พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 674 (เล่ม 40)

แม้ในวิปากติกะนี้ พึงนับเหมือนที่นับไว้แล้ว โดยวิธีสาธยายในกุสลัตติกะ
ปัจจนียะ จบ
[๑๓๐๓] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑๓
” อนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
” สมนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
” อัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
” อุปนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
” ปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๒
” ปัจฉาชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๓
” อาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๓
” กัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
” วิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
” สัมปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
” วิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
” นัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
” วิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
[๑๓๐๔] ในปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๕
” ปัจฉาชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
” อาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
” กัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
” วิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
” วิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
[๑๓๐๕] ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปุเรชาตปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย กับ
อธิปติปัจจัย มีวาระ ๓

674
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 675 (เล่ม 40)

ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓
” อาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
” กัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
” วิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
” วิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
[๑๓๐๖] ในปัจจัยที่ไม่ใช่ปัจฉาชาตปัจจัย กับเหตุปัจจัย กับอารัมมณปัจจัย
กับอธิปติปัจจัย กับอนันตรปัจจัย ฯลฯ กับปุเรชาตปัจจัย มีวาระ ๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓
” กัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
” วิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒ ฯลฯ
พึงนับเหมือนนับจำนวนอนุโลมปัจจนียะ ในกุสลัตติกะ
อนุโลมปัจจนียะ จบ
[๑๓๐๗] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๕
ในสมนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
ในสหชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๐
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๐
ในอุปนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
ในปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๐
ในวิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๙
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๐
ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๐
ในฌานปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๐

675
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 676 (เล่ม 40)

ในมัคคปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑
ในสัมปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๐
ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑๐
ในนัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
ในวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๐
[๑๓๐๘] ในสหชาตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย
มีวาระ ๓
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในวิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในฌานปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
[๑๓๐๙] ในสหชาตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณ
ปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อธิปติปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อนันตรปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่สมนันตร
ปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อัญญมัญญปัจจัย มีวาระ ๓
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในวิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓

676
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 677 (เล่ม 40)

ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓
ในฌานปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓ ฯลฯ
พึงนับเหมือนที่นับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุมูลกนัย ในกุสลัตติกะ
พึงแจกวิปากติกะให้พิสดาร เหมือนที่แจกปัจจนียานุโลมปัฏฐาน ในกุสลัตติกะ
ปัจจนียานุโลม จบ
ปฏิจจวาร จบ
สหชาตวาร
[๑๓๑๐] วิปากธรรม เกิดร่วมกับวิปากธรรม เกิดขึ้นได้ เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ เกิดร่วมกับขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบาก เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ เกิดร่วมกับขันธ์ ๓
เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ เกิดร่วมกับขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ฯลฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๑๓ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย มี ” ๑๓
ในปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มี ” ๑๐
” วิคตปัจจัย มี ” ๕
ในปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย กับเหตุปัจจัย มีวาระ ๕
” วิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย มีวาระ ๕
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑๓
สหชาตวาร จบ

677
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 678 (เล่ม 40)

ปัจจยวาร
[๑๓๑๑] วิปากธรรม อาศัยวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบาก เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น
ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยวิบากขันธ์ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ กฏัตตารูป อาศัย
วิบากขันธ์ เกิดขึ้น
วิปากธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบาก เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และ
จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
[๑๓๑๒] วิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒
เกิดขึ้น
วิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น
วิปากธรรมและเนววิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒
และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
[๑๓๑๓] เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรมเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม
เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป กฏัตตารูป
ที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น ฯลฯ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น ฯลฯ
ขันธ์ ๑ ที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น

678
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 679 (เล่ม 40)

วิปากธัมมธรรม อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ วิบากขันธ์ อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ วิบากขันธ์ อาศัยหทยวัตถุ
เกิดขึ้น
วิปากธัมมธรรม อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๑ ที่เป็นวิปากธัมมธรรม อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น
วิปากธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ วิบากขันธ์ อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ วิบากขันธ์ อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น กฏัตตารูป อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น
วิปากธัมมธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยเนววิปากนวิปากธัมม
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ที่เป็นวิปากธัมมธรรม อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัย
มหาภูตรูป เกิดขึ้น
[๑๓๑๔] วิปากธรรม อาศัยวิปากธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรมเกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากขันธ์และหทยวัตถุ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัย
ขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากและ
หทยวัตถุ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรม
เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยวิบากขันธ์และมหาภูตรูป เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ
กฏัตตารูป อาศัยวิบากขันธ์และมหาภูตรูป เกิดขึ้น
วิปากธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธรรมและเนววิปาก
นวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

679
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 680 (เล่ม 40)

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากและหทยวัตถุ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒
และหทยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยวิบากขันธ์และมหาภูตรูป เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ
ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากขันธ์และหทยวัตถุ เกิดขึ้น กฏัตตารูป อาศัยวิบากขันธ์และ
มหาภูตรูป เกิดขึ้น
[๑๓๑๕] วิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธัมมธรรมและเนววิปากนวิปากธัมม
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิปากธัมมธรรมและหทยวัตถุ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒
อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธัมมธรรมและเนววิปากนวิปากธัมม
ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นวิปากธัมมธรรมและมหาภูตรูป เกิดขึ้น
วิปากธัมมธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธัมมธรรมและ
เนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิปากธัมมธรรมและหทยวัตถุ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒
อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นวิปากธัมมธรรมและ
มหาภูตรูป เกิดขึ้น
[๑๓๑๖] วิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ
ปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบาก เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
ในปฏิสนธิขณะ ฯลฯ
[๑๓๑๗] วิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ
ปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒
เกิดขึ้น

680
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 681 (เล่ม 40)

[๑๓๑๘] เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรม
เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัย
ขันธ์ ๒ เกิดขึ้น เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น
วิปากธรรม อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
คือ จักขุวิญญาณ อาศัยจักขายตนะ เกิดขึ้น โสตวิญญาณ อาศัยโสตายตนะ เกิดขึ้น
ฆานวิญญาณ อาศัยฆานายตนะ เกิดขึ้น ชิวหาวิญญาณ อาศัยชิวหายตนะ เกิดขึ้น กายวิญญาณ
อาศัยกายายตนะ เกิดขึ้น วิบากขันธ์ อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ วิบากขันธ์
อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น
วิปากธัมมธรรม อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณ
ปัจจัย
คือ ขันธ์ที่เป็นวิปากธัมมธรรม อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น
[๑๓๑๙] วิปากธรรม อาศัยวิปากธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรม
เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่สหรคตด้วยจักขุวิญญาณและจักขายตนะ เกิดขึ้น
ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และจักขายตนะ เกิดขึ้น โสตายตนะ ฯลฯ ฆานายตนะ ฯลฯ ชิวหาย
ตนะ ฯลฯ กายายตนะ เกิดขึ้น ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากขันธ์และหทยวัตถุ เกิดขึ้น
ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็น
วิบากและหทยวัตถุ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น
[๑๓๒๐] วิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธัมมธรรมและเนววิปากนวิปากธัมม
ธรรม เกิดขึ้น เพราะอารัมมณปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิปากธัมมธรรมและหทยวัตถุ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒
อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น

681
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 682 (เล่ม 40)

[๑๓๒๑] วิปากธรรม อาศัยวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย
คือ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบาก เกิดขึ้น มี ๓ นัย
อธิปติปัจจัย ในปฏิสนธิขณะ ไม่มี
อาศัยวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย มี ๓ นัย
[๑๓๒๒] เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรม
เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม
เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น
ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น
จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น ขันธ์ที่เป็นเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยหทยวัตถุ
เกิดขึ้น
[๑๓๒๓] วิปากธรรม อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะ
อธิปติปัจจัย
คือ วิบากขันธ์ อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น
วิปากธัมมธรรม อาศัยเนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย
คือ ขันธ์ที่เป็นวิปากธัมมธรรม อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น
วิปากธัมมธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยเนววิปากนวิปากธัมม
ธรรม เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย
คือ วิบากขันธ์ อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยมหาภูตรูป เกิดขึ้น
วิปากธัมมธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยเนววิปากนวิปากธัมม
ธรรม เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย
คือ ขันธ์ที่เป็นวิปากธัมมธรรม อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัย
มหาภูตรูป เกิดขึ้น
[๑๓๒๔] วิปากธรรม อาศัยวิปากธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรม
เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย

682
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 683 (เล่ม 40)

คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากและหทยวัตถุ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒
และหทยวัตถุ เกิดขึ้น
เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรม
เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยวิบากขันธ์และมหาภูตรูป เกิดขึ้น
วิปากธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธรรมและเนววิปาก
นวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิบากและหทยวัตถุ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒
และหทยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยวิบากขันธ์และมหาภูตรูป เกิดขึ้น
[๑๓๒๕] วิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธัมมธรรมและเนววิปากนวิปากธัมม
ธรรม เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิปากธัมมธรรมและหทยวัตถุ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒
อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น
เนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธัมมธรรมและเนววิปากนวิปากธัมม
ธรรม เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นวิปากธัมมธรรมและมหาภูตรูป เกิดขึ้น
วิปากธัมมธรรมและเนววิปากนวิปากธัมมธรรม อาศัยวิปากธัมมธรรมและ
เนววิปากนวิปากธัมมธรรม เกิดขึ้น เพราะอธิปติปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นวิปากธัมมธรรมและหทยวัตถุ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒
อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ที่เป็นวิปากธัมมธรรมและ
มหาภูตรูป เกิดขึ้น
[๑๓๒๖] วิปากธรรม อาศัยวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะอนันตรปัจจัย เพราะ
สมนันตรปัจจัย
เหมือนอารัมมณปัจจัย
[๑๓๒๗] วิปากธรรม อาศัยวิปากธรรม เกิดขึ้น เพราะสหชาตปัจจัย เพราะ
อัญญมัญญปัจจัย

683