ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มีวาระ ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙
[๑๒๙] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
[๑๓๐] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑
สหชาตวารก็ดี ปัจจยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี พึง
ให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
ปัญหาวาร
[๑๓๑] วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย
มี ๓ นัย
[๑๓๒] วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย
มี ๓ นัย
วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอารัมมณปัจจัย
มี ๓ นัย
วิปากธรรมที่เป็นเหตุ และวิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่
เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย มี ๓ นัย ได้แต่อารัมมณปัจจัยนั้น เท่านั้น
[๑๓๓] วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย
มี ๓ นัย ได้แต่สหชาตาธิปติปัจจัยเท่านั้น อารัมมณาธิปติปัจจัยไม่มี ฯลฯ
[๑๓๔] วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ โดยอุปนิสสยปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ
วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอุปนิสสยปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ
วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ และวิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ
โดยอุปนิสสยปัจจัย

มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ
วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอุปนิสสยปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ อนันตรูปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ ฯลฯ นอกจากนี้ เป็นอนันตรูป-
นิสสยะ และปกตูปนิสสยะ ๒ อย่างเท่านั้น
[๑๓๕] วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยกัมมปัจจัย
มี ๓ นัย เป็นสหชาตกัมมปัจจัยเท่านั้น
[๑๓๖] วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ โดยวิปากปัจจัย
มี ๙ นัย
[๑๓๗] วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยอาหารปัจจัย
[๑๓๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๖
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๓
ในวิปากปัจจัย มี ” ๙
ในอาหารปัจจัย มี ” ๓
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มี ” ๓
ในมัคคปัจจัย มี ” ๙
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๙

ในอัตถิปัจจัย มีวาระ ๙
ในนัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในวิคตปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๑๓๙] วิปากธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธรรมที่เป็นเหตุ โดยอารัมมณปัจจัย
เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
[๑๔๐] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๙
[๑๔๑] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๑๔๒] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวารใน
กุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
ปฏิจจวาร
[๑๔๓] วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ และวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุทั้งหลาย อาศัย
วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ และวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่
เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๑๔๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙ ฯลฯ

ในกัมมปัจจัย มีวาระ ๙
ในอาหารปัจจัย มี ” ๙
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มี ” ๙
ในมัคคปัจจัย มี ” ๙
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในวิปปยุตตปัจจัย มีวาระ ๙
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในนัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในวิคตปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๑๔๕] วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่
เพราะเหตุปัจจัย
[๑๔๖] วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่
เพราะอธิปติปัจจัย มี ๙ นัย
[๑๔๗] วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่
เพราะปุเรชาตปัจจัย มี ๙ นัย ไม่ใช่เพราะปัจฉาชาตปัจจัย มี ๙ นัย ไม่ใช่เพราะอาเสวนปัจจัย
มี ๙ นัย
[๑๔๘] วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่
เพราะกัมมปัจจัย
วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะ
กัมมปัจจัย
วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ และวิปากธัมมธรรมที่
ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย

[๑๔๙] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙
[๑๕๐] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
[๑๕๑] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑
สหชาตวารก็ดี ปัจจัยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี
พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร
ปัญหาวาร
[๑๕๒] วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ โดย
เหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๑๕๓] วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ โดย
อารัมมณปัจจัย มี ๙ นัย
[๑๕๔] วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ โดย
อธิปติปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๙ นัย
[๑๕๕] วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ โดย
อนันตรปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย มี ๓ อย่าง คือ อารัมมณูปนิสสยะ อนันตรู-
ปนิสสยะ ปกตูปนิสสยะ มี ๙ นัย เป็นปัจจัยโดยอาเสวนปัจจัย มี ๙ นัย
[๑๕๖] วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย
กัมมปัจจัย มี ๓ นัย

[๑๕๗] วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดย
อาหารปัจจัย
[๑๕๘] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสหชาตปัจจัย มีวาระ ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๓
ในอาหารปัจจัย มี ” ๓
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มี ” ๓
ในมัคคปัจจัย มี ” ๙
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในนัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในวิคตปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๑๕๙] วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่วิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ โดย
อารัมมณปัจจัย เป็นปัจจัยโดยสหชาตปัจจัย เป็นปัจจัยโดยอุปนิสสยปัจจัย
[๑๖๐] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๙

[๑๖๑] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๑๖๒] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๙
อนุโลมก็ดี ปัจจนียะก็ดี อนุโลมปัจจนียะก็ดี ปัจจนียานุโลมก็ดี แห่งปัญหาวาร
ในกุสลัตติกะ ท่านนับไว้อย่างไร พึงนับอย่างนั้น
ปฏิจจวาร
[๑๖๓] เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็น
เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ
และเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย
[๑๖๔] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๙
ในอธิปติปัจจัย มี ” ๙
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสมนันตรปัจจัย มี ” ๙
ในสหชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย มี ” ๙
ในนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในอุปนิสสยปัจจัย มี ” ๙
ในปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในอาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในกัมมปัจจัย มี ” ๙

ในวิปากปัจจัย มีวาระ ๑
ในอาหารปัจจัย มี ” ๙
ในอินทริยปัจจัย มี ” ๙
ในฌานปัจจัย มี ” ๙
ในมัคคปัจจัย มีวาระ ๙
ในสัมปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในวิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในนัตถิปัจจัย มี ” ๙
ในวิคตปัจจัย มี ” ๙
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๙
[๑๖๕] เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่
ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะเหตุปัจจัย
[๑๖๖] เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็น
เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ
เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ
และเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอารัมมณปัจจัย
[๑๖๗] เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่
เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอธิปติปัจจัย มี ๙ นัย
[๑๖๘] เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่
เป็นเหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะกัมมปัจจัย มี ๓ นัย
[๑๖๙] เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่
ไม่ใช่เหตุ เกิดขึ้น ไม่ใช่เพราะอาหารปัจจัย

[๑๗๐] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มี ” ๑
ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๙
ในปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย มี ” ๓
[๑๗๑] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
[๑๗๒] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑
สหชาตวารก็ดี ปัจจัยวารก็ดี นิสสยวารก็ดี สังสัฏฐวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี
พึงให้พิสดารเหมือนปฏิจจวาร

ปัญหาวาร
[๑๗๓] เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมม-
ธรรมที่เป็นเหตุ โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ฯลฯ
[๑๗๔] เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมม-
ธรรมที่เป็นเหตุ โดยอธิปติปัจจัย
มีอย่างเดียว คือ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่
ไม่ใช่เหตุ โดยอธิปติปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณาธิปติ สหชาตาธิปติ มี ๓ นัย
[๑๗๕] เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมม-
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยปุเรชาตปัจจัย
มี ๒ อย่าง คือ อารัมมณปุเรชาต วัตถุปุเรชาต มี ๓ นัย
[๑๗๖] เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมม-
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยปัจฉาชาตปัจจัย
เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่
เหตุ โดยปัจฉาชาตปัจจัย
เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่เป็นเหตุ และเนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่
เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยปัจฉาชาตปัจจัย
[๑๗๗] เป็นปัจจัยโดยอาเสวนปัจจัย มี ๙ นัย
[๑๗๘] เนววิปากนวิปากธัมมธรรมที่ไม่ใช่เหตุ เป็นปัจจัยแก่เนววิปากนวิปากธัมม-
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ โดยกัมมปัจจัย มี ๓ นัย
[๑๗๙] ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย มี ” ๘
ในอธิปติปัจจัย มีวาระ ๖
ในอนันตรปัจจัย มี ” ๙