เตน สมเยนาติ อญฺญาตกวิญฺญตฺติสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ
อุปนนฺโท สกฺยปุตฺโตติ อสีติสหสฺสมตฺตานํ สกฺยกุลา ปพฺพชิตานํ
ภิกฺขูนํ ปฏิกิฏฺโฐ โลลชาติโก ฯ ปฏฺโฐติ เฉโก สมตฺโถ
ปฏิพโล สรสมฺปนฺโน กณฺฐมาธุริเยน สมนฺนาคโต ฯ กิสฺมึ
วิยาติ กึสุ วิย กิเลโส วิย หิโรตฺตปฺปวเสน กมฺปนํ วิย
สงฺกมฺปนํ วิย โหตีติ อตฺโถ ฯ อทฺธานมคฺคนฺติ อทฺธานสงฺขาตํ
ทีฆมคฺคํ น นครวีถิมคฺคนฺติ อตฺโถ ฯ เต ภิกฺขู อจฺฉินฺทึสูติ
มุสึสุ ปตฺตจีวรานิ เนสํ หรึสูติ อตฺโถ ฯ อนุยุญฺชาหีติ ภิกฺขุภาวํ
ชานนตฺถาย ปุจฺฉ ฯ อนุยุญฺชิยมานาติ ปพฺพชฺชาอุปสมฺปทา-
ปตฺตจีวราธิฏฺฐานาทีนิ ปุจฺฉิยมานา ฯ เอตมตฺถํ อาโรเจสุนฺติ
ภิกฺขุภาวํ ชานาเปตฺวา ยฺวายํ สาเกตา สาวตฺถึ อทฺธานมคฺคํ
ปฏิปนฺนาติ อาทินา นเยน วุตฺโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํฯ

อญฺญาตกํ คหปตึ วาติ อาทีสุ ยํ ปรโต ติเณน วา
ปณฺเณน วา ปฏิจฺฉาเทตฺวาติ วุตฺตํ ตํ อาทึ กตฺวา เอวํ
อนุปุพฺพีกถา เวทิตพฺพา ฯ สเจ โจเร ปสฺสิตฺวา ทหรา
ปตฺตจีวรานิ คเหตฺวา ปลาตา โจรา เถรานํ นิวาสน-
ปารุปนมตฺตํเยว หริตฺวา คจฺฉนฺติ เถเรหิ เนว ตาว จีวรํ
วิญฺญาเปตพฺพํ ฯ น สาขาปลาสํ ภญฺชิตพฺพํ ฯ อถ ทหรา
สพฺพํ ภณฺฑิกํ ฉฑฺเฑตฺวา ปลาตา โจรา เถรานํ
นิวาสนปารุปนํ ตญฺจ ภณฺฑิกํ หริตฺวา คจฺฉนฺติ ทหเรหิ
อาคนฺตฺวา อตฺตโน นิวาสนปารุปนานิ น ตาว เถรานํ
ทาตพฺพานิ ฯ น หิ อนจฺฉินฺนจีวรา อตฺตโน อตฺถาย
สาขาปลาสํ ภญฺชิตุํ ลภนฺติ ฯ อจฺฉินฺนจีวรานํ ปน อตฺถาย
ลภนฺติ ฯ อจฺฉินฺนจีวรา จ อตฺตโนปิ ปเรสํปิ อตฺถาย
ลภนฺติ ฯ ตสฺมา เถเรหิ สาขาปลาสํ ภญฺชิตฺวา วากาทีหิ
คณฺฐิตฺวา ทหรานํ ทาตพฺพํ ทหเรหิ วา เถรานํ อตฺถาย
ภญฺชิตฺวา คณฺฐิตฺวา เตสํ หตฺเถ ทตฺวา วา อทตฺวา วา
อตฺตนา นิวาเสตฺวา อตฺตโน นิวาสนปารุปนานิ เถรานํ
ทาตพฺพานิ ฯ เนว ภูตคามปาตพฺยตาย ปาจิตฺติยํ โหติ น
เตสํ ธารเณ ทุกฺกฏํ ฯ สเจ อนฺตรามคฺเค รชกตฺถรณํ วา
โหติ อญฺเญ วา ตาทิเส มนุสฺเส ปสฺสนฺติ จีวรํ วิญฺญา-
เปตพฺพํ ฯ ยานิ จ เนสํ เต วา มนุสฺสา อญฺเญ วา
สาขาปลาสนิวาสเน ภิกฺขู ทิสฺวา อุสฺสาหชาตา วตฺถานิ
เทนฺติ ตานิ สทสานิ วา โหนฺตุ อทสานิ วา นีลาทิ-
นานาวณฺณานิ วา กปฺปิยานิปิ อกปฺปิยานิปิ สพฺพานิ
อจฺฉินฺนจีวรฏฺฐาเน ฐิตตฺตา เตสํ นิวาเสตุญฺจ ปารุปิตุญฺจ
วฏฺฏนฺติ ฯ วุตฺตํปิ เหตํ ปริวาเร
อกปฺปกตํ น ปิ รชนาย รตฺตํ
เตน นิวตฺโถ เยน กามํ วเชยฺย
น จสฺส โหติ อาปตฺติ โส จ ธมฺโม สุคเตน เทสิโต
ปญฺหาเมสา กุสเลหิ จินฺติตาติ (๑)ฯ
อยํ หิ ปญฺโห อจฺฉินฺนจีวรกํ ภิกฺขุํ สนฺธาย วุตฺโต ฯ
อถ ปน ติตฺถิเยหิ สมาคจฺฉนฺติ เต จ เนสํ กุสจีรวากจีร-
ผลกจีรานิ เทนฺติ ตานิปิ ลทฺธึ อคฺคเหตฺวา นิวาเสตุํ
วฏฺฏนฺติ ฯ นิวาเสตฺวาปิ ลทฺธิ น คเหตพฺพา ฯ อิทานิ ยํ
อาวาสํ ปฐมํ อุปคจฺฉติ สเจ ตตฺถ โหติ สงฺฆสฺส วิหารจีวรํ
วาติ อาทีสุ วิหารจีวรํ นาม มนุสฺสา อาวาสํ กาเรตฺวา
# ๑. วิ. ปริ. ๘/๑๓๓๕/๕๓๕ ฯ
จตฺตาโร ปจฺจยา อมฺหากเมว สนฺตกา ปริโภคํ คจฺฉนฺตูติ
จีวรํ สชฺชิตฺวา อตฺตนา การาปิเต อาวาเส ฐเปนฺติ เอตํ
วิหารจีวรนฺนาม ฯ อุตฺตรตฺถรณนฺติ มญฺจกสฺส อุปริ อตฺถรณํ
วุจฺจติ ฯ ฯ ภุมฺมตฺถรณนฺติ ปริกมฺมกตาย ภูมิยา รกฺขณตฺถาย
