ปัจจัย ๖ คือ เหตุ สหชาต นิสสย วิปปยุตต อัตถิ และอวิคตปัจจัย มี ๔ วาระ
ปัจจัย ๗ คือ เหตุ สหชาต อัญญมัญญ นิสสย วิปาก อัตถิ และอวิคตปัจจัย
มี ๒ วาระ
ปัจจัย ๘ คือ เหตุ สหชาต อัญญมัญญ นิสสย วิปาก สัมปยุตต อัตถิ และ
อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ
ปัจจัย ๗ คือ เหตุ สหชาต นิสสย วิปาก วิปปยุตต อัตถิ และอวิคตปัจจัย
มี ๒ วาระ
ปัจจัย ๘ คือ เหตุ สหชาต อัญญมัญญ นิสสย วิปาก วิปปยุตต อัตถิ และ
อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
ในกุสลัตติกะให้พิสดารแล้วอย่างไร พึงให้พิสดารอย่างนั้น
อนุโลม
[๑๗๕๑] สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม โดย
อารัมมณปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย สหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย อุปปนิสสยปัจจัย
[๑๗๕๒] สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม
โดยอารัมมณปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย สหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย อุปปนิสสย
ปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย ปัจฉาชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย กัมมปัจจัย
[๑๗๕๓] สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม
โดยอุปนิสสยปัจจัย
[๑๗๕๔] สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม
และอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม โดยสหชาตปัจจัย
[๑๗๕๕] อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม
โดยอารัมมณปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย สหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย อุปปนิสสย
ปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย ปุเรชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย ปัจฉาชาตปัจจัย ฯลฯ
เป็นปัจจัยโดย กัมมปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย อาหารปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย อินทริย
ปัจจัย

[๑๗๕๖] อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม
โดยอารัมมณปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย อุปนิสสยปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย ปุเรชาต
ปัจจัย
[๑๗๕๗] อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม
โดยอุปปนิสสยปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย ปุเรชาตปัจจัย
[๑๗๕๘] อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม
โดยสหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย อุปปนิสสยปัจจัย
[๑๗๕๙] อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม
โดยอารัมมณปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย สหชาตปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย อุปนิสสย
ปัจจัย ฯลฯ เป็นปัจจัยโดย ปัจฉาชาตปัจจัย
[๑๗๖๐] อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม
และอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม โดยสหชาตปัจจัย
[๑๗๖๑] อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม และอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม
มี ๔ อย่าง คือ สหชาต ปัจฉาชาต อาหาร อินทริย
[๑๗๖๒] อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม และอสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม เป็น
ปัจจัยแก่อสังกิลิฏฐอสังกิเลสิกธรรม
มี ๒ อย่าง คือ สหชาต ปุเรชาต
[๑๗๖๓] สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม และอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัย
แก่สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม
มี ๒ อย่าง คือ สหชาต ปุเรชาต
[๑๗๖๔] สังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม และอสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม เป็นปัจจัย
แก่อสังกิลิฏฐสังกิเลสิกธรรม
มี ๔ อย่าง คือ สหชาต ปัจฉาชาต อาหาร อินทริย
[๑๗๖๕] ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑๔
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มีวาระ ๑๔

ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย มีวาระ ๑๔
” อนันตรปัจจัย มี ” ๑๔
” สมนันตรปัจจัย มี ” ๑๔
” สหชาตปัจจัย มี ” ๑๐
” อัญญมัญญปัจจัย มี ” ๑๐
” นิสสยปัจจัย มี ” ๑๐
” อุปนิสสยปัจจัย มี ” ๑๓
” ปุเรชาตปัจจัย มี ” ๑๒
” ปัจฉาชาตปัจจัย มี ” ๑๔
” อาเสวนปัจจัย มี ” ๑๔
” กัมมปัจจัย มี ” ๑๔
” วิปากปัจจัย มี ” ๑๔
” อาหารปัจจัย มี ” ๑๔
” อินทริยปัจจัย มี ” ๑๔
” ฌานปัจจัย มี ” ๑๔
” มัคคปัจจัย มี ” ๑๔
” สัมปยุตตปัจจัย มี ” ๑๐
” วิปปยุตตปัจจัย มี ” ๘
” อัตถิปัจจัย มี ” ๘
” นัตถิปัจจัย มี ” ๑๔
” วิคตปัจจัย มี ” ๑๔
” อวิคตปัจจัย มี ” ๘
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๑๔ ฯลฯ นับ
ปัจจยนียะ ในกุสลัตติกะอย่างไร ก็พึงนับอย่างนั้น
ปัจจนียะ จบ

