ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มีวาระ ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี ” ๓
[๔๘๐] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๔๘๑] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึงให้
พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
ปัญหาวาร
[๔๘๒] เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนวาจยคามิ-
นาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๔๘๓] เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนวาจยคามิ-
นาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย
[๔๘๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙

ในสมนันตรปัจจัย มีวาระ ๙
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในปุเรชาตปัจจัย มี ” ๓
ในปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๓
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๓
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอาหารปัจจัย มี ” ๓
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มี ” ๓
ในมัคคปัจจัย มี ” ๙
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในวิปปยุตตปัจจัย มี ” ๕
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในนัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในวิคตปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๔๘๕] เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนวาจยคมิ-
ิธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
มี ๓ นัย
เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนวาจยคามินาปจยคามิธรรมที่
ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
เป็นปัจจัยโดยปุเรชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยปัจฉาชาตปัจจัยเป็นปัจจัยโดยอาหารปัจจัย เป็น
ปัจจัยโดยอินทริยปัจจัย

[๔๘๖] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๙
[๔๘๗] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๔๘๘] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
อนุโลมก็ดี ปัจจัยนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารใน
กุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
เหตุทุกอาจยคามิตติกะ จบ
เหตุทุกเสกขัตติกะ
ปฏิจจวาร
[๔๘๙] เสกขธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเสกขธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
เสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
เสกขธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเสกขธรรมที่เป็นเหตุ และเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๔๙๐] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสหชาตปัจจัย มีวาระ ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙

ในปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๙
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอาหารปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๔๙๑] เสกขธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเสกขธรรมที่เป็นเหตุเกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
อธิปติปัจจัย
[๔๙๒] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๖
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙
[๔๙๓] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
[๔๙๔] ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๖
สหชาตวารก็ดี ปัจจัยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึง
ให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
ปัญหาวาร
[๔๙๕] เสกขธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เสกขธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
[๔๙๖] เสกขธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เสกขธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย
มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย

เสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย
มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
[๔๙๗] เสกขธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เสกขธรรมที่เป็นเหตุโดย อนันตรปัจจัย
[๔๙๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๖
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๓
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอาหารปัจจัย มี ” ๓
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มีวาระ ๓
ในมัคคปัจจัย มี ” ๙
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในนัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในวิคตปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๔๙๙] เสกขธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เสกขธรรมที่เป็นเหตุ โดยสหชาตปัจจัย
เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
[๕๐๐] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๙

[๕๐๑] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๕๐๒] ในอธิปติปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารใน
กุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
ปฏิจจวาร
[๕๐๓] อเสกขธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอเสกขธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
อเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยอเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
อเสกขธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอเสกขธรรมที่เป็นเหตุ และอเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๕๐๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๙
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙

[๕๐๕] อเสกขธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยอเสกขธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
อธิปติปัจจัย
[๕๐๖] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๖
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙
[๕๐๗] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๖
[๕๐๘] ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๖
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึง
ให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
ปัญหาวาร
[๕๐๙] อเสกขธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อเสกขธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
[๕๑๐] อเสกขธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อเสกขธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติ-
ปัจจัย
มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
อเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่อเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย
มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
[๕๑๑] อเสกขธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อเสกขธรรมที่เป็นเหตุ โดยอุปนิสสย-
ปัจจัย
มีอย่างเดียว คือ อนันตรูปนิสสยะ
[๕๑๒] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๖
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙

ในสหชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๓
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอาหารปัจจัย มีวาระ ๓
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มี ” ๓
ในมัคคปัจจัย มี ” ๙
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในนัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในวิคตปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๕๑๓] อเสกขธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่อเสกขธรรมที่เป็นเหตุ โดยสหชาต-
ปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
[๕๑๔] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๙
[๕๑๕] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๕๑๖] ในอธิปติปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารใน
กุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น

ปฏิจจวาร
[๕๑๗] เนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นเหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เนวเสกขานาเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนวเสกขานาเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นเหตุ และเนว-
เสกขานาเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย
[๕๑๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๙
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๕๑๙] เนวเสกขานาเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนวเสกขานาเสกขธรรมที่ไม่ใช่
เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
เนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนวเสกขานาเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น
ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
[๕๒๐] เนวเสกขานาเสกธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็น
เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย

เนวเสกขานาเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนวเสกขานาเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น
ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
เนวเสกขานาเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นเหตุ และ
เนวเสกขานาเสกขธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
[๕๒๑] เนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็น
เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย
[๕๒๒] เนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนวเสกขานาเสกขธรรมที่เป็นเหตุ
เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะปุเรชาตปัจจัย มี ๓ นัย
[๕๒๓] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