คือ เจตนาที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรมและวิตก
เกิดขึ้น
[๘๙] สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่
ไม่ใช่วิปากปัจจัย ฯลฯ เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย ฯลฯ
คือ พาหิรรูป อาหารสมุฏฐานรูป อุตุสมุฏฐานรูป ฯลฯ
เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย ฯลฯ
คือ พาหิรรูป อาหารสมุฏฐานรูป อุตุสมุฏฐานรูป
สำหรับพวกอสัญญสัตว์ รูปชีวิตินทรีย์ อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น ฯลฯ
เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย ฯลฯ
คือ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยปัญจวิญญาณ ฯลฯ พาหิรรูป อาหารสมุฏฐานรูป
อุตุสมุฏฐานรูป ฯลฯ สำหรับพวกอสัญญสัตว์ ฯลฯ
(ในหมวดแห่งปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย เป็นมูล พึงทำให้เหมือนกับปัจจัยที่ไม่ใช่
ปุเรชาตปัจจัย โดยประกอบอวิตักกวิจารมัตตะเข้ากับวิบาก อีกประการหนึ่ง พึงแสดงวิบาก โดย
ประกอบอวิตักกวิจารมัตตะ กับอวิตักกวิจารมัตตะ)
เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่มัตตปัจจัย เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย
[๙๐] ฯลฯ เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย ฯลฯ
คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒
อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
อวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่
วิปปยุตตปัจจัย
คือ ในอรูปภูมิ วิตก อาศัยขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น
สวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม
เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย

คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ และวิตก อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น
ขันธ์ ๒ และวิตก อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
[๙๑] อวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัย
ที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย
คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒
อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่
วิปปยุตตปัจจัย
คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยวิตก เกิดขึ้น
อวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่
วิปปยุตตปัจจัย
คือ ในอรูปภูมิ วิจาร อาศัยขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น
อวิตักกวิจารมัตตธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย
คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ และวิจาร อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม
เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และวิจาร อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
[๙๒] อวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่
ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย
คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒
อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น พาหิรรูป อาหารสมุฏฐานรูป อุตุสมุฏฐานรูป ฯลฯ
สำหรับพวกอสัญญสัตว์ อาศัยมหาภูตรูป ๑ ฯลฯ
อวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่
วิปปยุตตปัจจัย
คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยวิจาร เกิดขึ้น

[๙๓] อวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม และอวิตักกอวิจาร
ธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย
คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และวิจาร
เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และวิจาร เกิดขึ้น
[๙๔] สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกวิจารมัตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย
คือ ในอรูปภูมิ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และวิตก เกิดขึ้น
ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และวิตก เกิดขึ้น
[๙๕] อวิตักกอวิจารธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่
ไม่ใช่นัตถิปัจจัย เพราะปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย
[๙๖] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๓๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มี ” ๗
” อธิปติปัจจัย มี ” ๓๗
” อนันตรปัจจัย มี ” ๗
” สมนันตรปัจจัย มี ” ๗
” อัญญมัญญปัจจัย มี ” ๗
” อุปนิสสยปัจจัย มี ” ๗
” ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๓๗
” ปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๓๗
” อาเสวนปัจจัย มี ” ๓๗
” กัมมปัจจัย มี ” ๗
” วิปากปัจจัย มี ” ๒๐
” อาหารปัจจัย มี ” ๑
” อินทริยปัจจัย มี ” ๑

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ ฌานปัจจัย มีวาระ ๑
” มัคคปัจจัย มี ” ๓๓
” สัมปยุตตปัจจัย มี ” ๗
” วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๑๑
” นัตถิปัจจัย มี ” ๗
” วิคตปัจจัย มี ” ๗๙
พึงนับเหมือนอย่างการนับปัจจนียปัฏฐาน ในกุสลัตติกะ
ปัจจนียปัฏฐาน จบ
[๙๗] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๗ ฯลฯ
พึงนับเหมือนอย่างการนับอนุโลมปัจจนียปัฏฐาน ในกุสลัตติกะ
[๙๘] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๑๔ ฯลฯ
พึงนับเหมือนอย่างการนับอนุโลมปัจจนียปัฏฐาน ในกุสลัตติกะ
ปฏิจจวาร จบ
แม้สหชาตวาร ก็พึงแจกเช่นเดียวกับปฏิจจวาร
———-
ปัจจยวาร
[๙๙] สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัย
ขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ฯลฯ มี ๗ นัย
อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น มี ๕ นัย เหมือนกับปฏิจจวาร
[๑๐๐] อวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น
ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิจาร เกิดขึ้น

ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น วิจาร
อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น
สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ
คือ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
อวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม ฯลฯ
คือ ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยวิจาร เกิดขึ้น ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจาร
มัตตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น วิตก อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
[๑๐๑] สวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม
เกิดขึ้น ฯลฯ
คือ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัย
มหาภูตรูป เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
อวิตักกวิจารมัตตธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม
เกิดขึ้น ฯลฯ
คือ ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และจิตตสมุฏฐานรูปอาศัยวิจาร เกิดขึ้น ขันธ์
ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยมหาภูตรูป เกิด
ขึ้น วิตก อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น ขันธ์ที่เป็น
อวิตักกวิจารมัตตธรรมและวิจาร อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
สวิตักกสวิจารธรรม อวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ
คือ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และวิตก อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิ
ขณะ ฯลฯ
สวิตักกสวิจารธรรม อวิตักกวิจารมัตตธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัย
อวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ
คือ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และวิตก อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป
อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ

[๑๐๒] สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม
เกิดขึ้น ฯลฯ
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ขันธ์
๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
อวิตักกวิจารมัตตธรรม ฯลฯ อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม
เกิดขึ้น
คือ ในปฏิสนธิขณะ อันเป็นไปแล้วในอุทาหรณ์ว่า พึงกระทำให้ได้หัวข้อปัจจัย ๗
[๑๐๓] สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม และอวิตักกอวิจาร-
ธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ
คือ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยวิตก และหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิ
ขณะ ฯลฯ
อวิตักกวิจารมัตตธรรม ฯลฯ อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม และอวิตักกอวิจาร
ธรรม เกิดขึ้น
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกอวิจารมัตตธรรม และวิจาร เกิดขึ้น ขันธ์
๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และหทัยวัตถุ เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และวิจาร
เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และหทัยวัตถุ
เกิดขึ้น
อวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม
เกิดขึ้น ฯลฯ
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และมหาภูตรูป เกิดขึ้น
จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และมหาภูตรูป เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป

อาศัยวิตก และมหาภูตรูป เกิดขึ้น วิจาร อาศัยขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และ
หทัยวัตถุ เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ มีวาระ ๔ เหมือนอย่างนี้
[๑๐๔] สวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตต
ธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ
คือ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยวิตก และหทัยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐาน
รูป อาศัยวิตก และมหาภูตรูป เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
อวิตักกวิจารมัตตธรรม อวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม และ
อวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และ
วิจาร เกิดขึ้น ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรมและหทัยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏ
ฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรมและมหาภูตรูป เกิดขึ้น ขันธ์ ๓ และวิจาร อาศัย
ขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และหทัยวัตถุ เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ ฯลฯ
ปัจจัยสงเคราะห์ทั้งสอง ที่เหลือพึงแจกปวัตติปฏิสนธิให้พิสดาร
เหตุปัจจัย จบ
ผู้ที่เข้าใจเหตุปัจจัย พึงแจกปัจจยวารให้พิสดาร
พึงนับเหมือนอย่างการนับปฏิจจวาร
ในอธิปติปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓๗
ในปุเรชาตปัจจัย กับอาเสวนปัจจัย มีวาระ ๒๑
นี้เป็นความแปลกกัน ในปัจจัยวารนี้
[๑๐๕] ในปัจจนียปัฏฐาน ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๓๓ พึงยก
โมหะทั้ง ๗ ขึ้น ในฐานะทั้ง ๗
เฉพาะในบทที่เป็นมูล ในปัจจัยที่ใช่อารัมมณปัจจัย พึงยกจิตตสมุฏฐานรูปทั้ง ๗ ขึ้น