วิลิมิกาหิ กตอตฺถรณํ ฯ ตสฺส อุปริ ตฏิกํ อตฺถริตฺวา
จงฺกมนฺติ ฯ ภิสิจฺฉวีติ มญฺจภิสิยา วา ปีฐกภิสิยา วา ฉวิ ฯ
สเจ ปูริตา โหติ วิธุเนตฺวาปิ คเหตุํ วฏฺฏติ ฯ เอวเมเตสุ
วิหารจีวราทีสุ ยํ ตตฺถ อาวาเส โหติ ตํ อนาปุจฺฉาปิ
คเหตฺวา นิวาเสตุํ วา ปารุปิตุํ วา อจฺฉินฺนจีวรกานํ ภิกฺขูนํ
ลพฺภตีติ เวทิตพฺพํ ฯ ตญฺจ โข ลภิตฺวา โอทหิสฺสามิ ปุน
ฐเปสฺสามีติ อธิปฺปาเยน น มูลจฺเฉชฺชาย ฯ ลภิตฺวา จ ปน
ญาติโต วา อุปฏฺฐากโต วา อญฺญโต วา กุโตจิปิ ปากติกเมว
กาตพฺพํ ฯ วิเทสํ คเตน เอกสฺมึ สงฺฆิเก อาวาเส
สงฺฆิกปริโภเคน ปริภุญฺชนตฺถาย ฐเปตพฺพํ ฯ สจสฺส ปริโภเคเนว
ตํ ชีรติ วา นสฺสติ วา คีวา น โหติ ฯ สเจ ปน
เอเตสํ วุตฺตปฺการานํ คิหิวตฺถาทีนํ ภิสิจฺฉวิปริยนฺตานํ กิญฺจิ
น ลพฺภติ เตน ติเณน วา ปณฺเณน วา ปฏิจฺฉาเทตฺวา
อาคนฺตพฺพนฺติ ฯ เกหิจิ วา อจฺฉินฺนนฺติ เอตฺถ ยํปิ อจฺฉินฺน-
จีวรา อาจริยูปชฺฌายา อญฺเญ อาหราวุโส จีวรนฺติ ยาจิตฺวา
วา วิสฺสาเสน วา คณฺหนฺติ ตมฺปิ สงฺคหํ คจฺฉตีติ วตฺตุํ
ยุชฺชติ ฯ ปริโภคชิณฺณํ วาติ เอตฺถ จ อจฺฉินฺนจีวรานํ
อาจริยูปชฺฌายาทีนํ อตฺตนา ติณปณฺเณหิ ปฏิจฺฉาเทตฺวา ทินฺนํ
จีวรํปิ สงฺคหํ คจฺฉตีติ วตฺตุํ ยุชฺชติ ฯ เอวํ หิ เต อจฺฉินฺน-
จีวรฏฺฐาเน นฏฺฐจีวรฏฺฐาเน จ ฐิตา ว ภวิสฺสนฺติ ฯ เตน
เนสํ วิญฺญตฺติยญฺจ อกปฺปิยจีวรปริโภเค จ อนาปตฺติ อนุรูปา
ภวิสฺสตีติ ฯ ญาตกานํ ปวาริตานนฺติ เอตฺถ เอเตสํ สนฺตกํ
เทถาติ วิญฺญาเปนฺตสฺส ยาจนฺตสฺส อนาปตฺตีติ เอวมตฺโถ
ทฏฺฐพฺโพ ฯ น หิ ญาตกานํ ปวาริตานํ อาปตฺติ วา
อนาปตฺติ วา โหติ ฯ อตฺตโน ธเนนาติ เอตฺถาปิ อตฺตโน
กปฺปิยภณฺเฑน กปฺปิยโวหาเรเนว วิญฺญาเปนฺตสฺส เจตาเปนฺตสฺส
วา ปริวตฺตาเปนฺตสฺส วา อนาปตฺตีติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ ฯ
ปวาริตานนฺติ เอตฺถ จ สงฺฆวเสน ปวาริเตสุ ปมาณเมว
วฏฺฏติ ฯ ปุคฺคลิกปวารณาย ยํ ยํ ปวาเรติ ตํ ตํเยว
วิญฺญาเปตพฺพํ ฯ โย หิ จตูหิ ปจฺจเยหิ ปวาเรตฺวา สยเมว
สลฺลกฺเขตฺวา กาลานุกาลํ จีวรานิ ทิวเส ทิวเส ยาคุ-
ภตฺตาทีนีติ เอวํ เยน เยน อตฺโถ ตํ ตํ เทติ ตสฺส
วิญฺญาปนกิจฺจํ นตฺถิ ฯ โย ปน ปวาเรตฺวา พาลตาย
วา สติสมฺโมเสน วา น เทติ โส วิญฺญาเปตพฺโพ ฯ โย
มยฺหํ เคหํ ปวาเรมีติ วทติ ตสฺส เคหํ คนฺตฺวา ยถาสุขํ
นิสีทิตพฺพํ นิปชฺชิตพฺพํ น กิญฺจิ คเหตพฺพํ ฯ โย ปน ยํ
มยฺหํ เคเห อตฺถิ ตํ ปวาเรมีติ วทติ ยํ ตตฺถ กปฺปิยํ ตํ
วิญฺญาเปตพฺพํ ฯ เคเห ปน นิสีทิตุํ วา นิปชฺชิตุํ วา น
ลพฺภตีติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ ฯ อญฺญสฺสตฺถายาติ เอตฺถ อตฺตโน ญาตก-
ปวาริเต น เกวลํ อตฺตโน อตฺถาย อถโข อญฺญสฺสตฺถาย
วิญฺญาเปนฺตสฺส อนาปตฺตีติ อยเมโก อตฺโถ ฯ อยํ ปน ทุติโย
อญฺญสฺสาติ เย อญฺญสฺส ญาตกปวาริตา เต ตสฺเสว
อญฺญสฺสาติ ลทฺธโวหารสฺส พุทฺธรกฺขิตสฺส วา ธมฺมรกฺขิตสฺส วา
อตฺถาย วิญฺญาเปนฺตสฺส อนาปตฺตีติ ฯ เสสํ อุตฺตานตฺถเมว ฯ
สมุฏฺฐานาทีสุ อิทํปิ ฉสฺสมุฏฺฐานํ กิริยา โนสญฺญาวิโมกฺขํ
อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
อญฺญาตกวิญฺญตฺติสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ

เตน สมเยนาติ ตทุตฺตริสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ อภิหฏฺฐุนฺติ
