เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ ทุติยสงฺฆเภทสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ
อนุวตฺตกาติ ตสฺส ทิฏฺฐิขนฺติรุจิคฺคหเณน อนุปฏิปชฺชนกา ฯ
วคฺคํ อสามคฺคีปกฺขิยวจนํ วทนฺตีติ วคฺควาทกา ฯ ปทภาชเน
ปน ตสฺส วณฺณนาย ปกฺขาย ฐิตา โหนฺตีติ วุตฺตํ ฯ ตสฺส
สงฺฆเภทาย ปรกฺกมนฺตสฺส วณฺณนตฺถาย จ ปกฺขวุฑฺฒิอตฺถาย
จ ฐิตาติ อตฺโถ ฯ เยหิ วคฺควาทกา เต นิยเมน อีทิสา
โหนฺติ ตสฺมา เอตํ วุตฺตํ ฯ ยสฺมา ปน ติณฺณํ อุทฺธํ กมฺมารหา
น โหนฺติ น หิ สงฺโฆ สงฺฆสฺส กมฺมํ กโรติ ตสฺมา
เอโก วา เทฺว วา ตโย วาติ วุตฺตํ ฯ ชานาติ โนติ
อมฺหากํ ฉนฺทาทีนิปิ ชานาติ ฯ ภาสตีติ เอวํ กโรมาติ
อมฺเหหิ สทฺธึ ภาสติ ฯ อมฺหากํเปตํ ขมตีติ ยํ โส กโรติ
เอตํ อมฺหากํปิ รุจฺจติ ฯ สเมตายสฺมนฺตานํ สงฺเฆนาติ
อายสฺมนฺตานํ จิตฺตํ สงฺเฆน สทฺธึ สเมตุ สมาคจฺฉตุ เอกีภาวํ
ยาตูติ วุตฺตํ โหติ ฯ เสสเมตฺถ ปฐมสิกฺขาปเท วุตฺตนยตฺตา
อุตฺตานตฺถตฺตา จ ปากฏเมว ฯ สมุฏฺฐานาทีนิปิ ปฐมสิกฺขาปท-
สทิสาเนวาติ ฯ
ทุติยสงฺฆเภทสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ

เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ ทุพฺพจสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ
อนาจารํ อาจรตีติ อเนกปฺปการํ กายวจีทฺวารวีติกฺกมํ กโรติ ฯ
กึ นุโข นามาติ วมฺภนวจนเมตํ ฯ อหํ โข นามาติ
อุกฺกํสวจนํ ฯ ตุมฺเห วเทยฺยนฺติ อิทํ กโรถ อิทํ มา กโรถาติ
อหํ ตุมฺเห วตฺตุํ อรหามีติ ทสฺเสติ ฯ กสฺมา อิติ เจ ฯ
ยสฺมา อมฺหากํ พุทฺโธ ภควา กณฺฐกํ อารุยฺห มยา สทฺธึ
นิกฺขมิตฺวา ปพฺพชิโตติ เอวมาทิมตฺถํ สนฺธายาห ฯ อมฺหากํ
ธมฺโมติ วตฺวา ปุน อตฺตโน สนฺตกภาเว ยุตฺตึ ทสฺเสนฺโต
อมฺหากํ อยฺยปุตฺเตน อยํ ธมฺโม อภิสมิโตติ อาห ฯ ยสฺมา
อมฺหากํ อยฺยปุตฺเตน จตุสจฺจธมฺโม ปฏิวิทฺโธ ตสฺมา ธมฺโมปิ
อมฺหากนฺติ วุตฺตํ โหติ ฯ สงฺฆํ ปน อตฺตโน เวริปกฺเข ฐิตํ
มญฺญมาโน อมฺหากํ สงฺโฆติ น วทติ ฯ อุปมํ ปน วตฺวา
สงฺฆํ อปสาเทตุกาโม เสยฺยถาปิ นามาติ อาทิมาห ฯ
ติณกฏฺฐปณฺณสฏนฺติ ตตฺถ ตตฺถ ปติตปติตํ ติณกฏฺฐปณฺณํ ฯ
อถวา ติณญฺจ นิสฺสารกํ ลหุกํ กฏฺฐญฺจาติ ติณกฏฺฐํ ฯ
ปณฺณสฏนฺติ ปุราณปณฺณํ ฯ อุสฺสาเทยฺยาติ ราสึ กเรยฺย ฯ
ปพฺพเตยฺยาติ ปพฺพตปฺปภวา ฯ สา หิ สีฆโสตา โหติ
ตสฺมา ตเมว คณฺหาติ ฯ สงฺขเสวาลปณกนฺติ เอตฺถ สงฺโขติ
ทีฆมูลโก ปณฺณเสวาโล วุจฺจติ ฯ เสวาโลติ นีลเสวาโล ฯ
อวเสโส อุทกปปฺปฏกติลพีชกาทิ สพฺโพปิ ปณโกติ สงฺขํ
คจฺฉติ ฯ เอกโต อุสฺสาทิตาติ เอกฏฺฐาเน เกนาปิ สมฺปิณฺฑิตา
ราสิกตาติ ทสฺเสติ ฯ
ทุพฺพจชาติโกติ ทุพฺพจภาโว ฯ วตฺตุํ อสกฺกุเณยฺโยติ
อตฺโถ ฯ ปทภาชเนปิสฺส ทุพฺพโจติ ทุกฺเขน กิจฺเฉน โอวทิ-
ตพฺโพ ฯ น สกฺกา สุเขน วตฺตุนฺติ อตฺโถ ฯ โทวจสฺสกรเณหีติ
ทุพฺพจภาวกรณีเยหิ ฯ เย จ ธมฺมา ทุพฺพจํ ปุคฺคลํ กโรนฺติ
เตหิ สมนฺนาคโตติ อตฺโถ ฯ เต ปน กตเม จ อาวุโส
โทวจสฺสกรณา ธมฺมา อิธ อาวุโส (๑) ภิกฺขุ ปาปิจฺโฉ โหตีติ(๒)
