พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 269 (เล่ม 39)

[๗๐๒] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งไม่เป็นปุริสะ เป็น
สเหตุกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่สัทธินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และสัทธินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์
ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่เป็นปุริสะเป็นอเหตุกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งเป็นอเหตุกสัตว์ เป็นปุริสะ
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์ย่อม
ไม่เกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลัง
จุติอยู่ เป็นอเหตุกสัตว์ ไม่เป็นปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๗๐๓] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งไม่เป็นปุริสะ ประกอบ
ด้วยปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปัญญินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่
ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และปัญญินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์
ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ไม่เป็นปุริสะปราศจากปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งปราศจากปัญญา เป็น
ปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่
ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์
ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ปราศจากปัญญาไม่เป็นปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
[๗๐๔] ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดมนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ

269
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 270 (เล่ม 39)

ปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งไม่เป็นปุริสะ มีจิต
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่มนินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ย่อม
ไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่
ไม่มีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปุริสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๗๐๕] ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดโสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดชีวิตินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งเว้นโสมนัส
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากโสมนัส ในปวัตติกาลแต่ชีวิตินทรีย์จะไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อม
ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต
ในปวัตติกาล
[๗๐๖] ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอุเปกขินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดชีวิตินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งเว้นอุเบกขา ที่กำลัง
เกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากอุเบกขา ในปวัตติกาล แต่ชีวิตินทรีย์จะไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล

270
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 271 (เล่ม 39)

[๗๐๗] ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งเป็นอเหตุกสัตว์ที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากศรัทธา ในปวัตติกาล แต่ชีวิตินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์
เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล
[๗๐๘] ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งปราศจากปัญญา ที่
กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตที่ปราศจากปัญญา ในปวัตติกาล แต่ชีวิตินทรีย์จะไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ในภังคขณะแห่งจิต ใน
ปวัตติกาล
[๗๐๙] ชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดมนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดชีวิตินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งไม่มีจิตที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ แต่ชีวิตินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น

271
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 272 (เล่ม 39)

และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ที่กำลังจุติอยู่ ใน
ภังคขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล
[๗๑๐] โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอุเปกขินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งมีอุเบกขาที่กำลังเกิดขึ้น
อยู่ ในอุปปาทขณะแห่งอุเบกขาสัมปยุตจิต ในปวัตติกาล แต่อุเปกขินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่ง
โสมนัสวิปปยุตจิต อุเบกขาวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์
หรือว่า อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดโสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งไม่มีโสมนัส ที่
กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งโสมนัสสัมปยุตจิต ในปวัตติกาลแต่โสมนัสสินทรีย์จะไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็
ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะ
แห่งอุเบกขาวิปปยุตจิตโสมนัสวิปปยุตจิต และอสัญญสัตว์
[๗๑๑] โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ซึ่งเว้นโสมนัสเป็น
สเหตุกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งโสมนัสวิปปยุตจิตและสัทธาสัมปยุตจิต
ในปวัตติกาล แต่สัทธินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์
ย่อมไม่เกิดขึ้น และสัทธินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด
ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งโสมนัสวิปปยุตจิต และสัทธาวิปปยุตจิต และ
อสัญญสัตว์
หรือว่า สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดโสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น

272
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 273 (เล่ม 39)

สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น ในอุปปาทขณะแห่งจิต อัน
ปราศจากศรัทธา ประกอบด้วยโสมนัส ในปวัตติกาล แต่โสมนัสสินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่
สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นและโสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งจิต
อันปราศจากศรัทธา ปราศจากโสมนัสและอสัญญสัตว์
[๗๑๒] โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งเว้นโสมนัส
ประกอบด้วยปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต อันปราศจากโสมนัส ประกอบ
ด้วยปัญญา ในปวัตติกาล แต่ปัญญินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่
โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และปัญญินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น
คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งจิต อันปราศจากโสมนัส ปราศจาก
ปัญญาและอสัญญสัตว์
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดโสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งปราศจากปัญญา
มีโสมนัส ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต อันปราศจากปัญญา ประกอบด้วยโสมนัส
ในปวัตติกาล แต่โสมนัสสินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์
ย่อมไม่เกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด
ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะแห่งจิตอันปราศจากปัญญา ปราศจากโสมนัส และ
อสัญญสัตว์
[๗๑๓] โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดมนินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งเว้นโสมนัส
มีจิต ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตอันปราศจากโสมนัสแต่มนินทรีย์

273
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 274 (เล่ม 39)

จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ โสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต และ
อสัญญสัตว์
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดโสมนัสสินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๗๑๔] อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งเว้นอุเบกขา เป็น
สเหตุกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต อันปราศจากอุเบกขา ประกอบด้วย
ศรัทธา ในปวัตติกาล แต่สัทธินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ อุเปกขินทรีย์
ย่อมไม่เกิดขึ้น และสัทธินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด
ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งจิตอันปราศจากอุเบกขา ปราศจากศรัทธา
หรือว่า สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอุเปกขินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งเป็นอเหตุกสัตว์
มีอุเบกขา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต อันปราศจากศรัทธา ประกอบด้วยอุเบกขา
ในปวัตติกาล แต่อุเปกขินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ สัทธินทรีย์
ย่อมไม่เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด
ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะแห่งจิต อันปราศจากศรัทธา ปราศจากอุเบกขา และ
อสัญญสัตว์
[๗๑๕] อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งเว้นอุเบกขา
ประกอบด้วยปัญญา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต อันปราศจากอุเบกขา ประกอบ
ด้วยปัญญา ในปวัตติกาล แต่ปัญญินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่

274
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 275 (เล่ม 39)

อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และปัญญินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือ
สัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะแห่งจิต อันปราศจากอุเบกขา ปราศจากปัญญา
และอสัญญสัตว์
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอุเปกขินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งปราศจากปัญญา
มีอุเบกขา ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต อันปราศจากปัญญา ประกอบด้วยอุเบกขา
ในปวัตติกาล แต่อุเปกขินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์
ย่อมไม่เกิดขึ้น และอุเปกขินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด
ในภังคขณะแห่งจิต ในอุปปาทขณะแห่งจิตอันปราศจากปัญญา ปราศจากอุเบกขา
[๗๑๖] อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดมนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งเว้นอุเบกขา มีจิต
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต อันปราศจากอุเบกขาในปวัตติกาล แต่มนินทรีย์
จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่อุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์
ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมดในภังคขณะแห่งจิต และอสัญญสัตว์
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดอุเปกขินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๗๑๗] สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิด
ขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งปราศจากปัญญา
เป็นสเหตุกสัตว์ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต อันปราศจากปัญญา ประกอบด้วย

275
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 276 (เล่ม 39)

ศรัทธา ในปวัตติกาล แต่สัทธินทรีย์จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ ปัญญินทรีย์
ย่อมไม่เกิดขึ้น และสัทธินทรีย์ก็ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ทั้งหมด
ในภังคขณะแห่งจิตในอุปปาทขณะแห่งจิตอันปราศจากปัญญา ปราศจากศรัทธา
[๗๑๘] สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดมนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งเป็นอเหตุกสัตว์ มีจิต
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตอันปราศจากศรัทธาในปวัตติกาล แต่มนินทรีย์
จะไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่สัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็ย่อม
ไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต และอสัญญสัตว์
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดสัทธินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๗๑๙] ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดมนินทรีย์ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น ในภูมินั้นหรือ
ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้น คือสัตว์ซึ่งปราศจากปัญญา มีจิต
ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิตอันปราศจากปัญญาในปวัตติกาล แต่มนินทรีย์จะไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นก็หาไม่ปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็ย่อมไม่
เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในภูมินั้นคือสัตว์ทั้งหมด ในภังคขณะแห่งจิต และอสัญญสัตว์
หรือว่า มนินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ในภูมิใดปัญญินทรีย์ย่อมไม่เกิดขึ้น
แก่สัตว์นั้น ในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๗๒๐] จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด โสตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า โสตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
ถูกแล้ว

276
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 277 (เล่ม 39)

[๗๒๑] จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ฆานินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ฆานินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
ถูกแล้ว
[๗๒๒] จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อิตถินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า อิตถินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
ถูกแล้ว
[๗๒๓] จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ปุริสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
ถูกแล้ว
[๗๒๔] จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า ชีวิตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
ถูกแล้ว
[๗๒๕] จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่
สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า โสมนัสสินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์
นั้น
ถูกแล้ว
[๗๒๖] จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด อุเปกขินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์
นั้นหรือ

277
ฉบับหลวง
พระอภิธรรมปิฎก เล่ม ๖ ยมกปกรณ์ ภาค ๒ - หน้าที่ 278 (เล่ม 39)

ถูกแล้ว
หรือว่า อุเปกขินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์
นั้น
ถูกแล้ว
[๗๒๗] จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด สัทธินทรีย์ฯลฯ ปัญญินทรีย์
มนินทรีย์ เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
ถูกแล้ว
[๗๒๘] ฆานินทรีย์ ฯลฯ อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์โสมนัสสินทรีย์
อุเปกขินทรีย์ สัทธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว
แก่สัตว์นั้นหรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า มนินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วแก่สัตว์นั้น
ถูกแล้ว
[๗๒๙] จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด โสตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น
หรือ
ถูกแล้ว
หรือว่า โสตินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น
ถูกแล้ว
[๗๓๐] จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด ฆานินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น
หรือ
จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือรูปาวจรภูมิ แต่ฆานินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วใน
ภูมินั้นก็หาไม่ จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้ว และฆานินทรีย์ก็เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น คือ
กามาวจรภูมิ
หรือว่า ฆานินทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมิใด จักขุนทรีย์เคยเกิดขึ้นแล้วในภูมินั้น

278