อภีติ อุปสคฺโค ฯ หริตุนฺติ อตฺโถ ฯ คณฺหิตุนฺติ วุตฺตํ โหติ ฯ
ปวาเรยฺยาติ อิจฺฉาเปยฺย อิจฺฉํ รุจึ อุปฺปาเทยฺย วเทยฺย
นิมนฺเตยฺยาติ อตฺโถ ฯ อภิหฏฺฐุํ ปวาเรนฺเตน ปน ยถา
วตฺตพฺพํ ตํ อาการํ ทสฺเสตุํ ยาวตกํ อิจฺฉสิ ตาวตกํ
คณฺหาหีติ เอวมสฺส ปทภาชนํ วุตฺตํ ฯ อถวา ยถา เนกฺขมฺมํ
ทฏฺฐุเขมโตติ เอตฺถ ทิสฺวาติ อตฺโถ เอวมิธาปิ อภิหฏฺฐ
ุํ ปวาเรยฺยาติ อภิหริตฺวา ปวาเรยฺยาติ อตฺโถ ฯ ตตฺถ กายา-
ภิหาโร วา วาจาภิหาโร วาติ ทุวิโธ อภิหาโร ฯ กาเยน
วา วตฺถานิ อภิหริตฺวา ปาทมูเล ฐเปตฺวา ยตฺตกํ อิจฺฉสิ
ตตฺตกํ คณฺหาหีติ วทนฺโต ปวาเรยฺย ฯ วาจาย วา อมฺหากํ
ทุสฺสโกฏฺฐาคารํ ปริปุณฺณํ ยตฺตกํ อิจฺฉสิ ตตฺตกํ คณฺหาหีติ
วทนฺโต ปวาเรยฺย ฯ ตทุภยํ หิ เอกชฺฌํ กตฺวา อภิหฏฺฐุํ
ปวาเรยฺยาติ วุตฺตํ ฯ สนฺตรุตฺตรปรมนฺติ สอนฺตรํ อุตฺตรํ ปรมํ
อสฺส จีวรสฺสาติ สนฺตรุตฺตรปรมํ ฯ นิวาสเนน สทฺธึ ปารุปนํ
อุกฺกฏฺฐปริจฺเฉโท อสฺสาติ วุตฺตํ โหติ ฯ ตโต จีวรํ สาทิตพฺพนฺติ
ตโต อภิหฏจีวรโต เอตฺตกํ จีวรํ คเหตพฺพํ น อิโต ปรนฺต
ิ อตฺโถ ฯ ยสฺมา ปน อจฺฉินฺนสพฺพจีวเรน ติจีวริเกเนว ภิกฺขุนา
เอวํ ปฏิปชฺชิตพฺพํ อญฺเญน อญฺญถาปิ ตสฺมา ตํ วิภาคํ
ทสฺเสตุํ สเจ ตีณิ นฏฺฐานิ โหนฺตีติ อาทินา นเยน ตสฺส
ปทภาชนํ วุตฺตํ ฯ ตตฺรายํ วินิจฺฉโย ฯ ยสฺส ตีณิ นฏฺฐานิ
เตน เทฺว สาทิตพฺพานิ ฯ เอกํ นิวาเสตฺวา เอกํ ปารุปิตฺวา
อญฺญํ สภาคฏฺฐานโต ปริเยสิสฺสติ ฯ ยสฺส เทฺว นฏฺฐาน
ิ เตน เอกํ สาทิตพฺพํ ฯ สเจ ปกติยาว สนฺตรุตฺตเรน จรติ
เทฺว สาทิตพฺพานิ ฯ เอวํ เอกํ สาทิยนฺเตเนว สโม ภวิสฺสติ ฯ
เอกํ นฏฺฐํ น สาทิตพฺพํ ฯ ยสฺส ตีสุ เอกํ นฏฺฐํ น
สาทิตพฺพํ ฯ ยสฺส ปน ทฺวีสุ เอกํ นฏฺฐํ เอกํ สาทิตพฺพํ ฯ
ยสฺส ปน เอกํเยว โหติ ตญฺจ นฏฺฐํ เทฺว สาทิตพฺพานิ ฯ
ภิกฺขุนิยา ปน ปญฺจสุปิ นฏฺเฐสุ เทฺว สาทิตพฺพานิ ฯ จตูสุ
นฏฺเฐสุ เอกํ สาทิตพฺพํ ฯ ตีสุ นฏฺเฐสุ กิญฺจิ น สาทิตพฺพํ ฯ
โก ปน วาโท ทฺวีสุ วา เอกสฺมึ วา ฯ เยน เกนจิ
หิ สนฺตรุตฺตรปรมตาย ฐาตพฺพํ ตโต อุตฺตรึ น ลพฺภตีติ
อิทเมตฺถ ลกฺขณํ ฯ เสสกํ อาหริสฺสามีติ เทฺว จีวรานิ
กตฺวา เสสกํ ปุน อาหริสฺสามีติ อตฺโถ ฯ น อจฺฉินฺนการณาติ
พาหุสจฺจาทิคุณวเสน เทนฺติ ฯ ญาตกานนฺติ อาทีสุ ญาตกานํ
เทนฺตานํ สาทิยนฺตสฺส ปวาริตานํ เทนฺตานํ สาทิยนฺตสฺส
อตฺตโน ธเนน สาทิยนฺตสฺส อนาปตฺตีติ อตฺโถ ฯ อฏฺฐกถาสุ
ปน ญาตกปวาริตฏฺฐาเน ปกติยาว พหหปิ วฏฺฏติ อจฺฉินฺน-
การณา ปมาณเมว วฏฺฏตีติ วุตฺตํ ฯ ตํ ปาลิยา น สเมติ ฯ
ยสฺมา ปนิทํ สิกฺขาปทํ อญฺญสฺสตฺถาย วิญฺญาปนวตฺถุสฺมึเยว
ปญฺญตฺตํ ตสฺมา อิธ อญฺญสฺสตฺถายาติ น วุตฺตํ ฯ เสสํ
อุตฺตานตฺถเมว ฯ
สมุฏฺฐานาทีสุ อิทํปิ ฉสฺสมุฏฺฐานํ กิริยา โนสญฺญาวิโมกฺขํ
อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
ตทุตฺตริสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ

เตน สมเยนาติ อุปกฺขฏสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ อตฺถาวุโส มํ
โส อุปฏฺฐาโกติ อาวุโส ยํ ตฺวํ ภณสิ อตฺถิ เอวรูโป โส
มม อุปฏฺฐาโกติ อยเมตฺถ อตฺโถ ฯ อปิมยฺยา เอวํ โหตีติ อปิ
เม อยฺยา เอวํ โหติ ฯ อปิ เมยฺยา เอวํ โหตีติปิ ปาโฐ ฯ ภิกฺขุํ
ปเนว อุทฺทิสฺสาติ เอตฺถ อุทฺทิสฺสาติ อปทิสฺส อารพฺภ ฯ
ยสฺมา ปน ยํ อุทฺทิสฺส อุปกฺขฏํ โหติ ตํ ตสฺสตฺถาย อุปกฺขฏํ
นาม โหติ ตสฺมาสฺส ปทภาชเน ภิกฺขุสฺสตฺถายาติ วุตฺตํ ฯ
ภิกฺขุํ อารมฺมณํ กริตฺวาติ ภิกฺขุํ ปจฺจยํ กตฺวา ฯ ยํ หิ
ภิกฺขุํ อุทฺทิสฺส อุปกฺขฏํ ตํ นิยเมเนว ภิกฺขุํ ปจฺจยํ กตฺวา
อุปกฺขฏํ โหติ ฯ เตน วุตฺตํ

ภิกฺขุํ อารมฺมณํ กริตฺวาติ ฯ
ปจฺจโยปิ หิ ลภติ มาโร อารมฺมณนฺติ อาทีสุ อารมฺมณนฺติ
อาคโต ฯ อิทานิ อุทฺทิสฺสาติ เอตฺถ โย กตฺตา ตสฺส
อาการทสฺสนตฺถํ ภิกฺขุํ อจฺฉาเทตุกาโมติ วุตฺตํ ฯ ภิกฺขุํ
อจฺฉาเทตุกาเมน หิ เตน ตํ อุทฺทิสฺส อุปกฺขฏํ น อญฺเญน
การเณน ฯ อิติ โส อจฺฉาเทตุกาโม โหติ ฯ เตน วุตฺตํ
ภิกฺขุํ อจฺฉาเทตุกาโมติ ฯ อญฺญาตกสฺส คหปติสฺส วาติ
อญฺญาตกคหปตินา วาติ อตฺโถ ฯ กรณตฺเถ หิ อิทํ
สามิวจนํ ฯ
ปทภาชเน ปน พฺยญฺชนํ อวิจาเรตฺวา อตฺถมตฺตเมว
ทสฺเสตุํ อญฺญาตโก นาม ฯเปฯ คหปติ นามาติ อาทิ วุตฺตํ ฯ
จีวรเจตาปนนฺติ จีวรมูลํ ฯ ตํ ปน ยสฺมา หิรญฺญาทีสุ
อญฺญตรํ โหติ ตสฺมา ปทภาชเน หิรญฺญํ วาติ อาทิ วุตฺตํ ฯ
อุปกฺขฏํ โหตีติ สชฺชิตํ โหติ สํหริตฺวา ฐปิตํ ฯ ยสฺมา ปน
หิรญฺญํ วาติ อาทินา วจเนนสฺส อุปกฺขฏภาโว ทสฺสิโต โหติ
ตสฺมา อุปกฺขฏํ นามาติ ปทํ อุทฺธริตฺวา วิสุํ ปทภาชนํ น
วุตฺตํ ฯ อิมินาติ อุปกฺขฏํ สนฺธายาห ฯ เตเนวสฺส ปทภาชเน
ปจฺจุปฏฺฐิเตนาติ วุตฺตํ ฯ ยญฺหิ อุปกฺขฏํ สํหริตฺวา ฐปิตํ ตํ
ปจฺจุปฏฺฐิตํ โหตีติ ฯ อจฺฉาเทสฺสามีติ โวหารวจนเมตํ ฯ
อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ทสฺสามีติ อยํ ปเนตฺถ อตฺโถ ฯ เตเนวสฺส
ปทภาชเนปิ ทสฺสามีติ วุตฺตํ ฯ ตตฺร เจ โส ภิกฺขูติ ยตฺร
โส คหปติ วา คหปตานี วา ตตฺร โส ภิกฺขุ ปุพฺเพ
อปฺปวาริโต อุปสงฺกมิตฺวา จีวเร วิกปฺปํ อาปชฺเชยฺย เจ อิติ
อยเมตฺถ ปทสมฺพนฺโธ ฯ ตตฺถ อุปสงฺกมิตฺวาติ อิมสฺส คนฺตฺวาติ
อิมินาว อตฺเถ สิทฺเธ ปจุรโวหารวเสน ฆรนฺติ วุตฺตํ ฯ
ยตฺร ปน โส ทายโก ตตฺร คนฺตฺวาติ อยเมตฺถ อตฺโถ ฯ
ตสฺมา ปุนปิ วุตฺตํ ยตฺถ กตฺถจิ อุปสงฺกมิตฺวาติ ฯ วิกปฺปํ
อาปชฺเชยฺยาติ วิสิฏฺฐกปฺปํ อธิกวิธานํ อาปชฺเชยฺย ฯ ปทภาชเน
ปน เยน การเณน วิกปฺปํ อาปนฺโน โหติ ตเมว ทสฺเสตุํ อายตํ
วาติ อาทิ วุตฺตํ ฯ สาธูติ อายาจเน นิปาโต ฯ วตาติ
ปริวิตกฺเก ฯ มนฺติ อตฺตานํ อุทฺทิสติ ฯ อายสฺมาติ ปรํ อาลปติ
อามนฺเตติ ฯ ยสฺมา ปน อทํ สพฺพํ พฺยญฺชนมตฺตเมว
อุตฺตานตฺถเมว ตสฺมาสฺส ปฺทภาชเน อตฺโถ น วุตฺโต ฯ
กลฺยาณกมฺยตํ อุปาทายาติ สุนฺทรกามตํ วิสิฏฺฐกามตํ จิตฺเตน
คเหตฺวา ฯ ตสฺส อาปชฺเชยฺย เจ อิติ อิมินา สมฺพนฺโธ ฯ
ยสฺมา ปน โย กลฺยาณกมฺยตํ อุปาทาย อาปชฺชติ โส
สาธุตฺถิโก มหคฺฆตฺถิโก โหติ ตสฺมาสฺส ปทภาชเน พฺยญฺชนํ
ปหาย อธิปฺเปตตฺถเมว ทสฺเสตุํ ตเทว วจนํ วุตฺตํ ฯ ยสฺมา ปน
น อิมสฺส อาปชฺชนมตฺเตเนว อาปตฺติ สีสํ เอติ ตสฺมา ตสฺส
วจเนนาติ อาทิ วุตฺตํ ฯ อนาปตฺติ ญาตกานนฺติ อาทีสุ ญาตกานํ
จีวเร วิกปฺปํ อาปชฺชนฺตสฺส อนาปตฺตีติ เอวมตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ ฯ
มหคฺฆํ เจตาเปตุกามสฺส อปฺปคฺฆํ เจตาเปตีติ คหปติสฺส
วีสติอคฺฆนกํ จีวรํ เจตาเปตุกามสฺส อลํ มยฺหํ เอเตน
ทสคฺฆนกํ วา อฏฺฐคฺฆนกํ วา เทหีติ วทโต อนาปตฺตีติ ฯ