อาทินา นเยน ปฏิปาฏิยา อนุมานสุตฺเต อาคตา ปาปิจฺฉตา
อตฺตุกฺกํสกปรวมฺภกตา โกธนตา โกธเหตุ อุปนาหิตา โกธเหตุ
อภิสงฺคิตา โกธเหตุ โกธสามนฺตวาจานิจฺฉารณตา โจทกํ
ปฏิปฺผรณตา โจทกํ อปสาทนตา โจทกสฺส ปจฺจาโรปนตา
อญฺเญนญฺญํ ปฏิจรณตา อปทาเนน นสมฺปายนตา มกฺขิปลาสิตา
# ๑. สฺยา อิธาวุโส ฯ ๒. ม. มู. ๑๒/๒๒๒/๑๘๙ ฯ
อิสฺสุกิมจฺฉริตา สฐมายาวิตา ถทฺธาติมานิตา สนฺทิฏฺฐิปรามาสิ-
อาธานคฺคาหิทุปฺปฏินิสฺสคฺคิตาติ เอกูนวีสติ (๑) ธมฺมา เวทิตพฺพา ฯ
โอวาทํ น สหติ นกฺขมตีติ อกฺขโม ฯ ยถานุสิฏฺฐํ อปฏิปชฺชนฺโต
ปทกฺขิเณน อนุสาสนึ น คณฺหาตีติ อปฺปทกฺขิณคฺคาหี
อนุสาสนึ ฯ อุทฺเทสปริยาปนฺเนสูติ อุทฺเทเส ปริยาปนฺเนสุ
อนฺโตคเธสุ ฯ ยสฺส สิยา อาปตฺติ โส อาวิกเรยฺยาติ เอวํ
สงฺคหิตตฺตา อนฺโตปาฏิโมกฺขสฺส วตฺตมาเนสูติ อตฺโถ ฯ สหธมฺมิกํ
วุจฺจมาโนติ สหธมฺมิเกน วุจฺจมาโน ฯ กรณตฺเถ อุปโยควจนํ ฯ
ปญฺจหิ สหธมฺมิเกหิ สิกฺขิตพฺพตฺตา เตสํ วา สนฺตกตฺตา
สหธมฺมิกนฺติ ลทฺธนาเมน พุทฺธปฺปญฺญตฺเตน สิกฺขาปเทน
วุจฺจมาโนติ อตฺโถ ฯ วิรมถายสฺมนฺโต มม วจนายาติ เยน
วจเนน มํ วทถ ตโต มม วจนโต วิรมถ ฯ มา มํ ตํ
วจนํ วทถาตึ วุตฺตํ โหติ ฯ วเทตุ สหธมฺเมนาติ สหธมฺมิเกน
สิกฺขาปเทน สหธมฺเมน วา อญฺเญนปิ ปาสาทิกภาว-
สํวตฺตนิเกน วจเนน วทตุ ฯ ยทิทนฺติ วุฑฺฒิการณนิทสฺสนตฺเถ
นิปาโต ฯ เตน ยํ อิทํ อญฺญมญฺญสฺส หิตวจนํ อาปตฺติโต
วุฏฺฐาปนญฺจ เตน อญฺญมญฺญวจเนน อญฺญมญฺญวุฏฺฐาปเนน จ
สํวฑฺฒา ปริสาติ เอวํ ปริสาย วุฑฺฒิการณํ ทสฺสิตํ โหติ ฯ
#๑. อิเม จ โทวจสฺสกรณา ธมฺมา สุตฺเต โสฬสวิธา วิภตฺตา ทส
# เอกกานิ ปญฺจ ทุกานิ เอกํ ติกนฺติ ฯ
เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมว ฯ สมุฏฺฐานาทีนิปิ ปฐมสงฺฆเภท-
สทิสาเนวาติ ฯ
ทุพฺพจสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ

เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติ กุลทูสกสิกฺขาปทํ ฯ ตตฺถ
อสฺสชิปุนพฺพสุกา นามาติ อสฺสชิ เจว ปุนพฺพสุโก จ ฯ
กิฏาคิริสฺมินฺติ เอวํนามเก ชนปเท ฯ อาวาสิกา โหนฺตีติ
เอตฺถ อาวาโส เอเตสํ อตฺถีติ อาวาสิกา ฯ อาวาโสติ วิหาโร
วุจฺจติ ฯ โส เยสํ อายตฺโต นวกมฺมกรณปุราณปฏิสงฺขรณาทิ-
ภารหารตาย เต อาวาสิกา ฯ เย ปน เกวลํ วิหาเร
วสนฺติ เต เนวาสิกา วุจฺจนฺติ ฯ อิเม อาวาสิกา อเหสุํ ฯ
อลชฺชิโน ปาปภิกฺขูติ นิลฺลชฺชา ลามกภิกฺขู ฯ เต หิ
ฉพฺพคฺคิยานํ เชฏฺฐฉพฺพคฺคิยา ฯ

สาวตฺถิยํ กิร ฉ ชนา
สหายกา กสิกมฺมาทีนิ ทุกฺกรานิ หนฺท มยํ สมฺมา
ปพฺพชาม ปพฺพชนฺเตหิ จ อุปฺปนฺเน กิจฺเจ นิตฺถรณกฏฺฐาเน
ปพฺพชิตุํ วฏฺฏตีติ สมฺมนฺตยิตฺวา ทฺวินฺนํ อคฺคสาวกานํ สนฺติเก
ปพฺพชึสุ ฯ เต ปญฺจวสฺสา หุตฺวา มาติกํ ปคุณํ กตฺวา มนฺตยึสุ
ชนปโท นาม กทาจิ สุภิกฺโข โหติ กทาจิ ทุพฺภิกฺโข มยํ
มา เอกฏฺฐาเน วสิมฺหา ตีสุ ฐาเนสุ วสามาติ ฯ ตโต
ปณฺฑุกโลหิตเก อาหํสุ อาวุโส สาวตฺถี นาม สตฺตปญฺญาสาย
กุลสตสหสฺเสหิ อชฺฌาวุฏฺฐา อสีติคามสหสฺสปฏิมณฺฑิตานํ
ติโยชนสติกานํ ทฺวินฺนํ กาสิโกสลรฏฺฐานํ อายมุขภูตา ตตฺถ
