พุทธธรรมสงฆ์


ฉบับหลวง
พระวินัยปิฎก เล่ม ๒ มหาวิภังค์ ทุติภาค - หน้าที่ 327 (เล่ม 2)

บอกเข้าทุติยฌานและจตุตถฌาน
… ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและจตุตถฌานแล้ว … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… เข้าทุติยฌานและจตุตถฌานอยู่ … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… เป็นผู้เข้าทุติยฌานและจตุตถฌานแล้ว … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… เป็นผู้ได้ทุติยฌานและจตุตถฌาน … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… เป็นผู้ชำนาญในทุติยฌานและจตุตถฌาน … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… ทุติยฌานและจตุตถฌาน ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกเข้าทุติยฌานและสุญญตวิโมกข์
… ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและสุญญตวิโมกข์แล้ว ดังนี้ ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… เข้าทุติยฌานและสุญญตวิโมกข์อยู่ … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… เป็นผู้เข้าทุติยฌานและสุญญตวิโมกข์แล้ว … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… เป็นผู้ได้ทุติยฌานและสุญญตวิโมกข์ … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… เป็นผู้ชำนาญในทุติยฌานและสุญญตวิโมกข์ … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… ทุติยฌานและสุญญตวิโมกข์ ข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกเข้าทุติยฌานและอนิมิตตวิโมกข์
… ๑ ทุติยฌานและอนิมิตตวิโมกข์ … ๒ ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกเข้าทุติยฌานและอัปปณิหิตวิโมกข์
… ทุติยฌานและอัปปณิหิตวิโมกข์ … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกเข้าทุติยฌานและสมาธิ
… ทุติยฌานและสุญญตสมาธิ … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… ทุติยฌานและอนิมิตตสมาธิ … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… ทุติยฌานและอัปปณิหิตสมาธิ … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกเข้าทุติยฌานและสมาบัติ
… ทุติยฌานและสุญญตสมาบัติ … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… ทุติยฌานและอนิมิตตสมาบัติ … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… ทุติยฌานและอัปปณิหิตสมาบัติ ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
#๑. ที่ … ไว้นี้ หมายความว่าข้าพเจ้าเข้า
#๒. ที่ … ไว้นี้ หมายความว่า เข้าอยู่ เข้าได้แล้ว เป็นผู้ได้ เป็นผู้ชำนาญ และทำให้แจ้ง

327
ฉบับหลวง
พระวินัยปิฎก เล่ม ๒ มหาวิภังค์ ทุติภาค - หน้าที่ 328 (เล่ม 2)

บอกเข้าทุติยฌานและวิชชา ๓
… ทุติยฌานและวิชชา ๓ …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกเข้าทุติยฌานและสติปัฏฐาน ๔
… ทุติยฌานและสติปัฏฐาน ๔ …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกเข้าทุติยฌานและสัมมัปปธาน ๔
… ทุติยฌานและสัมมัปปธาน ๔ …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกเข้าทุติยฌานและอิทธิบาท ๔
… ทุติยฌานและอิทธิบาท ๔ …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกเข้าทุติยฌานและอินทรีย์ ๕
… ทุติยฌานและอินทรีย์ ๕ …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกเข้าทุติยฌานและพละ ๕
… ทุติยฌานและพละ ๕ …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกเข้าทุติยฌานและโพชฌงค์ ๗
… ทุติยฌานและโพชฌงค์ ๗ …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกเข้าทุติยฌานและอริยมรรคมีองค์ ๘
… ทุติยฌานและอริยมรรคมีองค์ ๘ …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกเข้าทุติยฌานและอริยผล ๔
… ทุติยฌานและโสดาปัตติผล …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… ทุติยฌานและสกทาคามิผล …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… ทุติยฌานและอนาคามิผล …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… ทุติยฌานและอรหัตตผล …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกเข้าทุติยฌานและละกิเลส
… ทุติยฌานและราคะข้าพเจ้าสละแล้ว คายแล้ว ปล่อยแล้ว ละแล้ว สละแล้ว เพิกแล้ว
ถอนแล้ว ดังนี้, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… ทุติยฌานและโทสะข้าพเจ้าสละแล้ว …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… ทุติยฌานและโมหะข้าพเจ้าสละแล้ว … ต้องอาบัติปาจิตตีย์.

