พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 359 (เล่ม 39)

[๑๐๐๔] ชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ปัจฉิมจิตที่ประกอบด้วยโสมนัส จักเกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ อสัญญสัตว์ แต่ชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นและชีวิตินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น คือ สัตว์ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต
[๑๐๐๕] ชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด สัทธินทรีย์ ฯลฯ
ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ชีวิตินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น ในภูมินั้น
มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ อสัญญสัตว์แต่ชีวิตินทรีย์จัก
ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต
[๑๐๐๖] โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอุเปกขินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งจักมีปัจฉิมจิต
สัมปยุตด้วยอุเบกขา เกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด แต่อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น คือ ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต และอสัญญสัตว์
หรือว่า อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดโสมนัสสินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น

359
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 360 (เล่ม 39)

อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ ผู้ที่จักมีปัจฉิมจิต สัมปยุต
ด้วยโสมนัส เกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น
ก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น
คือ ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต และอสัญญสัตว์
[๑๐๐๗] โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์ ฯลฯ
ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นในภูมินั้นหรือ
โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งจักมีปัจฉิมจิต
ประกอบด้วยอุเบกขา เกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด แต่มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นและมนินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
ในภูมินั้น คือ ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต และอสัญญสัตว์
หรือว่า มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด โสมนัสสินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๑๐๐๘] อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์จักไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งมีปัจฉิมจิต ประกอบ
ด้วยโสมนัส เกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด แต่สัทธินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น
ก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และสัทธินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น
คือ ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต และอสัญญสัตว์
หรือว่า สัทธินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๑๐๐๙] อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์ ฯลฯ
มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ซึ่งมีปัจฉิมจิต ประกอบ
ด้วยโสมนัส เกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด แต่มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น

360
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 361 (เล่ม 39)

ก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ
ผู้มีความพร้อมเพรียงด้วยปัจฉิมจิต และอสัญญสัตว์
หรือว่า มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด อุเปกขินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๑๐๑๐] สัทธินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์ ฯลฯ
มนินทรีย์ จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด สัทธินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๑๐๑๑] ปัญญินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดมนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์จักไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด ปัญญินทรีย์จักไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๑๐๑๒] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า โสตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
โสตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มี
จักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสตินทรีย์เคยเกิดขึ้น
แล้ว และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้น

361
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 362 (เล่ม 39)

[๑๐๑๓] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ฆานินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ฆานินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มี
จักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ฆานินทรีย์เคยเกิดขึ้น
แล้ว และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือสัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๑๔] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ ฯลฯปุริสินทรีย์ เคย
เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ปุริสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปุริสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว
และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๑๕] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว
และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๑๖] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ ฯลฯอุเปกขินทรีย์
เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อุเปกขินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น

362
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 363 (เล่ม 39)

อุเปกขินทรีย์เคยเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว
และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๑๗] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ ฯลฯปัญญินทรีย์
มนินทรีย์ เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่มีจักขุ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว
และจักขุนทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีจักขุ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๑๘] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ ฯลฯปุริสินทรีย์ เคย
เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ปุริสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปุริสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติซึ่งไม่มีฆานะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ปุริสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว
และฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๑๙] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มีฆานะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว
และฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือ สัตว์ซึ่งมีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๒๐] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ฯลฯ อุเปกขินทรีย์
เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ

363
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 364 (เล่ม 39)

ถูกแล้ว
หรือว่า อุเปกขินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
อุเปกขินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติและสัตว์
ซึ่งไม่มีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์
เคยเกิดขึ้นแล้ว และฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ซึ่งมีฆานะ ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่
[๑๐๒๑] ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ ฯลฯปัญญินทรีย์
มนินทรีย์ เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่มีฆานะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ฆานินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว
และฆานินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือ สัตว์ซึ่งมีฆานะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๒๒] อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ปุริสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปุริสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่เป็น
อิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์เคยเกิดขึ้น
แล้ว และอิตถินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือสัตว์ซึ่งเป็นอิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๒๓] อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่เป็น
อิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้น
แล้ว และอิตถินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือ สัตว์ซึ่งเป็นอิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่