ตุมฺเห ธุรฏฺฐาเนเยว ปริเวณานิ กาเรตฺวา อมฺพปนสนาฬิเกราทีนิ
โรเปตฺวา ปุปฺเผหิ ผเลหิ จ กุลานิ สงฺคณฺหนฺตา กุลทารเก
ปพฺพาเชตฺวา ปริสํ วฑฺเฒถาติ ฯ เมตฺติยภุมฺมชเก อาหํสุ
อาวุโส ราชคหนฺนาม อฏฺฐารสหิ มนุสฺสโกฏีหิ อชฺฌาวุฏฺฐํ
อสีติคามสหสฺสปฏิมณฺฑิตานํ ติโยชนสติกานํ ทฺวินฺนํ องฺคมคธ-
รฏฺฐานํ อายมุขภูตํ ตตฺถ ตุมฺเห ธุรฏฺฐาเนเยว ฯเปฯ ปริสํ
วฑฺเฒถาติ ฯ อสฺสสิปุนพฺพสุเก อาหํสุ อาวุโส กิฏาคิริ นาม
ทฺวีหิ เมเฆหิ อนุคฺคหิโต ตีณิ สสฺสานิ ปสวติ ตตฺถ ตุมฺเห
ธุรฏฺฐาเนเยว ปริเวณานิ กาเรตฺวา ฯเปฯ ปริสํ วฑฺเฒถาติ ฯ
เต ตถา อกํสุ ฯ เตสุ เอกเมกสฺส ปกฺขสฺส ปญฺจ ปญฺจ
ภิกฺขุสตานิ ปริวารานิ (๑) ฯ เอวํ สมธิกํ ทิยฑฺฒภิกฺขุสหสฺสํ โหติฯ
ตตฺถ ปณฺฑุกโลหิตกา สปริวารา สีลวนฺตา ว ภควตา สทฺธึ
ชนปทจาริกํ จรนฺติ ฯ เต อกตวตฺถุํ น อุปฺปาเทนฺติ
ปญฺญตฺตสิกฺขาปทํ ปน มทฺทนฺติ ฯ อิตเร สพฺเพ อลชฺชิโน
อกตวตฺถุญฺจ อุปฺปาเทนฺติ ปญฺญตฺตสิกฺขาปทญฺจ มทฺทนฺติ ฯ เตน
วุตฺตํ อลชฺชิโน ปาปภิกฺขูติ ฯ เอวรูปนฺติ เอวํชาติกํ ฯ อนาจารํ
อาจรนฺตีติ อนาจริตพฺพํ อาจรนฺติ อกาตพฺพํ กโรนฺติ ฯ
มาลาวจฺฉนฺติ ตรุณปุปฺผรุกฺขํ ฯ ตรุณกา หิ ปุปฺผรุกฺขาปิ
# ๑. ปริวาโรติปิ ฯ
ปุปฺผคจฺฉาปิ มาลาวจฺฉาเตฺวว วุจฺจนฺติ ฯ เต จ อเนกปฺปการํ
มาลาวจฺฉํ สยมฺปิ โรเปนฺติ อญฺเญหิปิ โรปาเปนฺติ ฯ เตน วุตฺตํ
มาลาวจฺฉํ โรเปนฺติปิ โรปาเปนฺติปีติ ฯ สิญฺจนฺตีติ สยเมว อุทเกน
สิญฺจนฺติ ฯ สิญฺจาเปนฺตีติ อญฺเญนาปิ สิญฺจาเปนฺติ ฯ

เอตฺถ ปน อกปฺปิยโวหาโร กปฺปิยโวหาโร ปริยาโย
โอภาโส นิมิตฺตกมฺมนฺติ อิมานิ ปญฺจ ชานิตพฺพานิ ฯ ตตฺถ
อกปฺปิยโวหาโร นาม อลฺลหริตานํ โกฏฺฏนํ โกฏฏาปนํ
อาวาฏสฺส ขนนํ ขนาปนํ มาลาวจฺฉสฺส โรปนํ โรปาปนํ
อาลิยา พนฺธนํ พนฺธาปนํ อุทกสฺส เสจนํ เสจาปนํ มาติกาย
สมฺมุขากรณํ กปฺปิยอุทกสิญฺจนํ หตฺถมุขปาทโธวนนหาโน-
ทกาสิญฺจนนฺติ ฯ กปฺปิยโวหาโรนาม อิมํ รุกฺขํ ชาน
อิมํ อาวาฏํ ชาน อิมํ มาลาวจฺฉํ ชาน เอตฺถ อุทกํ ชานาติ
วจนํ สุกฺขมาติกาย อุชุกรณญฺจ ฯ ปริยาโย นาม ปณฺฑิเตน
มาลาวจฺฉาทโย โรปาเปตพฺพา น จิรสฺเสว อุปการาย
สํวตฺตนฺตีติ อาทิวจนํ ฯ โอภาโส นาม กุทฺทาลขนิตฺตาทีนิ จ
มาลาวจฺเฉ จ คเหตฺวา ฐานํ ฯ เอวํ ฐิตํ หิ สามเณราทโย
ทิสฺวา เถโร การาเปตุกาโมติ อาคนฺตฺวา กโรนฺติ ฯ นิมิตฺต-
กมฺมนฺนาม กุทฺทาลขนิตฺตีวาสีผรสุอุทกภาชนานํ อาหริตฺวา
สมีเป ฐปนํ ฯ อิมานิ ปญฺจปิ กุลสงฺคหตฺถาย โรปเน น
วฏฺฏนฺติ ฯ ผลปริโภคตฺถาย กปฺปิยากปฺปิยโวหารทฺวยเมว น
วฏฺฏติ อิตรตฺตยํ วฏฺฏติ ฯ มหาปจฺจริยํ ปน กปฺปิยโวหาโรปิ
วฏฺฏติ ยญฺจ อตฺตโน ปริโภคตฺถาย วฏฺฏติ ตํ อญฺญสฺส
ปุคฺคลสฺส วา สงฺฆสฺส วา เจติยสฺส วา อตฺถาย วฏฺฏตีติ
วุตฺตํ ฯ อารามตฺถาย ปน วนตฺถาย ฉายตฺถาย จ
อกปฺปิยโวหารมตฺตเมว น วฏฺฏติ เสสํ วฏฺฏติ ฯ น เกวลญฺจ
เสสํ ยงฺกิญฺจิ มาติกํปิ อุชุํ กาตุํ กปฺปิยอุทกํ สิญฺจิตุํ
นหานโกฏฺฐกํ กตฺวา นหายิตุํ หตฺถปาทมุขโธวนอุทกานิ จ