วาระทั้ง ๗ มีสวิตักกสวิจารธรรม เป็นมูล พึงแจกกับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย
[๑๐๖] อวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะ
ปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย
คือ อธิปติธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม
เกิดขึ้น ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ซึ่งเป็นวิบาก เกิดขึ้น ในปฏิสนธิ
ขณะ ฯลฯ
อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม ฯลฯ
พึงกระทำ วาระทั้ง ๕ เหมือนอย่างในปฏิจจวาร
[๑๐๗] อวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ
คือ อธิปติธรรม ที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยขันธ์ที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิด
ขึ้น ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ซึ่งเป็นวิบาก
เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยวิจาร ซึ่งเป็นวิบาก เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ อธิปติธรรมที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ขันธ์
ที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ซึ่งเป็นวิบาก และวิจาร อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ฯลฯ
สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม ฯลฯ
คือ ขันธาธิบดี ซึ่งเป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิ
ขณะ ฯลฯ
อวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม ฯลฯ
อธิปติธรรม ที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยวิจาร เกิดขึ้น อธิปติธรรม ที่เป็น
อวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยวิจาร
ซึ่งเป็นวิบาก เกิดขึ้น ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ซึ่งเป็นวิบาก อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
สวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม ฯลฯ

คือ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป
อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
อวิตักกวิจารมัตตธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม
เกิดขึ้น ฯลฯ
คือ ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยวิจาร ซึ่งเป็นวิบาก
เกิดขึ้น ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรมซึ่งเป็นวิบาก และวิจาร อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น
จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น วิตก อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป
อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ซึ่งเป็นวิบาก และวิจาร อาศัย
หทัยวัตถุ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
สวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม ฯลฯ
คือ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และวิตก อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิ
ขณะ ฯลฯ
ปัจจัยสงเคราะห์ที่ ๑ นี้ พึงแจกให้สมบูรณ์
[๑๐๘] สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม และอวิตักกอวิจาร
ธรรม เกิดขึ้น ฯลฯ
คือ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยวิตก และหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิ
ขณะ ฯลฯ
อวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม
เกิดขึ้น ฯลฯ
อธิปติธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และ
วิจาร เกิดขึ้น อธิปติธรรมที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม
และหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ซึ่งเป็นวิบาก
และวิจาร เกิดขึ้น ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ซึ่งเป็นวิบาก และ
หทัยวัตถุ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ

พึงแจกหัวข้อปัจจัยทั้ง ๕
อวิตักกวิจารมัตตธรรม ย่อมมาถึงในที่ใด พึงแจกวิบากในที่นั้น
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจจัยที่มีอธิปติปัจจัย เป็นมูล พึงแจก วาระ ๓๗
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัยก็ดี ปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตรปัจจัยก็ดี ปัจจัยที่ไม่ใช่
อัญญมัญญปัจจัยก็ดี ปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัยก็ดี มีวาระ ๗ และเฉพาะรูปภูมิเท่านั้น
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย มีวาระ ๓๗ เช่นเดียวกับปัจจนียปัฏฐานในปฏิจจวาร
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย มีวาระ ๓๗
แม้ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย ก็เช่นเดียวกัน
แม้อวิตักกวิจารมัตตธรรม ย่อมมาในที่ใด พึงแจกวิบากในที่นั้น
[๑๐๙] สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะปัจจัยที่
ไม่ใช่กัมมปัจจัย
คือ เจตนาที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น
อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม ฯลฯ
คือ เจตนาที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม ฯลฯ
คือ เจตนาที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม ฯลฯ
อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม ฯลฯ
คือ เจตนาที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม ฯลฯ
พึงแจกให้บริบูรณ์
สวิตักกสวิจารธรรม ฯลฯ
คือ เจตนาที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ฯลฯ
อวิตักกวิจารมัตตธรรม ฯลฯ
คือ เจตนาที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยวิจาร เกิดขึ้น เจตนาที่เป็นอวิตักก
วิจารมัตตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น