328
ฉบับหลวง
พระวินัยปิฎก เล่ม ๒ มหาวิภังค์ ทุติภาค - หน้าที่ 329 (เล่ม 2)

บอกเข้าทุติยฌานและจิตเปิดจากกิเลส
… ทุติยฌาน และจิตของข้าพเจ้าเปิดจากราคะ …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… ทุติยฌาน และจิตของข้าพเจ้าเปิดจากโทสะ …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… ทุติยฌาน และจิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกเข้าทุติยฌานและปฐมฌาน
… ทุติยฌานและปฐมฌาน …, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและเข้าปฐมฌาน
บทว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อุปสัมบันว่า จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้า
เข้าปฐมฌานแล้ว ดังนี้, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานอยู่ ดังนี้, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และเข้าปฐมฌานได้แล้ว ดังนี้, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และเป็นผู้ได้ปฐมฌาน ดังนี้, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และเป็นผู้ชำนาญในปฐมฌาน ดังนี้, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และปฐมฌานข้าพเจ้าทำให้แจ้งแล้ว ดังนี้, ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและเข้าทุติยฌาน
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว เข้าอยู่ เข้าได้แล้ว เป็นผู้ได้
เป็นผู้ชำนาญ ทำให้แจ้งแล้ว ซึ่งทุติยฌาน ดังนี้, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและเข้าตติยฌาน
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว เข้าอยู่ เข้าได้แล้ว เป็นผู้ได้
เป็นผู้ชำนาญ ทำให้แจ้งแล้ว ซึ่งตติยฌาน ดังนี้, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและเข้าจตุตถฌาน
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว เข้าอยู่ เข้าได้แล้ว เป็นผู้ได้
เป็นผู้ชำนาญ ทำให้แจ้งแล้ว ซึ่งจตุตถฌาน ดังนี้, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.

329
ฉบับหลวง
พระวินัยปิฎก เล่ม ๒ มหาวิภังค์ ทุติภาค - หน้าที่ 330 (เล่ม 2)

บอกจิตเปิดจากโมหะและเข้าวิโมกข์
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว เข้าอยู่ เข้าได้แล้ว เป็นผู้ได้
เป็นผู้ชำนาญ ทำให้แจ้งแล้ว ซึ่งสูญญตวิโมกข์ ดังนี้, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว เข้าอยู่ … ซึ่งอนิมิตตวิโมกข์
…, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว เข้าอยู่ … ซึ่งอัปปณิหิตวิโมกข์
…, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและเข้าสมาธิ
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว เข้าอยู่ เข้าได้แล้ว เป็นผู้ได้
เป็นผู้ชำนาญ ทำให้แจ้งแล้ว ซึ่งสุญญตสมาธิ ดังนี้, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งอนิมิตตสมาธิ …, ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งอัปปณิหิตสมาธิ …, ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและเข้าสมาบัติ
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งสุญญตสมาบัติ … ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งอนิมิตตสมาบัติ … ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งอัปปณิหิตสมาบัติ … ต้อง-
อาบัติปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและเข้าวิชชา ๓
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งวิชชา ๓ ดังนี้, … ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและเข้าสติปัฏฐาน ๔
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งสติปัฏฐาน ๔ ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.

330
ฉบับหลวง
พระวินัยปิฎก เล่ม ๒ มหาวิภังค์ ทุติภาค - หน้าที่ 331 (เล่ม 2)

บอกจิตเปิดจากโมหะและเข้าอิทธิบาท ๔
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งอิทธิบาท ๔ ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและเข้าอินทรีย์ ๕
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งอินทรีย์ ๕ ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและเข้าพละ ๕
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งพละ ๕ ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและเข้าโพชฌงค์ ๗
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งโพชฌงค์ ๗ ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและเข้าอริยมรรคมีองค์ ๘
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งอริยมรรคมีองค์ ๘ ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและเข้าอริยผล ๔
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งโสดาปัตติผล ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งสกทาคามิผล ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งอนาคามิผล ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และข้าพเจ้าเข้าแล้ว … ซึ่งอรหัตผล ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและสละกิเลส
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และราคะข้าพเจ้าสละแล้ว คายแล้ว ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และโทสะข้าพเจ้าสละแล้ว คายแล้ว … ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.