อปฺปคฺฆนฺติ อิทํ จ อติเรกนิวารณตฺถเมว วุตฺตํ ฯ สมเกปิ ปน
อนาปตฺติ ฯ ตญฺจ โข อคฺฆวเสเนว น ปมาณวเสน ฯ
อคฺฆวฑฺฒนกญฺหีทํ สิกฺขาปทํ ตสฺมา โย วีสติอคฺฆนกํ
อนฺตรวาสกํ เจตาเปตุกาโม ตํ เอตฺตกเมว อคฺฆนกํ จีวรํ
เทหีติ วตฺตตปิ วฏฺฏติ ฯ เสสํ อุตฺตานตฺถเมว ฯ สมุฏฺฐานาทีนิปิ
ตทุตฺตริสิกฺขาปทสทิสาเนวาติ ฯ
ปฐมอุปกฺขฏสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ

ทุติยอุปกฺขฏสิกฺขาปเท อิมินาว นเยน อตฺโถ เวทิตพฺโพ ฯ
ตํ หิ อิมสฺส อนุปฺปญฺญตฺติสทิสํ ฯ เกวลํ ปฐมสิกฺขาปเท
เอกสฺส ปีฬา กตา ทุติเย ทฺวินฺนํ ฯ อยเมตฺถ วิเสโส ฯ
เสสํ สพฺพํ ปฐมสทิสเมว ฯ ยถา จ ทฺวินฺนํ เอวํ พหูนํ
ปีฬนํ กตฺวา คณฺหโตปิ อาปตฺติ เวทิตพฺพา ฯ
ทุติยอุปกฺขฏสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ

เตน สมเยนาติ ราชสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ อุปาสกํ สญฺญา-
เปตฺวาติ ชานาเปตฺวา ฯ อิมินา มูเลน จีวรํ กีณิตฺวา เถรสฺส
เทหีติ เอวํ วตฺวาติ อธิปฺปาโย ฯ ปญฺญาสพนฺโธติ ปญฺญาส-
กหาปโณ ทณฺโฑติ วุตฺตํ โหติ ฯ ปญฺญาสมฺพนฺโธติปิ ปาโฐ ฯ
อชฺชุณฺโห ภนฺเต อาคเมหีติ ภนฺเต อชฺช เอกทิวสํ อมฺหากํ
ติฏฺฐ อธิวาเสหีติ อตฺโถ ฯ ปรามสีติ คณฺหิ ฯ ชิโนสีติ ชิโตสิ
ปญฺญาสํ ชิโต อสิ ฯ ปญฺญาสํ ทาเปตพฺโพติ อธิปฺปาโย ฯ
ราชโภคฺโคติ ราชโต โภคฺคํ ภุญฺชิตพฺพํ อสฺส อตฺถีติ
ราชโภคฺโค ฯ ราชโภโคติปิ ปาโฐ ฯ ราชโต โภโค อสฺส
อตฺถีติ อตฺโถ ฯ ปหิเณยฺยาติ เปเสยฺย ฯ อุตฺตานตฺถตฺตา ปนสฺส
ปทภาชนํ น วุตฺตํ ฯ ยถา จ เอตสฺส เอวํ จีวรํ อิตฺถนฺนามํ
ภิกฺขุนฺติ อาทีนํปิ ปทานํ อุตฺตานตฺถตฺตาเยว ปทภาชนํ น
วุตฺตนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ อาภฏนฺติ อานีตํ ฯ กาเลน กปฺปิยนฺติ
ยุตฺตปฺปตฺตกาเลน ฯ ยทา โน อตฺโถ โหติ ตทา กปฺปิยจีวรํ
ปฏิคฺคณฺหามาติ อตฺโถ ฯ เวยฺยาวจฺจกโรติ กิจฺจกโร กปฺปิย-
การโกติ อตฺโถ ฯ สญฺญตฺโต โส มยาติ อาณตฺโต โส มยา
ยถา ตุมฺหากํ จีวเรน อตฺเถ สติ จีวรํ ทสฺสติ เอวํ วุตฺโตติ
อตฺโถ ฯ อตฺโถ เม อาวุโส จีวเรนาติ โจทนาลกฺขณนิทสฺสน-
เมตํ ฯ อิทํ หิ โวหารวจนํ วตฺตพฺพํ อสฺส วา อตฺโถ ยาย
กายจิ ภาสาย ฯ อิทํ โจทนาลกฺขณํ ฯ เทหิ เม จีวรนฺติ-
อาทีนิ ปน นวตฺตพฺพาการทสฺสนตฺถํ วุตฺตานิ ฯ เอตานิ หิ
วจนานิ เอเตสํ วา อตฺโถ ยาย กายจิ ภาสาย น
วตฺตพฺโพ ฯ ทุติยํปิ วตฺตพฺโพ ตติยํปิ วตฺตพฺโพติ อตฺโถ เม
อาวุโส จีวเรนาติ อิทเมว ยาวตติยํ วตฺตพฺโพ ฯ เอวํทฺวิตฺติกฺขตฺตุํ
โจเทตพฺโพ สาเรตพฺโพติ เอตฺถ อุทฺทิฏฺฐโจทนา-
ปริจฺเฉทํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ ทฺวิตฺติกฺขตฺตุํ โจทยมาโน
สารยมาโน ตํจีวรํ อภินิปฺผาเทยฺย อิจฺเจตํ กุสลนฺติ อิเมสํ
ปทานํ สํเขปโต อตฺถํ ทสฺเสนฺโต สเจ อภินิปฺผาเทติ
อิจฺเจตํ กุสลนฺติ อาห ฯ เอวํ ยาวตติยํ โจเทนฺโต ตํ จีวรํ
ยทินิปฺผาเทติ สกฺโกติ อตฺตโน ปฏิลาภวเสน นิปฺผาเทตุํ
อิจฺเจตํ กุสลํ สาธุ สุฏฺฐุ สุนฺทรํ ฯ จตุกฺขตฺตุํ ปญฺจกฺขตฺตุํ
ฉกฺขตฺตุปรมํ ตุณฺหีภูเตน อุทฺทิสฺส ฐาตพฺพนฺติ ฐานลกฺขณ-
นิทสฺสนเมตํ ฯ ฉกฺขตฺตุปรมนฺติ ฯ ภาวนปปสกวจนเมตํ ฯ ฉกฺขตฺตุปรมํ
หิ เอเตน จีวรํ อุทฺทิสฺส ตุณฺหีภูเตน ฐาตพฺพํ ฯ น อญฺญํ
กิญฺจิ กาตพฺพํ ฯ อิทํ ฐานลกฺขณํ ฯ ตตฺถ โย สพฺพฏฺฐานานํ
สาธารโณ ตุณฺหีภาโว ตํ ตาว ทสฺเสตุํ ปทภาชเน
ตตฺถ คนฺตฺวา ตุณฺหีภูเตนาติ อาทิ วุตฺตํ ฯ

ตตฺถ น อาสเน
นิสีทิตพฺพนฺติ อิธ ภนฺเต นิสีทถาติ วุตฺเตนาปิ น
นิสีทิตพฺพํ ฯ น อามิสํ ปฏิคฺคเหตพฺพนฺติ ยาคุขชฺชกาทิเภทํ กิญฺจิ
อามิสํ คณฺหาถ ภนฺเตติ ยาจิยมาเนนาปิ น คณฺหิตพฺพํ ฯ
น ธมฺโม ภาสิตพฺโพติ มงฺคลํ วา อนุโมทนํ วา ภาสถาติ
ยาจิยมาเนนาปิ กิญฺจิ น ภาสิตพฺพํ ฯ เกวลํ กึการณา
อาคโตสีติ ปุจฺฉิยมาโน ชานาหิ อาวุโสติ วตฺตพฺโพ ฯ
ปุจฺฉิยมาโนติ อิทํ หิ กรณตฺเถ ปจฺจตฺตวจนํ ฯ อถวา ปุจฺฉํ
กุรุมาโนติ ปุจฺฉิยมาโนติ เอวมฺเปตฺถ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ ฯ โย
หิ ปุจฺฉํ กโรติ โส เอตฺตกํ วตฺตพฺโพติ ฯ ฐานํ ภญฺชตีติ
อาคตการณํ ภญฺชติ ฯ อิทานิ ยาฑ ติสฺโส โจทนา ฉ ฐานานิ (๑)
วุตฺตานิ ตตฺถ วุฑฺฒิญฺจ หานิญฺจ ทสฺเสนฺโต จตุกฺขตฺตุํ
โจเทตฺวาติ อาทิมาห ฯ ยสฺมา จ เอตฺถ เอกโจทนาวุฑฺฒิยา
ทฺวินฺนํ ฐานานํ หานิ วุตฺตา ตสฺมา เอกโจทนา ทฺวิคุณํ
ฐานนฺติ ลกฺขณํ ทสฺสิตํ โหติ ฯ อิติ อิมินา ลกฺขเณน
ติกฺขตฺตุํ โจเทตฺวา ฉกฺขตฺตุํ ฐาตพฺพํ ทฺวิกฺขตฺตุํ โจเทตฺวา
อฏฺฐกฺขตฺตุํ ฐาตพฺพํ สกึ โจเทตฺวา ทสกฺขตฺตุํ ฐาตพฺพํ ยถา จ
ฉกฺขตฺตุํ โจเทตฺวา น ฐาตพฺพนฺติ วุตฺตํ เอวํ ทฺวาทสกฺขตฺตุํ
ฐตฺวา น โจเทตพฺพนฺติปิ วุตฺตเมว โหติ ฯ ตสฺมา สเจ
โจเทติเยว น ติฏฺฐติ ฉ โจทนา ลพฺภนฺติ ฯ สเจ ติฏฺฐติเยว
น โจเทติ ทฺวาทส ฐานานิ ลพฺภนฺติ ฯ สเจ โจเทติปิ
ติฏฺฐติปิ เอกาย โจทนาย เทฺว ฐานานิ หาเปตพฺพานิ ตตฺถ
โย เอกทิวสเมว ปุนปฺปุนํ คนฺตฺวา ฉกฺขตฺตุํ โจเทติ สกึเยว
วา คนฺตฺวา อตฺโถ เม อาวุโส จีวเรนาติ ฉกฺขตฺตุํ วทติ
# ๑. อิโต ปรํ จสทฺโท อิจฺฉิตพฺโพ ฯ
ตถา เอกทิวสเมว ปุนปฺปุนํ คนฺตฺวา ทฺวาทสกฺขตฺตุํ ติฏฺฐติ
สกึเยว วา คนฺตฺวา ตตฺร ตตฺร ฐาเน ติฏฺฐติ โสปิ
สพฺพโจทนาโย สพฺพฏฺฐานานิ จ ภญฺชติ ฯ โก ปน วาโท
นานาทิวเสสุ เอวํ กโรนฺตสฺสาติ เอวเมตฺถ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ ฯ
ยตสฺส จีวรเจตาปนํ อาภฏนฺติ ยโต ราชโต วา ราชโภคฺคโต
วา อสฺส ภิกฺขุโน จีวรเจตาปนํ อานีตํ ฯ ยตฺราสฺสาติปิ
ปาโฐ ฯ อยเมวตฺโถ ฯ ยตฺถสฺสาติปิ ปฐนฺติ ยสฺมึ ฐาเน อสฺส
จีวรเจตาปนํ เปสิตนฺติ จ อตฺถํ กเถนฺติ ฯ พฺยญฺชนํ ปน
น สเมติ ฯ ตฺตถาติ อสฺส รญฺโญ วา ราชโภคฺคสฺส วา
สนฺติเก ฯ สมีปตฺเถ หิ อิทํ ภุมฺมวจนํ ฯ น ตํ ตสฺส ภิกฺขุโน
กิญฺจิ อตฺถํ อนุโภตีติ ตํ จีวรเจตาปนํ ตสฺส ภิกฺขุโน กิญฺจิ
อปฺปมตฺตกํปิ กมฺมํ น นิปฺผาเทติ ฯ ยุญฺชนฺตายสฺมนฺโต สกนฺติ
อายสฺมนฺโต อตฺตโน สนฺตกํ ธนํ ยุญฺชนฺตุ เอตํ ปาปุณนฺตุ ฯ
มา โว สกํ วินสฺสาติ ตุมฺหากํ สนฺตกํ มา วินสฺสตุ โย
ปน เนว สามํ คจฺฉติ น ทูตํ ปาเหติ (๑)วตฺตเภเท ทุกฺกฏํ
อาปชฺชติ ฯ

กึ ปน สพฺพกปฺปิยการเกสุ เอวํ ปฏิปชฺชิตพฺพนฺติ ฯ น
ปฏิปชฺชิตพฺพํ ฯ อยํ หิ กปฺปิยการโก นาม สงฺเขปโต
ทุวิโธ นิทฺทิฏฺโฐ จ อนิทฺทิฏฺโฐ จาติ ฯ ตตฺถ นิทฺทิฏฺโฐ
# ๑. อิโต ปรํ โสติ ปทํ อิจฺฉิตพฺพํ ฯ
ทุวิโธ ภิกฺขุนา นิทฺทิฏฺโฐ ทูเตน นิทฺทิฏฺโฐติ ฯ อนิทฺทิฏฺโฐปิ
ทุวิโธ มุขเววฏิกกปฺปิยการโก ปรมฺมุขกปฺปิยการโกติ ฯ เตสุ
ภิกฺขุนานิทฺทิฏฺโฐ สมฺมุขาสมฺมุขวเสน จตุพฺพิโธ โหติ ฯ ตถา
ทูเตน นิทฺทิฏฺโฐติ ฯ กถํ ฯ อิเธกจฺโจ ภิกฺขุสฺส จีวรตฺถาย
ทูเตน อกปฺปิยวตฺถุํ ปหิณาติ ฯ ทูโต ตํ ภิกฺขุํ อุปสงฺกมิตฺวา
อิทํ ภนฺเต อิตฺถนฺนาเมน ตุมฺหากํ จีวรตฺถาย ปหิตํ คณหาถ
นนฺติ วทติ ฯ ภิกฺขุ นยิทํ กปฺปตีติ ปฏิกฺขิปติ ฯ ทูโต
อตฺถิ ปน เต ภนฺเต เวยฺยาวจฺจกโรติ ปุจฺฉติ ฯ ปุญฺญตฺถิเกหิ
จ อุปาสเกหิ ภิกฺขูนํ เวยฺยาวจฺจํ กโรถาติ อาณตฺตา วา
ภิกฺขูนํ วา สนฺทิฏฺฐา สมฺภตฺตา เกจิ เวยฺยาวจฺจกรา
โหนฺติ ฯ เตสํ อญฺญตโร ตสฺมึ ขเณ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก
นิสินฺโน โหติ ฯ ภิกฺขุ ตํ นิทฺทิสติ อยํ ภิกฺขูนํ เวยฺยา-
วจฺจกโรติ ฯ ทูโต ตสฺส หตฺเถ อกปฺปิยวตฺถุํทตฺวา เถรสฺส
จีวรํ กีณิตฺวา เทหีติ คจฺฉติ ฯ อยํ ภิกฺขุนา สมฺมุข-
นิทฺทิฏฺโฐ ฯ โน เจ ภิกฺขุสฺส สนฺติเก นิสินฺโน โหติ อปิจ โข
ภิกฺขุ นิทฺทิสติ อสุกสฺมึ นาม คาเม อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขูนํ
เวยฺยาวจฺจกโรติ ฯ โส ทูโต คนฺตฺวา ตสฺส หตฺเถ อกปฺปิยวตฺถุํ
ทตฺวา เถรสฺส จีวรํ กีณิตฺวา ทเทยฺยาสีติ อาคนฺตฺวา
ภิกฺขุสฺส อาโรเจตฺวา คจฺฉติ ฯ อยเมโก ภิกฺขุนา อสมฺมุข-
นิทฺทิฏฺโฐฯ นเหว โข ปน โส ทูโต อตฺตนา อาคนฺตฺวา
อาโรเจติ อปิจ โข อญฺญํ ปหิณาติ ทินฺนํ มยา ภนฺเต
ตสฺส หตฺเถ จีวรเจตาปนํ จีวรํ คณฺเหยฺยาถาติ ฯ อยํ ทุติโย
ภิกฺขุนา อสมฺมุขนิทฺทิฏฺโฐ ฯ นเหว โข อญฺญํ ปหิณาติ
อปิจ โข คจฺฉนฺโตว ภิกฺขุํ วทติ อหํ ตสฺส หตฺเถ
จีวรเจตาปนํ ทสฺสามิ ตุมฺเห จีวรํ คณฺเหยฺยาถาติ ฯ อยํ ตติโย
ภิกฺขุนา อสมฺมุขนิทฺทิฏฺโฐติ เอวํ เอโก สมฺมุขนิทฺทิฏฺโฐ ตโย
อสมฺมุขนิทฺทิฏฺฐาติ อิเม จตฺตาโร ภิกฺขุนา นิทฺทิฏฺฐเวยฺยา-
วจฺจกรา นาม ฯ เอเตสุ อิมสฺมึ ราชสิกฺขาปเท วุตฺตนเยเนว
ปฏิปชฺชิตพฺพํ ฯ
อปโร ภิกฺขุ ปุริมนเยเนว ทูเตน ปุจฺฉิโต นตฺถิตาย
วา อวิจาเรตุกามตาย วา นตฺถมฺหากํ กปฺปิยการโกติ
วทติ ฯ ตสฺมึ จ ขเณ โกจิ มนุสฺโส อาคจฺฉติ ฯ ทูโต
ตสฺส หตฺเถ อกปฺปิยวตฺถุํ ทตฺวา อิมสฺส หตฺถโต จีวรํ
คณฺเหยฺยาถาติ วตฺวา คจฺฉติ ฯ อยํ ทูเตน สมฺมุขนิทฺทิฏฺโฐ ฯ
อปโร ทูโต คามํ ปวิสิตฺวา อตฺตโน อภิรุจิตสฺส ยสฺส กสฺสจิ
หตฺเถ อกปฺปิยวตฺถุํ ทตฺวา ปุริมนเยเนว อาคนฺตฺวา อาโรเจติ
อญฺญํ วา ปหิณาติ อหํ อสุกสฺส นาม หตฺเถ จีวรเจตาปนํ
ทสฺสามิ ตุมฺเห จีวรํ คณฺเหยฺยาถาติ วตฺวา วา คจฺฉติ ฯ
อยํ ตติโย ทูเตน อสมฺมุขนิทฺทิฏฺโฐติ เอวํ เอโก สมฺมุขนิทฺทิฏฺโฐ
ตโย อสมฺมุขนิทฺทิฏฺฐาติ อิเม จตฺตาโร ทูเตน นิทฺทิฏฺฐเวยฺยา-
วจฺจกรา นาม ฯ เอเตสุ เมณฺฑกสิกฺขาปเท วุตฺตนเยเนว
ปฏิปชฺชิตพฺพํ ฯ วุตฺตํ เหตํ สนฺติ ภิกฺขเว มนุสฺสา สทฺธา
ปสนฺนา เต กปฺปิยการกานํ หตฺเถ หิรญฺญสุวณฺณํ อุปนิกฺขิปนฺติ
อิมินา ยํ อยฺยสฺส กปฺปิยํ ตํ เทถาติ อนุชานามิ ภิกฺขเว
ยํ ตโต กปฺปิยํ ตํ สาทิตุํ น เตฺววาหํ ภิกฺขเว เกนจิ
ปริยาเยน ชาตรูปรชตํ สาทิตพฺพํ ปริเยสิตพฺพนฺติ วทามีติ (๑) ฯ
เอตฺถ โจทนาย ปริมาณํ นตฺถิ ฯ มูลํ อสาทิยนฺเตน
สหสฺสกฺขตฺตตปิ โจทนาย วา ฐาเนน วา กปฺปิยภณฺฑํ สาทิตุํ
วฏฺฏติ ฯ โน เจ เทติ อญฺญํ กปฺปิยการกํ ฐเปตฺวาปิ
อาหราเปตพฺพํ ฯ สเจ อิจฺฉติ มูลสามิกานํปิ กเถตพฺพํ ฯ โน
เจ อิจฺฉติ น กเถตพฺพํ ฯ อปโร ภิกฺขุ ปุริมนเยเนว ทูเตน