ตตฺถ ฉฑฺเฑตุมฺปิ วฏฺฏติ ฯ มหาปจฺจริยํ ปน กุรุนฺทิยญฺจ
กปฺปิยปฐวิยํ สยํ โรเปตตปิ วฏฺฏตีติ วุตฺตํ ฯ อารามาทิอตฺถาย
ปน โรปิตสฺส โรปาปิตสฺส วา ผลํ ปริภุญฺชิตุมฺปิ วฏฺฏติ ฯ
โอจินเน โอจินาปเน ปกติยาปิ ปาจิตฺติยํ ฯ กุลทูสกตฺถาย ปน
ปาจิตฺติยญฺเจว ทุกฺกฏญฺจ ฯ คณฺฐนาทีสุ อุรจฺฉทปริโยสาเนสุ
กุลทูสกตฺถาย วา อญฺญถา วา กโรนฺตสฺส ทุกฺกฏเมว ฯ
กสฺมา ฯ อนาจารตฺตา ปาปสมาจาโรติ เอตฺถ วุตฺตปาป-
สมาจารตฺตา จ ฯ อารามาทิอตฺถาย รุกฺขโรปเน วิย วตฺถุ-
ปูชนตฺถาย กสฺมา น อนาปตฺตีติ เจ ฯ อนาปตฺติเยว ฯ ยถา
หิ ตตฺถ กปฺปิยโวหาเรน จ ปริยายาทีหิ จ อนาปตฺติ ตถา
วตฺถุปูชนตฺถาย อนาปตฺติเยว ฯ นนุ จ ตตฺถ กปฺปิยปฐวิยํ
สยํ โรเปตุมฺปิ วฏฺฏตีติ ฯ วุตฺตํ น ปน มหาอฏฺฐกถายํ ฯ
อถาปิ มญฺเญยฺยาสิ อิตราสุ วุตฺตมฺปิ ปมาณํ มหาอฏฺฐกถายญฺจ
กปฺปิยอุทกาเสจนํ วุตฺตํ ตํ กถนฺติ ตมฺปิ น วิรุชฺฌติ ฯ
ตตฺร หิ อวิเสเสน รุกฺขํ โรเปนฺติปิ โรปาเปนฺติปิ สิญฺจนฺติปิ
สิญฺจาเปนฺติปีติ วตฺตพฺเพ มาลาวจฺฉนฺติ วทนฺโต ญาเปติ
กุลสงฺคหตฺถาย ปุปผผลูปคเมว สนฺธาเยตํ วุตฺตํ อญฺญตฺร ปน
ปริยาโย อตฺถีติ ตสฺมา ตตฺถ ปริยายํ อิธ ปริยายาภาวํ
ญตฺวา ยํ อฏฺฐกถาสุ วุตฺตํ ตํ สุวุตฺตเมว ฯ วุตฺตญฺเจตํ
พุทฺเธน ธมฺโม วินโย จ วุตฺโต
โย ตสฺส ปุตฺเตหิ ตเถว ญาโต
โส เยหิ เตสํ มติมจฺจชนฺตา
ยสฺมา ปุเร อฏฺฐกถา อกํสุ
ตสฺมา หิ ยํ อฏฺฐกถาสุ วุตฺตํ
ตํ วชฺชยิตฺวาน ปมาทเลขํ
สพฺพมฺปิ สิกฺขาสุ สคารวานํ
ยสฺมา ปมาณํ อิธ ปณฺฑิตานนฺติ (๑)ฯ
สพฺพํ วุตฺตนเยน เวทิตพฺพํ ฯ ตตฺถ สิยา ยทิ วตฺถุปูชนตฺถาย
คณฺฐนาทีสุ อาปตฺติ หรณาทีสุ กสฺมา อนาปตฺตีติ ฯ กุลิตฺถี-
อาทีนํ อตฺถาย หรณโต ฯ หรณาธิกาเร หิ วิเสเสตฺวา เต
กุลิตฺถีนนฺติ อาทิ วุตฺตํ ฯ ตสฺมา พุทฺธาทีนํ อตฺถาย หรนฺตสฺส
อนาปตฺติ ฯ
# ๑. สมนฺต. ๑/ ๓ ฯ
ตตฺถ เอกโต วณฺฏิกนฺติ ปุปฺผานํ วณฺเฏ เอกโต กตฺวา
กตมาลํ ฯ อุภโต วณฺฏิกนฺติ อุโภหิ ปสฺเสหิ ปุปฺผวณฺเฏ กตฺวา
กตมาลํ ฯ มญฺชริกนฺติ อาทีสุ ปน มญฺชรี วิย กตา ปุปฺผวิกติ
มญฺชริกาติ วุจฺจติ ฯ วิธูติกาติ สูจิยา วา สลากาย วา
สินฺทุวารปุปฺผาทีนิ วิชฺฌิตฺวา กตา ฯ วฏํสโกติ วตํสโก ฯ
อาเวฬาติ กณฺณกา ฯ อุรจฺฉโทติ หารสทิสํ อุเร ฐปนปุปฺผ-
ทามํ ฯ อยํ ตาว เอตฺถ ปทวณฺณนา ฯ

อยํ ปน อาทิโต ปฏฺฐาย วิตฺถาเรน อาปตฺติวินิจฺฉโย ฯ
กุลทูสนตฺถาย อกปฺปิยปฐวิยํ มาลาวจฺฉํ โรเปนฺตสฺส ปาจิตฺติ-
ยญฺเจว ทุกฺกฏญฺจ ฯ ตถา อกปฺปิยโวหาเรน โรปาเปนฺตสฺส ฯ
กปฺปิยปฐวิยํ โรปเนปิ โรปาปเนปิ ทุกฺกฏเมว ฯ อุภยตฺราปิ
สกึ อาณตฺติยา พหูนมฺปิ โรปาปเน เอกเมวสฺส ปาจิตฺติยํ
ทุกฺกฏํ วา สุทฺธทุกฺกฏํ วา โหติ ฯ ปริโภคตฺถาย กปฺปิยภูมิยํ
วา อกปฺปิยภูมิยํ วา กปฺปิยโวหาเรน โรปาปเน อนาปตฺติ ฯ
อารามาทิอตฺถายปิ อกปฺปิยปฐวิยํ โรเปนฺตสฺส วา อกปฺปิย-
วจเนน โรปาเปนฺตสฺส วา ปาจิตฺติยํ ฯ อยํ ปน นโย
มหาอฏฺฐกถายํ น สุฏฺฐุ วิภตฺโต มหาปจฺจริยํ วิภตฺโตติ ฯ
สิญฺจนสิญฺจาปเน ปน อกปฺปิยอุทเกน สพฺพตฺถ ปาจิตฺติยํ ฯ
กุลทูสนปริโภคตฺถาย ทุกฺกฏมฺปิ ฯ กปฺปิเยน เตสํเยว ปน
ทฺวินฺนมตฺถาย ทุกฺกฏํ ฯ ปริโภคตฺถาย เจตฺถ กปฺปิยโวหาเรน
สิญฺจาปเน อนาปตฺติ ฯ อาปตฺติฏฺฐาเน ปน ธาโรปจฺเฉทวเสน
ปโยคพหุลตาย อาปตฺติพหุลตา เวทิตพฺพา ฯ กุลทูสนตฺถาย
โอจินเน ปุปฺผคณนาย ทุกฺกฏปาจิตฺติยานิ ฯ อญฺญตฺถ ปาจิตฺติ-
ยาเนว ฯ พหูนิ ปน ปุปฺผานิ เอกปฺปโยเคน โอจินนฺโต
ปโยควเสน กาเรตพฺโพ ฯ โอจินาปเน กุลทูสนตฺถาย สกึ
อาณตฺโต พหุมฺปิ โอจินาติ เอกเมวสฺส ปาจิตฺติยทุกฺกฏํ ฯ
อญฺญตฺร ปาจิตฺติยเมว ฯ

คณฺฐนาทีสุ สพฺพาปิ ฉ ปุปฺผวิกติโย
เวทิตพฺพา คณฺฐิมํ โคปฺปิมํ เวธิมํ เวฐิมํ ปูริมํ วายิมนฺติ ฯ
ตตฺถ คณฺฐิมนฺนาม สทณฺฑเกสุ วา อุปฺปลปทุมาทีสุ อญฺเญสุ
วา ทีฆวณฺเฏสุ ปุปฺเผสุ ทฏฺฐพฺพํ ฯ ทณฺฑเกน วา ทณฺฑกํ
วณฺเฏฺน วา วณฺฏํ คณฺฐิตฺวา กตเมว หิ คณฺฐิมํ ฯ ตํปิ
ภิกฺขุสฺส วา ภิกฺขุนิยา วา กาตุํปิ อกปฺปิยวจเนน การาเปตุมฺปิ
น วฏฺฏติ ฯ เอวํ ชาน เอวํ กโต โสเภยฺย ยถา เอตานิ
ปุปฺผานิ น วิกีริยนฺติ ตถา กโรหีติ อาทินา ปน กปฺปิย-
วจเนน การาเปตุํ วฏฺฏติ ฯ
โคปฺปิมํ นาม สุตฺเตน วา วากาทีหิ วา วสฺสิกปุปฺผาทีนํ
เอกโตวณฺฏิกอุภโตวณฺฏิกมาลาวเสน โคปฺปนํ ฯ วากํ วา รชฺชุํ
วา ทฺวิคุณํ กตฺวา ตตฺถ อวณฺฏกาทีนิ จ ปุปฺผานิ ปเวเสตฺวา
ปฏิปาฏิยา พนฺธนฺติ เอตมฺปิ โคปฺปิมเมว ฯ สพฺพํ ปุริมนเยเนว
น วฏฺฏติ ฯ เวธิมํ นาม สวณฺฏกานิ วสฺสิกปุปฺผาทีนิ วณฺเฏสุ
อวณฺฏกานิ วา พกุลปุปฺผาทีนิ อนฺโตฉิทฺเทสุ ตาลหิราทีหิ
วินิวิชฺฌิตฺวา อาวุนนฺติ เอตํ เวธิมนฺนาม ฯ ตมฺปิ ปุริมนเยเนว
น วฏฺฏติ ฯ เกจิ ปน กทลิกฺขนฺธมฺหิ กณฺฏเก วา ตาลหิราทีนิ
วา ปเวเสตฺวา ตตฺถ ปุปฺผานิ วิชฺฌิตฺวา ฐเปนฺติ ฯ เกจิ
กณฺฏกสาขาสุ ฯ เกจิ ปุปฺผจฺฉตฺตปุปฺผกูฏาคารกรณตฺถํ ฉตฺเต
จ ภิตฺติยญฺจ ปเวเสตฺวา ฐปิตกณฺฏเกสุ ฯ เกจิ ธมฺมาสน-
วิตาเน พทฺธกณฺฏเกสุ ฯ เกจิ กณฺณิการปุปฺผาทีนิ สลากาหิ
วิชฺฌนฺติ ฉตฺตาติจฺฉตฺตํ วิย จ กโรนฺติ ฯ ตํ อติอุฬาริกเมว ฯ
ปุปฺผวิชฺฌนตฺถํ ปน ธมฺมาสนวิตาเน กณฺฏกมฺปิ พนฺธิตุํ
กณฺฏกาทีหิ วา เอกปุปฺผมฺปิ วิชฺฌิตุํ ปุปฺเผเยว วา ปุปฺผํ
ปเวเสตุํ น วฏฺฏติ ฯ ชาลวิตานเวทิกานาคทนฺตกปุปฺผปฏิจฺฉก-
ตาลปณฺณคุฬกาทีนํ ปน ฉิทฺเทสุ อโสกปิณฺฑิยา วา อนฺตเรสุ
ปุปฺผานิ ปเวเสตุํ น โทโส ฯ นเหตํ เวธิมํ โหติ ฯ ธมฺม-
รชฺชุยมฺปิ เอเสว นโย ฯ
เวฐิมนฺนาม ปุปฺผทามปุปฺผหตฺถเกสุ ทฏฺฐพฺพํ ฯ เกจิ หิ
มตฺถกทามํ กโรนฺตา เหฏฺฐา ฆฏกาการํ ทสฺเสตุํ ปุปฺเผหิ
เวเฐนฺติ ฯ เกจิ อฏฺฐฏฺฐ วา ทสทส วา อุปฺปลปุปฺผาทีนิ
สุตฺเตน วา วาเกน วา ทณฺฑเกสุ พนฺธิตฺวา อุปฺปลหตฺถเก
ปทุมหตฺถเก วา กโรนฺติ ฯ ตํ สพฺพํ ปุริมนเยเนว น
วฏฺฏติ ฯ สามเณเรหิ อุปฺปาเฏตฺวา ถเล ฐปิตอุปฺปลาทีนิ
กาสาเวน ภณฺฑิกมฺปิ พนฺธิตุํ น วฏฺฏติ ฯ เตสํเยว ปน
วาเกน วา ทณฺฑเกน วา พนฺธิตุํ อํสภณฺฑิกํ วา กาตุํ
วฏฺฏติ ฯ อํสภณฺฑิกา นาม ขนฺเธ ฐปิตกาสาวสฺส อุโภ อนฺเต
อาหริตฺวา คณฺฑึ กตฺวา ตสฺมึ ปสิพฺพเก วิย ปุปฺผานิ
ปกฺขิปนฺติ อยํ วุจฺจติ อํสภณฺฑิกา ฯ เอตํ กาตุํ วฏฺฏติ ฯ
ทณฺฑเกหิ ปทุมินิปณฺณํ วิชฺฌิตฺวา อุปฺปลาทีนิ ปณฺเณน
เวเฐตฺวา คณฺหนฺติ ฯ ตตฺราปิ ปุปฺผานํ อุปริ ปทุมินิปณฺณเมว
พนฺธิตุํ วฏฺฏติ เหฏฺฐา ทณฺฑโก (๑) ปน พนฺธิตุํ น วฏฺฏติ ฯ
ปูริมํ นาม มาลาคุเณ จ ปุปฺผปเฏ จ ทฏฺฐพฺพํ ฯ โย
หิ มาลาคุเณน เจติยํ วา โพธึ วา เวทิกํ วา ปริกฺขิปนฺโต
ปุน อาเนตฺวา ปุริมํ ฐานํ อติกฺกาเมติ เอตฺตาวตาปิ ปูริมนฺนาม
โหติ ฯ โก ปน วาโท อเนกกฺขตฺตุํ ปริกฺขิปนฺตสฺส ฯ นาค-
ทนฺตกนฺตเรหิ ปเวเสตฺวา หรนฺโต โอลมฺพกํ กตฺวา ปุน
นาคทนฺตกํ ปริกฺขิปติ เอตมฺปิ ปูริมนฺนาม ฯ นาคทนฺตเก
ปน ปุปฺผวลยํ ปเวเสตุํ วฏฺฏติ ฯ มาลาคุเณหิ ปุปฺผปฏํ
กโรนฺติ ฯ ตตฺราปิ เอกเมว มาลาคุณํ หริตุํ วฏฺฏติ ฯ ปุน
ปจฺจาหรโต ปูริมเมว โหติ ฯ ตํ สพฺพํ ปุริมนเยเนว น
วฏฺฏติ ฯ มาลาคุเณหิ ปน พหูหิปิ กตํ ปุปฺผทามํ ลภิตฺวา
อาสนมตฺถกาทีสุ พนฺธิตุํ วฏฺฏติ ฯ อติทีฆํ ปน มาลาคุณํ
# ๑. ทณฺฑกํ ฯ
เอกวารํ หริตฺวา ปริกฺขิปิตฺวา วา ปุน อญฺญสฺส ภิกฺขุโน
ทาตุํ วฏฺฏติ ฯ เตนาปิ ตเถว กาตุํ วฏฺฏติ ฯ
วายิมนฺนาม ปุปฺผชาลปุปฺผปฏปุปฺผรูเปสุ ทฏฺฐพฺพํ ฯ
เจติเยปิ ปุปฺผชาลํ กโรนฺตสฺส เอกเมกมฺหิ (๑) ชาลจฺฉิทฺทเก
ทุกฺกฏํ ฯ ภิตฺติจฺฉตฺตโพธิตฺถมฺภาทีสุ เอเสว นโย ฯ ปุปฺผปฏํ
ปน ปเรหิ ปูริตมฺปิ วายิตุํ น ลพฺภติ ฯ โคปฺปิมปุปฺเผเหว
หตฺถิอสฺสาทิรูปกานิ กโรนฺติ ฯ ตานิปิ วายิมฏฺฐาเน ติฏฺฐนฺติ ฯ
ปุริมนเยเนว สพฺพํ น วฏฺฏติ ฯ อญฺเญหิ กตปริจฺเฉเท ปน
ปุปฺผานิ ฐเปนฺเตน หตฺถิอสฺสาทิรูปกมฺปิ กาตุํ วฏฺฏติ ฯ
มหาปจฺจริยํ ปน กลมฺพเกน อฑฺฒจนฺทเกน จ สทฺธึ อฏฺฐ
ปุปฺผวิกติโย วุตฺตา ฯ ตตฺถ กลมฺพโกติ อฑฺฒจนฺทกนฺตเร
ฆฏิกทามโอลมฺพโก วุตฺโต ฯ อฑฺฒจนฺทโกติ อฑฺฒจนฺทากาเรน
มาลาคุณปริกฺเขโป กโต ฯ ตทุภยมฺปิ ปูริเมเยว ปวิฏฺฐํ ฯ
กุรุนฺทิยํ ปน เทฺว ตโย มาลาคุเณ เอกโต กตฺวา ปุปฺผทาม-
กรณมฺปิ วายิมํเยวาติ วุตฺตํ ฯ ตมฺปิ อิธ ปูริมฏฺฐาเนเยว
ปวิฏฺฐํ ฯ น เกวลญฺจ ปุปฺผคุฬทามเมว ปิฏฺฐมยทามมฺปิ
เคณฺฑุปุปฺผทามมฺปิ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ ขรปตฺตทามมฺปิ สิกฺขาปทสฺส
สาธารณตฺตา ภิกฺขูนมฺปิ ภิกฺขุนีนมฺปิ เนว กาตุํ น การาเปตุํ
วฏฺฏติ ฯ ปูชานิมิตฺตํ ปน กปฺปิยวจนํ สพฺพตฺถ วตฺตุํ วฏฺฏติ ฯ
# ๑. เอเกกมฺหิ ฯ
ปริยายโอภาสนิมิตฺตกมฺมานิ วฏฺฏนฺติเยวาติ ฯ

ตุวฏฺเฏนฺตีติ นิปชฺชนฺติ ฯ ลาเสนฺตีติ ปีติยา อุปฺปิลวมานา
วิย อุฏฺฐหิตฺวา ลาสิยนาฏกํ นาเฏนฺติ เรวกํ เทนฺติ ฯ
นจฺจนฺติยาปิ นจฺจนฺตีติ ยทา นาฏกิตฺถี นจฺจติ ตทา เตปิ
ตสฺสา ปุรโต วา ปจฺฉโต วา คจฺฉนฺตา นจฺจนฺติ ฯ
นจฺจนฺติยาปิ คายนฺตีติ ยทา สา นจฺจติ ตทา นจฺจานุรูปํ
คายนฺติ ฯ เอส นโย สพฺพตฺถ ฯ อฏฺฐปเทปิ กีฬนฺตีติ อฏฺฐปทผลเก
ชูตํ กีฬนฺติ ฯ ตถา ทสปเท ฯ อากาเสปีติ อฏฺฐปททสปเทสุ
วิย อากาเสเยว กีฬนฺติ ฯ ปริหารปเถติ ภูมิยํ นานาปถ-
มณฺฑลํ กตฺวา ตตฺถ ปริหริตพฺพํ ปถํ ปริหรนฺตา กีฬนฺติ ฯ
สนฺติกายปิ กีฬนฺตีติ สนฺติกกีฬายปิ กีฬนฺติ ฯ เอกชฺฌํ ฐปิตา
สาริโย ปาสาณสกฺขราทโย วา อจาเลนฺตา นเขเนว อปเนนฺติ