331
ฉบับหลวง
พระวินัยปิฎก เล่ม ๒ มหาวิภังค์ ทุติภาค - หน้าที่ 332 (เล่ม 2)

… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และโมหะข้าพเจ้าสละแล้ว คายแล้ว … ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและจากราคะ
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และจิตของข้าพเจ้าเปิดจากราคะ ดังนี้, … ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
บอกจิตเปิดจากโมหะและจากโทสะ
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ และจิตของข้าพเจ้าเปิดจากโทสะ ดังนี้, … ต้องอาบัติ
ปาจิตตีย์.
บอกรวมทุกอย่าง
[๓๓๔] บทว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ข้าพเจ้าเข้าแล้ว เข้าอยู่
เข้าได้แล้ว เป็นผู้ได้ เป็นชำนาญ ทำให้แจ้งแล้ว ซึ่งปฐมฌาน … ทุติยฌาน … ตติยฌาน
จตุตถฌาน … สุญญตวิโมกข์ … อนิมิตตวิโมกข์ … อัปปณิหิตวิโมกข์ … สุญญตสมาธิ … อนิมิตต
สมาธิ … อัปปณิหิตสมาธิ … สุญญตสมาบัติ … อนิมิตตสมาบัติ … อัปปณิหิตสมาบัติ … วิชชา ๓
สติปัฏฐาน ๔ … สัมมัปปธาน ๔ … อิทธิบาท ๔ อินทรีย์ ๕ … พละ ๕ … โพชฌงค์ ๗ … อริยมรรค
มีองค์ ๘ … โสดาปัตติผล … สกทาคามิผล … อนาคามิผล … อรหัตผล … ราคะข้าพเจ้าสละแล้ว คายแล้ว
ปล่อยแล้ว สละแล้ว สลัดแล้ว เพิกแล้ว ถอนแล้ว โทสะข้าพเจ้าสละแล้ว … โมหะข้าพเจ้า-
สละแล้ว … จิตของข้าพเจ้าเปิดจากราคะ … จากโทสะ … และจากโมหะ … ดังนี้, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
วัตถุกามวารกถา
ประสงค์จะบอกเข้าปฐมฌาน
[๓๓๕] บทว่า บอก คือ ภิกษุประสงค์จะบอกแก่อนุปสัมบันว่า ข้าพเจ้าเข้าปฐม-
ฌานแล้ว แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานแล้ว ดังนี้, เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าตติยฌานแล้ว ดังนี้, เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าจตุตถฌานแล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์. เมื่อไม่
เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.

332
ฉบับหลวง
พระวินัยปิฎก เล่ม ๒ มหาวิภังค์ ทุติภาค - หน้าที่ 333 (เล่ม 2)

… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าสุญญตวิโมกข์แล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตวิโมกข์แล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตวิโมกข์แล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าสุญญตสมาธิแล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตสมาธิแล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตสมาธิแล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าสุญญตสมาบัติแล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าอนิมิตตสมาบัติแล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าอัปปณิหิตสมาบัติแล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าวิชชา ๓ แล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์. เมื่อไม่
เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าสติปัฏฐาน ๔ แล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าสัมมัปปธาน ๔ แล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าอิทธิบาท ๔ แล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.

