พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 174 (เล่ม 40)

[๓๖๖] ในสหชาตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่กัมมปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย
กับปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มีวาระ ๑
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
นี้เป็นหัวข้อย่อๆ
[๓๖๗] ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย มีวาระ ๑๗
ในอารัมมณปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๗
ในอธิปติปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๗
ในอนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
ในสมนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
ในสหชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๗
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๗
ในอุปนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
ในปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
ในอาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๗
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๗
ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๗
ในฌานปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๗
ในมัคคปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๗
ในสัมปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑๗

174
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 175 (เล่ม 40)

ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑๗
ในนัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
ในวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๗
[๓๖๘] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย
มีวาระ ๔
ในอนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๔
ในสมนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในสหชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในอุปนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในอาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในฌานปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในมัคคปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในสัมปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในนัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๔
[๓๖๙] ในสหชาตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่วิปากปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย
กับปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย. มีวาระ ๑

175
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 176 (เล่ม 40)

ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในฌานปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
นี้เป็นหัวข้อย่อๆ
[๓๗๐] ในสหชาตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อาหารปัจจัย มีวาระ ๑
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
นี้เป็นหัวข้อย่อๆ
[๓๗๑] ในสหชาตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อินทริยปัจจัย มีวาระ ๑
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
นี้เป็นหัวข้อย่อๆ

176
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 177 (เล่ม 40)

[๓๗๒] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย มีวาระ ๑
ในอนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑
ในสมนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในสหชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอุปนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในวิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในสัมปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในนัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
[๓๗๓] ในสหชาตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่ฌานปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย
กับปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มีวาระ ๑
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑

177
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 178 (เล่ม 40)

ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
[๓๗๔] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย มีวาระ ๑
ในอนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑
ในสมนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในสหชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอุปนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในปุเรชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในวิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในฌานปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในสัมปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในนัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
[๓๗๕] ในสหชาตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่มัคคปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย
กับปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มีวาระ ๑
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑

178
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 179 (เล่ม 40)

ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑
ในวิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในฌานปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
นี้เป็นหัวข้อย่อๆ
[๓๗๖] ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย มีวาระ ๕
ในอธิปติปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๕
ในสหชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
ในวิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
ในฌานปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
ในมัคคปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
ในวิปปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๕
ในสหชาตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่สัมปยุตตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่เหตุปัจจัย
มีวาระ ๑ ฯลฯ
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑

179
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 180 (เล่ม 40)

[๓๗๗] ในเหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย มีวาระ ๓
ในอารัมมณปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๓
ในอธิปติปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในสมนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในสหชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอุปนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในวิปากปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในฌานปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในมัคคปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในสัมปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในนัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๓
[๓๗๘] ในอารัมมณปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่
เหตุปัจจัย มีวาระ ๒
ในอนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๒
ในสมนันตรปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
ในสหชาตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒

180
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 181 (เล่ม 40)

ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๒
ในอุปนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
ในอาเสวนปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
ในฌานปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
ในมัคคปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในสัมปยุตตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
ในนัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
ในวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๒
[๓๗๙] ในสหชาตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่วิปปยุตตปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่
เหตุปัจจัย กับปัจจัยที่ไม่ใช่อารัมมณปัจจัย มีวาระ ๑
ในอัญญมัญญปัจจัย กับ ฯลฯ มีวาระ ๑
ในนิสสยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในกัมมปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอาหารปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอินทริยปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอัตถิปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ในอวิคตปัจจัย กับ ฯลฯ มี ” ๑
ปัจจัยที่ไม่ใช่นัตถิปัจจัย และปัจจัยที่ไม่ใช่วิคตปัจจัย ก็เช่นเดียวกันกับปัจจัยที่ไม่ใช่
อารัมมณปัจจัย
ปัจจนียานุโลม ในปัจจยวาร จบ.
ปัจจยวาร จบ.

181
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 182 (เล่ม 40)

นิสสยวาร
[๓๘๐] กุศลธรรม อาศัยกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น
ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นกุศล เกิดขึ้น
กุศลธรรมและอัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศล เกิดขึ้น ขันธ์ ๑
และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
[๓๘๑] อกุศลธรรม อาศัยอกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒ อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยอกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น
อกุศลธรรมและอัพยากตธรรม อาศัยอกุศลธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศล เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒
และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น
[๓๘๒] อัพยากตธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากตวิบากและอัพยากต
กิริยาเกิดขึ้น ขันธ์ ๑ และจิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และจิตตสมุฏฐานรูป
อาศัยขันธ์ ๒ เกิดขึ้น ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ ๓ และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอัพยากต
วิบาก เกิดขึ้น ขันธ์ ๑ และกฏัตตารูป อาศัยขันธ์ ๓ เกิดขึ้น ขันธ์ ๒ และกฏัตตารูปอาศัย
ขันธ์ ๒ เกิดขึ้น หทยวัตถุ อาศัยขันธ์ทั้งหลาย เกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายอาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น
มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๑ อาศัยมหาภูตรูป ๓ เกิดขึ้น มหาภูตรูป ๒
อาศัยมหาภูตรูป ๒ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป และกฏัตตารูปที่เป็นอุปาทารูป อาศัยมหาภูตรูป
ทั้งหลาย เกิดขึ้น ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอัพยากตวิบากและอัพยากตกิริยา อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น

182
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๗ มหาปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๑ - หน้าที่ 183 (เล่ม 40)

กุศลธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นกุศล อาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น
อกุศลธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นอกุศลอาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น
อกุศลธรรมและอัพยากตธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ทั้งหลายที่เป็นกุศล อาศัยหทยวัตถุเกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยมหาภูตรูป
ทั้งหลาย เกิดขึ้น
อกุศลธรรมและอัพยากตธรรม อาศัยอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ทั้งหลาย ที่เป็นกุศลอาศัยหทยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัย
มหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น
[๓๘๓] กุศลธรรม อาศัยกุศลธรรมและอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะ
เหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศลและหทยวัตถุ เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒
อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น
อัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรมและอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นกุศล และมหาภูตรูป เกิดขึ้น
กุศลธรรมและอัพยากตธรรม อาศัยกุศลธรรมและอัพยากตธรรม เกิดขึ้น
เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นกุศลและหทยวัตถุ เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒
อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น จิตตสมุฏฐานรูป อาศัยขันธ์ทั้งหลายที่เป็นกุศล และ
มหาภูตรูปทั้งหลาย เกิดขึ้น
อกุศลธรรม อาศัยอกุศลธรรมและอัพยากตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
คือ ขันธ์ ๓ อาศัยขันธ์ ๑ ที่เป็นอกุศลและหทยวัตถุ เกิดขึ้น ฯลฯ ขันธ์ ๒
อาศัยขันธ์ ๒ และหทยวัตถุ เกิดขึ้น

183