี ” ๓
ในมัคคปัจจัย มี ” ๙
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในวิปปยุตตปัจจัย มี ” ๕
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในนัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในวิคตปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๕๓๑] เนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนวเสกขานาเสกขธรรม
ที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
[๕๓๒] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๙
[๕๓๓] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๕๓๔] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร
ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับไว้อย่างนั้น
เหตุทุกเสกขัตติกะ จบ

113
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 114 (เล่ม 44)

เหตุทุกปริตตัตติกะ
ปฏิจจวาร
[๕๓๕] ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยปริตตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
ปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยปริตตธรรมที่เป็นเหตุ และปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๕๓๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๕๓๗] ปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
เหตุปัจจัย
ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
[๕๓๘] ปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยปริตตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
อารัมมณปัจจัย
ปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณ-
ปัจจัย
ปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยปริตตธรรมที่เป็นเหตุ และปริตตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น
ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
[๕๓๙] ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยปริตตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
อธิปติปัจจัย
[๕๔๐] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ” ๙

114
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 115 (เล่ม 44)

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มีวาระ ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี ” ๓
[๕๔๑] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๕๔๒] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้
พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
ปัญหาวาร
[๕๔๓] ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
[๕๔๔] ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย

115
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 116 (เล่ม 44)

[๕๔๕] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๕๔๖] ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่ปริตตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย
เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัย โดยอุปนิสสยปัจจัย
[๕๔๗] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๙
[๕๔๘] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๕๔๙] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร
ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
ปฏิจจวาร
[๕๕๐] มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
มหัคคตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยมหัคคตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ และมหัคคตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๕๕๑] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙

116
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 117 (เล่ม 44)

ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๙
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอาหารปัจจัย มี ” ๙
ในวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๕๕๒] มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยมหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
อธิปติปัจจัย
[๕๕๓] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙
[๕๕๔] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
[๕๕๕] ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๙
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้
พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

117
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 118 (เล่ม 44)

ปัญหาวาร
[๕๕๖] มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
[๕๕๗] มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณ-
ปัจจัย มี ๓ นัย
มหัคคตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย
มี ๓ นัย
มหัคตธรรมที่เป็นเหตุ และมหัคคตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรม
ที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย
[๕๕๘] มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย
มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
มหัคคตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย
มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
[๕๕๙] มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ โดย
อนันตรปัจจัย
[๕๖๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๖
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๓

118
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 119 (เล่ม 44)

ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอาหารปัจจัย มี ” ๓
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มี ” ๓
ในมัคคปัจจัย มี ” ๙
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๕๖๑] มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่มหัคคตธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณ-
ปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
[๕๖๒] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๙
[๕๖๓] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๕๖๔] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร
ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
ปฏิจจวาร
[๕๖๕] อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
อัปปมาณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอัปปมาณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ และอัปปมาณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

119
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 120 (เล่ม 44)

[๕๖๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๙
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๕๖๗] อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
อธิปติปัจจัย
[๕๖๘] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๖
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙
[๕๖๙] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
[๕๗๐] ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๖
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้
พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
ปัญหาวาร
[๕๗๑] อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ โดย
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๕๗๒] อัปปมาณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัปปมาณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย
อารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย

120
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๑๑ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ - หน้าที่ 121 (เล่ม 44)

[๕๗๓] อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติ-
ปัจจัย
มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
อัปปมาณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อัปปมาณธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
[๕๗๔] อปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ โดยอนันตร
ปัจจัย มี ๙ นัย
[๕๗๕] ในอัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อัปปมาณธรรมที่เป็นเหตุ โดย
อุปนิสสยปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ มี ๙ นัย
[๕๗๖] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๖
ในอนันตรปัจจัย มีวาระ ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๓
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอาหารปัจจัย มี ” ๓
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มี ” ๓
ในมัคคปัจจัย มี ” ๙

121