333
ฉบับหลวง
พระวินัยปิฎก เล่ม ๒ มหาวิภังค์ ทุติภาค - หน้าที่ 334 (เล่ม 2)

… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าอินทรีย์ ๕ แล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าพละ ๕ แล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าโพชฌงค์ ๗ แล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าอริยมรรคมีองค์ ๘ แล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าโสดาปัตติผลแล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าสกทาคามิผลแล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าอนาคามิผลแล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์. เมื่อไม่
เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าอรหัตผลแล้ว … เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์. เมื่อไม่-
เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า ราคะข้าพเจ้าสละแล้ว คายแล้ว ปล่อยแล้ว ละแล้ว สลัดแล้ว
เพิกแล้ว ถอนแล้ว ดังนี้, เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์. เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า โทสะข้าพเจ้าสละแล้ว …, เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์. เมื่อไม่-
เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า โมหะข้าพเจ้าสละแล้ว …, เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์. เมื่อไม่-
เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า จิตของข้าพเจ้าเปิดจากราคะ …, เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์. เมื่อไม่
เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโทสะ …, เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… แต่บอกว่า จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ …, เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.

334
ฉบับหลวง
พระวินัยปิฎก เล่ม ๒ มหาวิภังค์ ทุติภาค - หน้าที่ 335 (เล่ม 2)

ประสงค์จะบอกเข้าทุติยฌาน
[๓๓๖] บทว่า บอก คือ ภิกษุประสงค์จะบอกแก่อนุปสัมบันว่า ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌาน
แล้ว แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าตติยฌานแล้ว …, เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์. เมื่อไม่เข้าใจ,
ต้องอาบัติทุกกฏ.
ฯลฯ ฯลฯ ฯลฯ ๑
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว …, เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์. เมื่อไม่
เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
ฯลฯ ฯลฯ ฯลฯ ๒
บทว่า บอก คือ ภิกษุประสงค์จะบอกแก่อนุปสัมบันว่า จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ
แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว …, เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์. เมื่อไม่เข้าใจ,
ต้องอาบัติทุกกฏ.
ฯลฯ ฯลฯ ฯลฯ ๓
… แต่บอกว่า จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโทสะ …, เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
สัพพมูลกนัย
บทว่า บอก คือภิกษุประสงค์จะบอกแก่อนุปสัมบันว่า ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌาน ทุติยฌาน
ตติยฌาน จตุตถฌาน สุญญตวิโมกข์ อนิมิตตวิโมกข์ อัปปณิหิตวิโมกข์ สุญญตสมาธิ อนิมิตต
สมาธิ อัปปณิหิตสมาธิ สุญญตสมาบัติ อนิมิตตสมาบัติ อัปปณิหิตสมาบัติ วิชชา ๓ สติปัฏฐาน ๔
สัมมัปปธาน ๔ อิทธิบาท ๔ อินทรีย์ ๕ พละ ๕ โพชฌงค์ ๗ อริยมรรคมีองค์ ๘ โสดาปัตติผล
สกทาคามิผล อนาคามิผล และอรหัตผลแล้ว ราคะข้าพเจ้าสละแล้ว คายแล้ว ปล่อยแล้ว
ละแล้ว สลัดแล้ว เพิกแล้ว ถอนแล้ว โทสะข้าพเจ้าสละแล้ว … โมหะข้าพเจ้าสละแล้ว
… จิตของข้าพเจ้าเปิดจากราคะ
#๑. ที่ ฯลฯ ฯลฯ ไว้นี้หมายถึงว่า ประสงค์จะบอกว่า เข้าทุติยฌาน แต่บอกว่า เข้าจตุตถ
#ฌาน เข้าวิโมกข์ เข้าสมาธิ เข้าสมาบัติ ตลอดถึงจิตเปิดจากโมหะ ฯ
#๒. หมายถึงประสงค์จะบอกว่าเข้าตติยฌาน แต่บอกว่าเข้าจตุตถฌาน เข้าวิโมกข์ เข้าสมาธิ
#เข้าสมาบัติ ตลอดถึงจิตเปิดจากโทสะ ฯ
#๓. หมายถึงประสงค์จะบอกจิตเปิดจากโมหะ แต่บอกว่าเข้าทุติยฌาน ตติยฌาน เป็นต้น ไปถึง
#จิตเปิดจากโมหะ ฯ

335
ฉบับหลวง
พระวินัยปิฎก เล่ม ๒ มหาวิภังค์ ทุติภาค - หน้าที่ 336 (เล่ม 2)

และจิตของข้าพเจ้าเปิดจากโทสะ แต่บอกว่า จิตของข้าพเจ้าเปิดจากโมหะ … เมื่อเขาเข้าใจ,
ต้องอาบัติปาจิตตีย์. เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
บอกเข้าทุติยฌานและตติยฌาน
[๓๓๗] บทว่า บอก คือภิกษุประสงค์จะบอกแก่อนุปสัมบันว่า ข้าพเจ้าเข้าทุติยฌานและ
ตติยฌานแล้ว … แต่บอกว่าข้าพเจ้าเข้าจตุตถฌานแล้ว … , เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์.
เมื่อไม่เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
ฯลฯ ฯลฯ ฯลฯ ๑
… แต่บอกว่า ข้าพเจ้าเข้าปฐมฌานแล้ว …, เมื่อเขาเข้าใจ, ต้องอาบัติปาจิตตีย์. เมื่อไม่-
เข้าใจ, ต้องอาบัติทุกกฏ.
บอกภิกษุอื่นเข้าปฐมฌาน
[๓๓๘] บทว่า บอก คือ ภิกษุบอกแก่อนุปสัมบันว่า ภิกษุใดอยู่ในวิหารของท่าน ภิกษุ
นั้นเข้าแล้ว เข้าอยู่ เข้าได้แล้ว เป็นผู้ได้ เป็นผู้ชำนาญ ทำให้แจ้ง ซึ่งปฐมฌาน ต้องอาบัติทุกกฏ
… ภิกษุใดอยู่ในวิหารของท่าน ภิกษุนั้นเข้าแล้ว … ซึ่งทุติยฌาน … ตติยฌาน … จตุตถฌาน
สุญญตวิโมกข์ … อนิมิตตวิโมกข์ … อัปปณิหิตวิโมกข์ … สุญญตสมาธิ … อนิมิตตสมาธิ … อัปปณิ
หิตสมาธิ … สุญญตสมาบัติ … อนิมิตตสมาบัติ … อัปปณิหิตสมาบัติ … วิชชา ๓ … สติปัฏฐาน ๔
สัมมัปปธาน ๔ … อิทธิบาท ๔ … อินทรีย์ ๕ … พละ ๕ … โพชฌงค์ ๗ … อริยมรรคมีองค์ ๘
… โสดาปัตติผล … สกทาคามิผล … อนาคามิผล … อรหัตผล …, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… ภิกษุใดอยู่ในวิหารของท่าน: ราคะภิกษุนั้นสละแล้ว คายแล้ว ปล่อยแล้ว ละแล้ว
สลัดแล้ว เพิกแล้ว ถอนแล้ว … โทสะภิกษุนั้นสละแล้ว … โมหะภิกษุนั้นสละแล้ว … ต้อง-
อาบัติทุกกฏ.
… ภิกษุใดอยู่ในวิหารของท่าน จิตของภิกษุนั้นเปิดจากราคะ …, ต้องอาบัติทุกกฏ.
… จิตของภิกษุนั้นเปิดจากโทสะ … ต้องอาบัติทุกกฏ.
… จิตของภิกษุนั้นเปิดจากโมหะ … ต้องอาบัติทุกกฏ.
… ภิกษุใดอยู่ในวิหารของท่าน, ภิกษุนั้นเข้าแล้ว เข้าอยู่ เข้าได้แล้ว เป็นผู้ได้ เป็นผู้-
ชำนาญ ทำให้แจ้ง ซึ่งปฐมฌานในสุญญาคาร … ซึ่งทุติยฌานในสุญญาคาร … ซึ่งตติยฌานใน
สุญญาคาร … ซึ่งจตุตถฌานในสุญญาคาร …, ต้องอาบัติทุกกฏ.
#๑. ที่ ฯลฯ และ นี้ … ผู้ต้องการทราบพิสดารพึงดูในเล่ม ๑ หน้า ๔๖๘ ข้อ (๒๗๙)

336