จ อุปเนนฺติ จ ฯ สเจ ตตฺถ กาจิ จลติ ปราชโย โหติ ฯ
ขลิกายาติ ชูตผลเก ปาสกีฬาย กีฬนฺติ ฯ ฆฏิกายาติ ฆฏิกาติ
วุจฺจติ ทณฺฑกกีฬา ตาย กีฬนฺติ ฯ ทีฆทณฺฑเกน รสฺสทณฺฑกํ
ปหรนฺตา วิจรนฺติ ฯ สลากหตฺเถนาติ ลาขาย วา มญฺชิฏฺฐิยา
วา ปิฏฺโฐทเกน วา สลากหตฺถํ เตเมตฺวา กึ โหตูติ ภูมิยํ
วา ภิตฺติยํ วา ตํ ปหริตฺวา หตฺถิอสฺสาทิรูปานิ ทสฺเสนฺตา
กีฬนฺติ ฯ อกฺเขนาติ คุเฬน ฯ ปงฺกจิเรนาติ ปงฺกจิรํ วุจฺจติ
ปณฺณนาฬิกา ตํ ธมนฺตา กีฬนฺติ ฯ วงฺกเกนาติ คามทารกานํ
กีฬนเกน ขุทฺทกนงฺคเลน ฯ โมกฺขจิกายาติ โมกฺขจิกา วุจฺจติ
สํปริปตฺตกกีฬา ฯ อากาเส วา ทณฺฑกํ คเหตฺวา ภูมิยํ วา
สีสํ ฐเปตฺวา เหฏฺฐูปริยภาเวน ปริวตฺตนฺตา กีฬนฺตีติ อตฺโถ ฯ
จิงฺคุลเกนาติ จิงฺคุลกํ (๑) วุจฺจติ ตาลปณฺณาทีหิ กตํ วาตปฺปหาเรน
ปริพฺภมนจกฺกํ เตน กีฬนฺติ ฯ ปตฺตาฬฺหเกนาติ ปตฺตาฬฺหกํ
วุจฺจติ ปณฺณนาฬิกา ตาย วาลิกาทีนิ มินนฺตา กีฬนฺติ ฯ
รถเกนาติ ขุทฺทกรเถน ฯ ธนุเกนาติ ขุทฺทกธนุนา ฯ อกฺขริกายาติ
อกฺขริกา วุจฺจติ อากาเส วา ปิฏฺฐิยํ วา อกฺขรชานนกีฬา
ตาย กีฬนฺติ ฯ มเนสิกายาติ มเนสิกา วุจฺจติ มนสา จินฺติตปฺ-
ปชานนกีฬา ตาย กีฬนฺติ ฯ ยถาวชฺเชนาติ ยถาวชฺชํ วุจฺจติ
กาณกุณิกขญฺชาทีนํ ยํ ยํ วชฺชํ ตํ ตํ ปโยเชตฺวา ทสฺสนกีฬา
ตาย กีฬนฺติ เวลมฺพกา วิย ฯ หตฺถิสฺมิมฺปิ สิกฺขนฺตีติ หตฺถินิมิตฺตํ
ยํ สิปฺปํ สิกฺขิตพฺพํ ตํ สิกฺขนฺติ ฯ เอส นโย อสฺสาทีสุ ฯ
ธาวนฺติปีติ ปรมฺมุขา คจฺฉนฺตา ธาวนฺติ ฯ อาธาวนฺติปีติ ยตฺตกํ
ธาวนฺติ ตตฺตกเมว อภิมุขา ปุน อาคจฺฉนฺตา อาธาวนฺติ ฯ
นิพฺพุชฺฌนฺตีติ มลฺลยุทฺธํ กโรนฺติ ฯ นลาฏิกมฺปิ เทนฺตีติ สาธุ
สาธุ ภคินีติ อตฺตโน นลาเฏ องฺคุลึ ฐเปตฺวา ตสฺสา นลาเฏ
ฐเปนฺติ ฯ วิวิธมฺปิ อนาจารนฺติ อญฺญํปิ ปาลิยํ อนาคตํ
มุขเทณฺฑิมาทิวิวิธํ อนาจารํ อาจรนฺติ ฯ
# ๑. ปิงฺคุลกนฺติปิ ฯ

ปาสาทิเกนาติ ปสาทาวเหน สารุปฺเปน สมณานุจฺฉ-
วิเกน ฯ อภิกฺกนฺเตนาติ คมเนน ฯ ปฏิกฺกนฺเตนาติ นิวตฺตเนน ฯ
อาโลกิเตนาติ ปุรโต ทสฺสเนน ฯ วิโลกิเตนาติ อิโต จีโต จ
ทสฺสเนน ฯ สมฺมิญฺชิเตนาติ ปพฺพสงฺโกจเนน ฯ ปสาริเตนาติ
เตสํเยว ปสารเณน ฯ สพฺพตฺถ อิตฺถมฺภูตาขฺยานตฺเถ กรณวจนํ ฯ
สติสมฺปชญฺเญหิ อภิสงฺขตตฺตา ปาสาทิกอภิกฺกนฺตปฏิกฺกนฺต-
อาโลกิต วิโลกิตสมฺมิญฺชิต ปสาริโต หุตฺวาติ วุตฺตํ โหติ ฯ
โอกฺขิตฺตจกฺขูติ เหฏฺฐา ขิตฺตจกฺขุ ฯ อิริยาปถสมฺปนฺโนติ ตาย
ปาสาทิกอภิกฺกนฺตาทิตาย สมฺปนฺนอิริยาปโถ ฯ กฺวายนฺติ โก
อยํ ฯ อพฬพโฬ วิยาติ อพโฬ กิร โพนฺโท วุจฺจติ ฯ อติสยตฺเถ
จ อิทํ อาเมฑิตํ ฯ ตสฺมา อติโพนฺโท วิยาติ วุตฺตํ โหติ ฯ
มนฺทมนฺโทติ อภิกฺกนฺตาทีนํ อนุทฺธฏตาย อติมนฺโท อติสณฺโหติ
เอวํ คุณเมว โทสโต ทสฺเสนฺติ ฯ ภากุฏิกภากุฏิโก วิยาติ
โอกฺขิตฺตจกฺขุตาย ภกุฏึ กตฺวา สงฺกุจิตมุโข กุปิโต วิย
วิจรตีติ มญฺญมานา วทนฺติ ฯ สณฺหาติ นิปุณา ฯ อมฺม ตาต
ภคินีติ เอวํ อุปาสกชนํ ยุตฺตฏฺฐาเน อุปเนตุํ เฉกา ฯ น
ยถา อยํ เอวํ อพฬพฬา วิยาติ อธิปฺปาโย ฯ สขิลาติ
สาขลฺเลน ยุตฺตา ฯ สุขสํภาสาติ อิทํ ปุริมสฺส การณวจนํ ฯ
เยสํ หิ สุขสํภาสา สมฺโมทนียกถา เนลา โหติ กณฺณสุขา
เต สขิลาติ วุจฺจนฺติ ฯ เตนาหํสุ สขิลา สุขสมฺภาสาติ ฯ อยํ
ปเนตฺถ อธิปฺปาโย อมฺหากํ อยฺยา อุปาสเก ทิสฺวา มธุรํ
สมฺโมทนียกถํ กเถนฺติ ตสฺมา สขิลา สุขสํภาสา น ยถา
อยํ เอวํ มนฺทมนฺทา วิยาติ ฯ มิหิตปุพฺพงฺคมาติ มิหิตํ
ปุพฺพงฺคมํ เอเตสํ วจนสฺสาติ มิหิตปุพฺพงฺคมา ฯ ปฐมํ สิตํ
กตฺวา ปจฺฉา วทนฺตีติ อตฺโถ ฯ เอหิสฺวาคตวาทิโนติ อุปาสกํ
ทิสฺวา เอหิ สฺวาคตนฺตวาติ เอวํวาทิโน น ยถา อยํ
เอวํ สงฺกุจิตมุขตาย ภากุฏิกา วิย ฯ เอวํ มิหิตปุพฺพงฺคมาทิตาย
อภากุฏิกภาวํ อตฺถโต ทสฺเสตฺวา ปุน สรูเปนปิ ทสฺเสนฺตา
อาหํสุ อภากุฏิกา อุตฺตานมุขา ปุพฺพภาสิโนติ ฯ อุปฺปฏิปาฏิยา
วา ติณฺณมฺปิ อาการานํ อภาวทสฺสนเมตนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ
กถํ ฯ เอตฺถ หิ อภากุฏิกาติ อิมินา ภากุฏิกภากุฏิกาการสฺส
อภาโว ทสฺสิโต ฯ อุตฺตานมุขาติ อิมินา มนฺทมนฺทาการสฺส ฯ
เย หิ จกฺขูหิ อุมฺมิเลตฺวา อาโลกเนน อุตฺตานมุขา โหนฺติ
น เต มนฺทมนฺทา ฯ ปุพฺพภาสิโนติ อิมินา อพฬพฬาการสฺส
อภาโว ทสฺสิโต ฯ เย หิ อาภาสนกุสลตาย อมฺม ตาตาติ
ปฐมตรํ อาภาสนฺติ น เต อพฬพฬาติ ฯ

เอหิ ภนฺเต ฆรํ คมิสฺสามาติ โส กิร อุปาสโก น โข
อาวุโส ปิณฺโฑ ลพฺภตีติ วุตฺเต ตุมฺหากํ ภิกฺขูหิเยว เอตํ กตํ
สกลคามมฺปิ จรนฺตา น ลจฺฉถาติ วตฺวา ปิณฺฑปาตํ ทาตุกาโม
เอหิ ภนฺเต ฆรํ คมิสฺสามาติ อาห ฯ กึ ปนายํ
ปยุตฺตวาจา โหติ น โหตีติ ฯ น โหติ ฯ ปุจฺฉิตปญฺหา
นามายํ กเถตุํ วฏฺฏติ ฯ ตสฺมา อิทานิ เจปิ ปุพฺพณฺเห
วา สายณฺเห วา อนฺตรฆรํ ปวิฏฺฐํ โกจิ ปุจฺเฉยฺย กสฺมา
ภนฺเต จรถาติ เยนตฺเถน จรติ ตํ อาจิกฺขิตฺวา ลทฺธํ
น ลทฺธนฺติ วุตฺเต สเจ น ลทฺธํ น ลทฺธนฺติ วตฺวา
ยํ โส เทติ ตํ คเหตุํ วฏฺฏติ ฯ ทุฏฺโฐติ น ปาสาทาทีนํ
วินาเสน ทุฏฺฐปุคฺคลวเสน ทุฏฺโฐ ฯ ทานปถานีติ ทานานิเยว
วุจฺจนฺติ ฯ อถวา ทานปถานีติ ทานนิพทฺธานิ ทานวตฺตานีติ
วุตฺตํ โหติ ฯ อุปจฺฉินฺนานีติ ทายเกหิ ปจฺฉินฺนานิ ฯ น เต
ตานิ เอตรหิ เทนฺติ ฯ ริญฺจนฺตีติ วิสุํ โหนฺติ นานา
โหนฺติ ปกฺกมนฺตีติ วุตฺตํ โหติ ฯ สณฺฐเหยฺยาติ สมฺมา ติฏฺเฐยฺย
เปสลานํ ภิกฺขูนํ ปติฏฺฐา ภเวยฺย ฯ เอวมาวุโสติ โข โส
ภิกฺขุ สทฺธสฺส ปสนฺนสฺส อุปาสกสฺส สาสนํ สมฺปฏิจฺฉิ ฯ
เอวรูปํ กิร สาสนํ กปฺปิยํ หริตุํ วฏฺฏติ ฯ ตสฺมา มม
วจเนน ภควโต ปาเท วนฺทถาติ วา เจติยํ ปฏิมํ
โพธึ สงฺฆตฺเถรํ วนฺทถาติ วา เจติเย คนฺธปูชํ ปุปฺผปูชํ
กโรถาติ วา ภิกฺขู สนฺนิปาเตถ ทานํ ทสฺสาม ธมฺมํ
โสสฺสามาติ วา อีทิเสสุ สาสเนสุ กุกฺกุจฺจํ น กาตพฺพํ ฯ
กปฺปิยสาสนานิ เอตานิ น คิหีนํ คิหิกมฺมปฏิสํยุตฺตานีติ ฯ
กุโต จ ตฺวํ ภิกฺขุ อาคจฺฉสีติ นิสินฺโน โส ภิกฺขุ น
อาคจฺฉติ ฯ อตฺถโต ปน อาคโต โหติ ฯ เอวํ สนฺเตปิ
วตฺตมานสมีเป วตฺตมานวจนํ ลพฺภติ ตสฺมา น โทโส ฯ
ปริโยสาเน ตโต อหํ ภควา อาคจฺฉามีติ เอตสฺมิมฺปิ วจเน
เอเสว นโย ฯ