ปุจฺฉิโต นตฺถมฺหากํ กปฺปิยการโกติ วทติ ฯ ตทญฺโญ สมีเป
ฐิโต สุตฺวา อาหร โภ อหํ อยฺยสฺส จีวรํ เจตาเปตฺวา
ทสฺสามีติ วทติ ฯ ทูโต หนฺท โภ ทเทยฺยาสีติ ตสฺส หตฺเถ
ทตฺวา ภิกฺขุสฺส อนาโรเจตฺวาว คจฺฉติ ฯ อยํ มุขเววฏิก-
กปฺปิยการโก ฯ อปโร ภิกฺขุโน อุปฏฺฐากสุํ วา อญฺญสฺส
วา หตฺเถ อกปฺปิยวตฺถุํ ทตฺวา เถรสฺส จีวรํ ทเทยฺยาสีติ
เอโตว ปกฺกมติ ฯ อยํ ปรมฺมุขกปฺปิยการโกติ อิเม เทฺว
อนิทฺทิฏฐกปฺปิยการกา นาม ฯ เอเตสุ อญฺญาตกอปฺปวาริเตสุ
# ๑. วิ. มหา. ๕/๘๕/๑๒๑ ฯ
วิย ปฏิปชฺชิตพฺพํ ฯ สเจ สยเมว จีวรํ อาเนตฺวา ททนฺติ
คเหตพฺพํ โน เจ น กิญฺจิ วตฺตพฺพํ ฯ เทสนามตฺตเมว
เจตํ ทูเตน จีวรเจตาปนํ ปหิเณยฺยาติ ฯ สยํ อาหริตฺวาปิ
ปิณฺฑปาตาทีนํ อตฺถาย ททนฺเตสุปิ เอเสว นโย ฯ น เกวลํ
อตฺตโนเยว อตฺถาย สมฺปฏิจฺฉิตต น วฏฺฏติ ฯ

สเจ โกจิ
ชาตรูปรชตํ อาเนตฺวา อิทํ สงฺฆสฺส ทมฺมิ อารามํ วา
กโรถ วิหารํ วา เจติยํ วา โภชนสาลาทีนํ วา อญฺญตรนฺติ
วทติ อิทมฺปิ สมฺปฏิจฺฉิตุํ น วฏฺฏติ ฯ ยสฺส กสฺสจิ หิ
อญฺญสฺส อตฺถาย สมฺปฏิจฺฉนฺตสฺส ทุกฺกฏํ โหตีติ มหาปจฺจริยํ
วุตฺตํ ฯ
สเจ ปน นยิทํ ภิกฺขูนํ สมฺปฏิจฺฉิตุํ วฏฺฏตีติ
ปฏิกฺขิตฺเต วฑฺฒกีนํ วา กมฺมกรานํ วา หตเถ ภวิสฺสติ
เกวลํ ตุมฺเห สุกตทุกฺกฏํ ชานาถาติ วตฺวา เตสํ หตฺเถ
ทตฺวา ปกฺกมติ วฏฺฏติ ฯ อถาปิ มม มนุสฺสานํ หตฺเถ
ภวิสฺสติ มยฺหเมว วา หตฺเถ ภวิสฺสติ เกวลํ ตุมฺเห ยํ
ยสฺส ทาตพฺพํ ตทตฺถาย เปเสยฺยาถาติ วทติ เอวํปิ วฏฺฏติ ฯ
สเจ ปน สงฺฆํ วา คณํ วา ปุคฺคลํ วา อนามสิตฺวา
อิทํ หิรญฺญสุวณฺณํ เจติยสฺส เทม วิหารสฺส เทม นวกมฺมสฺส
เทมาติ วทนฺติ ปฏิกฺขิปิตุํ น วฏฺฏติ ฯ อิเม อิทํ ภณนฺตีติ
กปฺปิยการกานํ อาจิกฺขิตพฺพํ ฯ เจติยาทีนํ อตฺถาย ตุมฺเห
คเหตฺวา ฐเปถาติ วุตฺเต ปน อมฺหากํ คเหตุํ น วฏฺฏตีติ
ปฏิกฺขิปิตพฺพํ ฯ สเจ ปน โกจิ พหุํ หิรญฺญสุวณฺณํ อาเนตฺวา
อิทํ สงฺฆสฺส ทมฺมิ จตฺตาโร ปจฺจเย ปริภุญฺชถาติ วทติ
ตญฺเจ สงฺโฆ สมฺปฏิจฺฉติ ปฏิคฺคหเณปิ ปริโภเคปิ อาปตฺติ ฯ
ตตฺร เจ เอโก ภิกฺขุ นยิทํ กปฺปตีติ ปฏิกฺขิปติ อุปาสโก
จ ยทิ น กปฺปติ มยฺหเมว ภวิสฺสตีติ คจฺฉติ โส ภิกฺขุ
ตยา สงฺฆสฺส ลาภนฺตราโย กโตติ น เกนจิ กิญฺจิ
วตฺตพฺโพ ฯ โย หิ ตํ โจเทติ เสฺวว สาปตฺติโก โหติ ฯ
เตน ปน เอเกน พหู อนาปตฺติกา กตา ฯ สเจ ปน
ภิกฺขูหิ น วฏฺฏตีติ ปฏิกฺขิตฺเต กปฺปิยการกานํ วา หตฺเถ
ภวิสฺสติ มม ปุริสานํ วา มยฺหํ วา หตฺเถ ภวิสฺสติ เกวลํ
ตุมฺเห ปจฺจเย ปริภุญฺชถาติ วทติ วฏฺฏติ ฯ จตุปฺปจฺจยตฺถาย
จ ทินฺนํ เยน เยน ปจฺจเยน อตฺโถ โหติ ตทตฺถํ
อุปเนตพฺพํ ฯ จีวรตฺถาย ทินฺนํ จีวเรเยว อุปเนตพฺพํ ฯ สเจ
จีวเรน ตาทิโส อตฺโถ นตฺถิ ปิณฺฑปาตาทีหิ สงฺโฆ กิลมติ
สงฺฆสุฏฺฐุตาย อปโลเกตฺวา ตทตฺถายปิ อุปเนตพฺพํ ฯ เอส นโย
ปิณฺฑปาตคิลานปจฺจยตฺถาย ทินฺเนปิ ฯ เสนาสนตฺถาย ทินฺนํ
ปน เสนาสนสฺส ครุภณฺฑตฺตา เสนาสเนเยว อุปเนตพฺพํ ฯ
สเจ ปน ภิกฺขูสุ เสนาสนํ ฉฑฺเฑตฺวา คเตสุ เสนาสนํ
นสฺสติ อีทิเส กาเล เสนาสนํ วิสฺสชฺเชตฺวาปิ ภิกฺขูนํ ปริโภโค
อนุญฺญาโต ฯ ตสฺมา เสนาสนปริชคฺคนตฺถํ (๑) มูลจฺเฉชฺชํ อกตฺวา
# ๑. ปฏิชคฺคนตฺถํ ฯ
ยาปนมตฺตํ ปริภุญฺชิตพพํ ฯ น เกวลํ จ หิรญฺญสุวณฺณเมว
อญฺญํปิ เขตฺตวตฺถาทิกํ อกปฺปิยํ น สมฺปฏิจฺฉิตพฺพํ ฯ