364
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 365 (เล่ม 39)

[๑๐๒๔] อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ฯลฯ อุเปกขินทรีย์
สัทธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่เป็น
อิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่อิตถินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้น
แล้ว และอิตถินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือ สัตว์ซึ่งเป็นอิตถี ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๒๕] ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติสัตว์ซึ่งไม่เป็น
ปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้น
แล้ว และปุริสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือ สัตว์ซึ่งเป็นปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๒๖] ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ฯลฯ อุเปกขินทรีย์
สัทธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่เป็น
ปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้น
แล้ว และปุริสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือ สัตว์ซึ่งเป็นปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๑๐๒๗] ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์
นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น

365
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 366 (เล่ม 39)

โสมนัสสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ ในภังคขณะ
แห่งจิต ในปวัตติกาล แต่ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์เคย
เกิดขึ้นแล้ว และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
ในอุปปาทขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล
[๑๐๒๘] ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์ ฯลฯสัทธินทรีย์
ปัญญินทรีย์ มนินทรีย์ เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตใน
ปวัตติกาล แต่ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และ
ชีวิตินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต
ในปวัตติกาล
[๑๐๒๙] โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่
สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อุเปกขินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์นั้น
อุเปกขินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งโสมนัสวิปปยุตจิต สัตว์ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่โสมนัสสินทรีย์
ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และโสมนัสสินทรีย์ก็ย่อม
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีโสมนัส ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งโสมนัส
วิปปยุตจิต ในปวัตติกาล
[๑๐๓๐] โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ ฯลฯปัญญินทรีย์
มนินทรีย์ เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น

366
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 367 (เล่ม 39)

มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งโสมนัสวิปปยุตจิต สัตว์ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์แต่โสมนัสสินทรีย์ย่อม
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วและโสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีโสมนัส ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งโสมนัสสัมปยุตจิต
ในปวัตติกาล
[๑๐๓๑] อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์
นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า สัทธินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
สัทธินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งอุเบกขาวิปปยุตจิต สัตว์ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์แต่อุเปกขินทรีย์ย่อม
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วและอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีอุเบกขา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ในอุปปาทขณะแห่งอุเบกขาสัมปยุตจิต
ในปวัตติกาล
[๑๐๓๒] อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ ฯลฯมนินทรีย์ เคย
เกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งอุเบกขาวิปปยุตจิต สัตว์ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์ แต่อุเปกขินทรีย์ย่อม
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งมีอุเบกขา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งอุเบกขาสัมปยุตจิต ใน
ปวัตติกาล
[๑๐๓๓] สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว

367
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 368 (เล่ม 39)

หรือว่า ปัญญินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
ปัญญินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งสัทธาวิปปยุตจิต สัตว์ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์แต่สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์เคยเกิดแล้ว และสัทธินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
คือ สเหตุกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งสัทธาสัมปยุตจิต ในปวัตติกาล
[๑๐๓๔] สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งสัทธาวิปปยุตจิต สัตว์ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์แต่สัทธินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และสัทธินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
คือ สเหตุกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งสัทธาสัมปยุตจิต ในปวัตติกาล
[๑๐๓๕] ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น
มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ใน
อุปปาทขณะแห่งญาณวิปปยุตจิต สัตว์ผู้เข้านิโรธ และอสัญญสัตว์แต่ปัญญินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และปัญญินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น
คือ สัตว์ซึ่งประกอบด้วยปัญญาที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งญาณสัมปยุตจิต ใน
ปวัตติกาล
[๑๐๓๖] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นในภูมิใด ฯลฯ
[๑๐๓๗] จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใด โสตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ สัตว์ที่กำลังเข้าถึงชั้นสุทธาวาส
แต่โสตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่จักขุนทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และ

368