[๑๗๖๖] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๗
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๗
” สมนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
” อัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อุปนิสสยปัจจัย ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย ฯลฯ ในปัจจัย
ที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย ฯลฯ
ในปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย
ฯลฯ ในปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย ฯลฯ มีวาระ ๗
ในปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๗
ในปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓
” วิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
” นัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
” วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับสหชาตปัจจัย กับนิสสยปัจจัย
กับอัตถิปัจจัย กับอวิคตปัจจัย มีวาระ ๗ ฯลฯ
การนับอนุโลมปัจจนียะ ในกุสลัดติกะได้จำแนกไว้แล้วอย่างไร พึงจำแนกอย่างนั้น
อนุโลมปัจจนียะ จบ
[๑๗๖๗] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๖
ในอธิปติปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๘
ในอนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
ในสมนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
ในสหชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๙
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๓
ในอุปนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๘

ในปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓
ในปัจฉาชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
ในวิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในอาหารปัจจัย อินทริย, ฌาน, มัคคปัจจัย มีวาระ ๗
ในสัมปยุตตปัจจัย มีวาระ ๓
ในวิปปยุตตปัจจัย มี ” ๕
ในอัตถิปัจจัย มี ” ๑๓
ในนัตถิปัจจัย มี ” ๗
ในวิคตปัจจัย มี ” ๗
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑๓
ในอธิปติปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มีวาระ ๗
ฯลฯ
การนับปัจจนียานุโลม ได้จำแนกไว้แล้วอย่างไร พึงจำแนกอย่างนั้น
ปัจจนียานุโลม จบ
สังกิลิฏฐัตติกะ ที่ ๕ จบ
อนุโลมติกปัฏฐาน ตอนต้น จบ
_______________________

พระอภิธรรมปิฎก
เล่ม ๘
มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๒
ปัจฉิมอนุโลมติกปัฏฐาน
ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น
วิตักกัตติกะ
ปฏิจจวาร
[๑] สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๓
เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒
อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
อวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ วิตก อาศัยขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ วิตก อาศัยขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น
อวิตักกอวิจารธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูป อาศัยขันธ์เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น
[๒] สวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น
ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม
เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
อวิตักกวิจารมัตตธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ วิตก และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ วิตกและกฏัตตารูป อาศัยขันธ์เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น
สวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และวิตก อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒
และวิตก อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และวิตก อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น
ขันธ์ ๒ และวิตก อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
[๓] สวิตักกสวิจารธรรม อวิตักกวิจารมัตตธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัย
สวิตักกสวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ วิตก และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม
เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ วิตก และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ วิตก และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสวิตักกสวิจาร
ธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ วิตก และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
[๔] อวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุ
ปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒
เกิดขึ้น

ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒
อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยวิตก เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยวิตก เกิดขึ้น
อวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ วิจารและจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น
จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยวิตก เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ วิจารและกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ที่เป็น
อวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูป อาศัยวิตก เกิดขึ้น
[๕] สวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยวิตก เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และกฏัตตารูป อาศัยวิตก เกิดขึ้น
อวิตักกวิจารมัตตธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกวิจารมัตตธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม เกิดขึ้น
ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกวิจารธรรม
เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ วิจาร และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
[๖] อวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น
ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยวิจาร เกิดขึ้น

ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอวิตักกอวิจารธรรม
เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูป อาศัยวิจาร เกิดขึ้น หทัยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย
เกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลาย อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น หทัยวัตถุ อาศัยวิจาร เกิดขึ้น วิจาร อาศัย
หทัยวัตถุ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป และกฏัตตารูป
ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูป ทั้งหลายเกิดขึ้น
สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น
อวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยวิจาร เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยวิจาร เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิ
ขณะ วิตก อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น
[๗] สวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น กฏัตตารูป
อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น
อวิตักกวิจารมัตตธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยวิจาร เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และกฏัตตารูป อาศัยวิจาร เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น กฏัตตารูป
อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น

ในปฏิสนธิขณะ วิตก อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น กฏัตตารูป อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นอวิตักกวิจารมัตตธรรม และวิจาร อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น
สวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยอวิตักกอวิจารธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และวิตก อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น
[๘] สวิตักกสวิจารธรรม อวิตักกวิจารมัตตธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัย
อวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และวิตก อาศัยหทัยวัตถุ เกิดขึ้น
กฏัตตารูป อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น
[๙] สวิตักกสวิจารธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรมและหทัยวัตถุ
เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทัยวัตถุ เกิดขึ้น
อวิตักกวิจารมัตตธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ในปฏิสนธิขณะ วิตก อาศัยขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และหทัยวัตถุ
เกิดขึ้น
อวิตักกอวิจารธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และมหาภูตรูป เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูป อาศัยขันธ์ที่เป็นสวิตักกสวิจารธรรม และมหาภูตรูป
เกิดขึ้น
[๑๐] สวิตักกสวิจารธรรม และอวิตักกอวิจารธรรม อาศัยสวิตักกสวิจารธรรม
และอวิตักกอวิจารธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย