วินีตวตฺถุวณฺณนา
มกฺกฏี วชฺชิปุตฺตา จ ฯเปฯ วุฑฺฒปพฺพชิโต มิโคติ อิทํ
กึ ฯ อิมา วินีตวตฺถูนํ ภควตา สยํ วินิจฺฉิตานํ เตสํ เตสํ
วตฺถูนํ อุทานคาถา นาม ตานิ วตฺถูนิ สุขํ วินยธรา
อุคฺคณฺหิสฺสนฺตีติ ธมฺมสงฺคาหกตฺเถเรหิ ฐปิตา ฯ วตฺถุคาถา
ปน ธรมาเนเยว ภควติ อุปาลิตฺเถเรน ฐปิตา อิมินา
ลกฺขเณน อายตึ วินยธรา วินยํ วินิจฺฉินิสฺสนฺตีติ ฯ ตสฺมา
เอตฺถ วุตฺตลกฺขณํ สาธุกํ สลฺลกฺเขตฺวา ปฐมสิกฺขาปทํ
วินิจฺฉินิตพฺพํ ฯ ทุติยาทีนญฺจ วินีตวตฺถูสุ วุตฺตลกฺขเณน
ทุติยาทีนิ ฯ วินีตวตฺถูนิ หิ สิปฺปิกานํ ปฏิจฺฉนฺนกรูปานิ วิย
วินยธรานํ ปฏิจฺฉนฺนกวตฺถูนิ โหนฺตีติ ฯ
ตตฺถ ปุริมานิ เทฺว วตฺถูนิ อนุปฺปญฺญตฺติยํเยว
วุตฺตตฺถานิ ฯ ตติเย วตฺถุมฺหิ ฯ คิหิลิงฺเคนาติ คิหิวเสน โอทาต-
วตฺโถ หุตฺวา ฯ จตุตฺเถ นตฺถิ กิญฺจิ วตฺตพฺพํ ฯ ตโต ปเรสุ
สตฺตสุ ฯ กุสจิรนฺติ กุเส คณฺฐิตฺวา กตจิรํ ฯ วากจิรนฺติ
ตาปสานํ วกฺกลํ ฯ ผลกจิรนฺนาม ผลกสณฺฐานานิ ผลกานิ
สิพฺเพตฺวา กตจิรํ ฯ เกสกมฺพโลติ เกเสหิ ตนฺเต วายิตฺวา
กตกมฺพโล ฯ วาลกมฺพโลติ จามริวาเลหิ (๑) วายิตฺวา กตกมฺพโล ฯ
อุลกปกฺขนฺติ (๒) อลกสกุณสฺส ปกฺเขหิ กตนิวาสนํ ฯ อชินกฺขิปนฺติ
สโลมํ สขุรํ อชินมิคจมฺมํ ฯ ทฺวาทสเม วตฺถุมฺหิ ฯ สารตฺโตติ
กายสํสคฺคราเคน สารตฺโต ฯ ตํ ราคํ ญตฺวา ภควา อาปตฺติ
สงฺฆาทิเสสสฺสาติ อาห ฯ

เตรสเม วตฺถุมฺหิ ฯ อุปฺปลวณฺณาติ สา เถรี สาวตฺถิยํ
เสฏฺฐิธีตา สตสหสฺสกปฺเป อภินีหารสมฺปนฺนา ฯ ตสฺสา
ปกติยาปิ อติทสฺสนียา นีลุปฺปลวณฺณา กายจฺฉวิ ฯ อพฺภนฺตเร
ปน กิเลสสนฺตาปสฺส อภาเวน อติวิย วิโรจติ ฯ สา ตาเยว
วณฺณโปกฺขรตาย อุปฺปลวณฺณาติ นามํ ลภติ ฯ ปฏิพทฺธ-
จิตฺโตติ คิหิกาลโต ปฏฺฐาย รตฺตจิตฺโต ฯ โส กิร ตสฺสา
# ๑. ม. จมรวาเลหิ ฯ ๒. ม. อุลูกปกฺขิกนฺติ ฯ
ญาติทารโก โหติ ฯ อถโขติ อนนฺตรตฺเถ นิปาโต ฯ มญฺจเก
นิสินฺนานนฺตรเมวาติ วุตฺตํ โหติ ฯ ทิวา พาหิรโต อาคนฺตฺวา
ทฺวารํ ปิธาย นิสินฺนานํ หิ [๑] อนฺธการํ โหติ ฯ โส ยาวสฺสา
ตํ อนฺธการํ น นสฺสติ ตาวเทว เอวมกาสีติ อตฺโถ ฯ
ทูเสสีติ ปทฺธํเสสิ ฯ เถรี ปน อนวชฺชา อตฺตโน สมณ-
สญฺญํ ปจฺจุปฏฺฐเปตฺวา อสาทิยนฺตี นิสีทิ อสทฺธมฺมาธิปฺปาเยน
ปรามฏฺฐา อคฺคิกฺขนฺธสิลาถมฺภขทิรสารขาณุกา วิย ฯ โสปิ
อตฺตโน มโนรถํ ปูเรตฺวา คโต ฯ ตสฺสา เถริยา ทสฺสนปถํ
วิชหนฺตสฺเสว อยํ มหาปฐวี สิเนรุปพฺพตํ ธาเรตุํ สมตฺถาปิ
ตํ ปาปปุริสํ พฺยามมตฺตกเลวรํ ธาเรตุํ อสกฺโกนฺตี วิย ภิชฺชิตฺวา
วิวรมทาสิ ฯ โส ตํขณํเยว อวีจิชาลานํ อินฺทนภาวํ อคมาสิ ฯ
ภควา ตํ สุตฺวา อนาปตฺติ ภิกฺขเว อสาทิยนฺติยาติ วตฺวา
เถรึ สนฺธาย ธมฺมปเท อิมํ คาถมภาสิ
วาริ โปกฺขรปตฺเตว อารคฺเคริว สาสโป
โย น ลิปฺปติ กาเมสุ ตมหํ พฺรูมิ พฺราหฺมณนฺติ ฯ

จุทฺทสเม วตฺถุมฺหิ ฯ อิตฺถีลิงฺคํ ปาตุภูตนฺติ รตฺติภาเค
นิทฺทํ โอกฺกมนฺตสฺส ปุริสสณฺฐานํ มสฺสุทาฒิกาทิ สพฺพํ
อนฺตรหิตํ อิตฺถีสณฺฐานํ อุปฺปนฺนํ ฯ ตญฺเญว อุปชฺฌํ ตํ
อุปสมฺปทนฺติ ปุพฺเพ คหิตอุปชฺฌเมว ปุพฺเพ กตอุปสมฺปทเมว
# ๑. ม. เอตฺถนฺตเร ปฐมนฺติ ทิสฺสติ ฯ
อนุชานามิ ฯ ปุน อุปชฺฌา น คเหตพฺพา อุปสมฺปทา น
ทาตพฺพาติ อตฺโถ ฯ ตานิ วสฺสานีติ ภิกฺขูปสมฺปทโต ปภูติ
ยา วสฺสคณนา ตํเยว วสฺสคณนํ อนุชานามิ ฯ น อิโต
ปฏฺฐาย วสฺสคณนา กาตพฺพาติ อตฺโถ ฯ ภิกฺขุนีหิ สงฺกมิตุนฺติ (๑)
ภิกฺขุนีหิ จสฺสา สทฺธึ สงฺกมิตุํ สงฺคนฺตุํ สมงฺคิภวิตุํ
อนุชานามีติ อตฺโถ ฯ อิทํ วุตฺตํ โหติ อปฏิรูปํ ทานิสฺสา
ภิกฺขูนํ มชฺเฌ วสิตุํ ภิกฺขุนีอุปสฺสยํ คนฺตฺวา ภิกฺขุนีหิ สทฺธึ
วสตูติ ฯ ยา อาปตฺติโย ภิกฺขูนํ ภิกฺขุนีหิ สาธารณาติ ยา
เทสนาคามินิโย วา วุฏฺฐานคามินิโย วา อาปตฺติโย ภิกฺขูนํ
ภิกฺขุนีหิ สทฺธึ สาธารณา ฯ ตา อาปตฺติโย ภิกฺขุนีนํ สนฺติเก
วุฏฺฐาตุนฺติ ตา สพฺพาปิ ภิกฺขุนีหิ กาตพฺพํ วินยกมฺมํ กตฺวา
ภิกฺขุนีนํ สนฺติเก วุฏฺฐาตุํ อนุชานามีติ อตฺโถ ฯ ตาหิ อาปตฺตีหิ
อนาปตฺตีติ ยา ปน ภิกฺขูนํ ภิกฺขุนีหิ อสาธารณา สุกฺก-
วิสฏฺฐิอาทิกา อาปตฺติโย ตาหิ อนาปตฺติ ลิงฺคปริวตฺเตน ตา
อาปตฺติโย วุฏฺฐิตาว โหนฺติ ฯ ปุน ปกติลิงฺเค อุปฺปนฺเนปิ
ตาหิ อาปตฺตีหิ ตสฺส อนาปตฺติเยวาติ ฯ อยนฺตาเวตฺถ ปาลิ-
วินิจฺฉโย ฯ
อยมฺปน ปาลิมุตฺโต โอกฺกนฺติกวินิจฺฉโย ฯ อิเมสุ ตาว
ทฺวีสุ ลิงฺเคสุ ปุริสลิงฺคํ อุตฺตมํ อิตฺถีลิงฺคํ หีนํ ตสฺมา ปุริสลิงฺคํ
# ๑. ม. สงฺคมิตุนฺติ ฯ ๒. ม. สงฺคมิตุํ ฯ
พลวอกุสเลน อนฺตรธายติ อิตฺถีลิงฺคํ ทุพฺพลกุสเลน ปติฏฺฐาติ ฯ
อิตฺถีลิงฺคํ ปน อนฺตรธายนฺตํ ทุพฺพลอกุสเลน อนฺตรธายติ
ปุริสลิงฺคํ พลวกุสเลน ปติฏฺฐาติ ฯ เอวํ อุภยมฺปิ อกุสเลน
อนฺตรธายติ กุสเลน ปฏิลพฺภติ ฯ

ตตฺถ สเจ ทฺวินฺนํ ภิกฺขูนํ เอกโต สชฺฌายํ วา ธมฺม-
สากจฺฉํ วา กตฺวา เอกาคาเร นิปชฺชิตฺวา นิทฺทํ โอกฺกนฺตานํ
เอกสฺส อิตฺถีลิงฺคํ ปาตุภวติ อุภินฺนมฺปิ สหเสยฺยาปตฺติ โหติ ฯ
โส เจ พุชฺฌิตฺวา อตฺตโน ตํ วิปฺปการํ ทิสฺวา ทุกฺขี ทุมฺมโน
รตฺติภาเคเยว อิตรสฺส อาโรเจยฺย เตน สมสฺสาเสตพฺโพ โหตุ
มา จินฺตยิตฺถ วฏฺฏสฺเสเวโส โทโส สมฺมาสมฺพุทฺเธน ทฺวารํ
ทินฺนํ ภิกฺขุ วา โหตุ ภิกฺขุนี วา อนาวโฏ ธมฺโม อวาริโต
สคฺคมคฺโคติ ฯ

สมสฺสาเสตฺวา จ เอวํ วตฺตพฺพํ ตุมฺเหหิ
ภิกฺขุนีอุปสฺสยํ คนฺตุํ วฏฺฏติ อตฺถิ โว กาจิ สนฺทิฏฺฐา
ภิกฺขุนิโยติ ฯ สจสฺสา โหนฺติ ตาทิสา ภิกฺขุนิโย อตฺถีติ โน
เจ โหนฺติ นตฺถีติ วตฺวา โส ภิกฺขุ วตฺตพฺโพ มม สงฺคหํ
กโรถ อิทานิเยว มํ ภิกฺขุนีอุปสฺสยํ เนถาติ ฯ เตน ภิกฺขุนา
ตํ คเหตฺวา ตสฺสา วา สนฺทิฏฺฐานํ อตฺตโน วา สนฺทิฏฺฐานํ
ภิกฺขุนีนํ สนฺติกํ คนฺตพฺพํ ฯ คจฺฉนฺเตน จ เอเกน น
คนฺตพฺพํ จตูหิ ปญฺจหิ ภิกฺขูหิ สทฺธึ โชตกญฺจ กตฺตรยฏฺฐิญฺจ (๑)
# ๑. ม. โชติกญฺจ กตฺตรทณฺฑญฺจ ฯ
คเหตฺวา สํวิทหนํ ปริโมเจตฺวา มยํ อมุกนฺนามฏฺฐานํ
คจฺฉามาติ คนฺตพฺพํ ฯ สเจ พหิคาเม ทูเร วิหาโร โหติ
อนฺตรามคฺเค คามนฺตรนทีปารรตฺติวิปฺปวาสคณโอหียนาปตฺตีหิ
อนาปตฺติ ฯ ภิกฺขุนีอุปสฺสยํ คนฺตฺวา ตา ภิกฺขุนิโย วตฺตพฺพา
อสุกนฺนาม ภิกฺขุํ อาชานถาติ ฯ อาม อยฺยาติ ฯ ตสฺส
อิตฺถีลิงฺคํ ปาตุภูตํ สงฺคหํ ทานิสฺส กโรถาติ ฯ ตา เจ
สาธุ อยฺยา อิทานิ มยมฺปิ สชฺฌายิสฺสาม ธมฺมํ โสสฺสาม
คจฺฉถ ตุมฺเหติ วตฺวา สงฺคหํ กโรนฺติ อาราธิกา จ โหนฺติ
สงฺคาหิกา ลชฺชินิโย ตา โกเปตฺวา อญฺญตฺถ น คนฺตพฺพํ ฯ
คจฺฉติ เจ คามนฺตรนทีปารรตฺติวิปฺปวาสคณโอหียนาปตฺตีหิ น
มุจฺจติ ฯ สเจ ปน ลชฺชินิโย โหนฺติ น สงฺคาหิกาโย
อญฺญตฺถ คนฺตุํ ลพฺภติ ฯ สเจปิ อลชฺชินิโย โหนฺติ สงฺคหํ ปน
กโรนฺติ ตาปิ ปริจฺจชิตฺวา อญฺญตฺถ คนฺตุํ ลพฺภติ ฯ สเจ
ลชฺชินิโย จ สงฺคาหิกา จ ญาติกา น โหนฺติ อาสนฺน-
คาเม ปน อญฺญา ญาติกา โหนฺติ ปฏิชคฺคินิกา (๑) ตาสมฺปิ
สนฺติกํ คนฺตุํ วฏฺฏตีติ วทนฺติ ฯ คนฺตฺวา สเจ ภิกฺขุภาเวปิ
นิสฺสยปฏิปนฺโน ปฏิรูปาย ภิกขุนิยา สนฺติเก นิสฺสโย
คเหตพฺโพ ฯ มาติกา วา วินโย วา อุคฺคหิโต สุคฺคหิโต
ปุน อุคฺคหณการณํ นตฺถิ ฯ สเจ ภิกฺขุภาเว ปริสาวจโร
# ๑. ม. ปฎิชคฺคนิกา ฯ
ตสฺส สนฺติเกเยว อุปสมฺปนฺนา สูปสมฺปนฺนา อญฺญสฺส สนฺติเก
นิสฺสโย คเหตพฺโพ ฯ ปุพฺเพ ตํ นิสฺสาย วสนฺเตหิปิ อญฺญสฺส
สนฺติเก นิสฺสโย คเหตพฺโพ ฯ ปริปุณฺณวสฺสสามเณเรนาปิ
อญฺญสฺส สนฺติเก อุปชฺฌา คเหตพฺพา ฯ

ยํ ปนสฺส ภิกฺขุภาเว อธิฏฺฐิตํ ติจีวรญฺจ ปตฺโต จ
ตํ อธิฏฺฐานํ วิชหติ ปุน อธิฏฺฐาตพฺพํ ฯ สงฺกจฺจิกา จ
อุทกสาฏิกา จ คเหตพฺพา ฯ ยํ อติเรกจีวรํ วา อติเรกปตฺโต
วา วินยกมฺมํ กตฺวา ฐปิโต โหติ ตํ สพฺพมฺปิ วินยกมฺมํ
วิชหติ ปุน กาตพฺพํ ฯ ปฏิคฺคหิตเตลมธุผาณิตาทีนิปิ ปฏิคฺคหณํ
วิชหนฺติ ฯ สเจ ปฏิคฺคหณโต สตฺตเม ทิวเส ลิงฺคํ ปริวตฺตติ
ปุน ปฏิคฺคเหตฺวา สตฺตาหํ วตฺตติ ฯ ยํ ปน ภิกฺขุกาเล
อญฺญสฺส ภิกฺขุโน สนฺตกํ ปฏิคฺคหิตํ ตํ ปฏิคฺคหณํ น
วิชหติ ฯ ยมฺปิ อุภินฺนํ สาธารณํ อวิภชิตฺวา ฐปิตํ ตํ
ปกตตฺโต รกฺขติ ฯ ยํ ปน วิภตฺตํ เอตสฺเสว สนฺตกํ ตํ
ปฏิคฺคหณํ วิชหติ ฯ วุตฺตมฺปิ เจตํ ปริวาเร
เตลมธุผาณิตํ วาปิ สปฺปึ
สามํ คเหตฺวาน นิกฺขิเปยฺย อวีติวตฺเต
สตฺตาเห สติ ปจฺจเย ปริภุญฺชนฺตสฺส อาปตฺติ
ปญฺหาเมสา กุสเลหิ จินฺติตาติ ฯ
# ๑. ม. ผาณิตญฺจาปิ ฯ

อิทํ หิ ลิงฺคปริวตฺตํ สนฺธาย วุตฺตํ ฯ ปฏิคฺคหณํ นาม
ลิงฺคปริวตฺเตน กาลกิริยาย สิกฺขาปจฺจกฺขาเนน หีนายาวตฺตเนน
อนุปสมฺปนฺนสฺส ทาเนน อนเปกฺขวิสฺสชฺชเนน อจฺฉินฺทิตฺวา
คาเหน จ วิชหติ ฯ ตสฺมา สเจปิ หรีตกขณฺฑมฺปิ ปฏิคฺคเหตฺวา
ฐปิตมตฺถิ สพฺพมสฺส ปฏิคฺคหณํ วิชหติ ฯ ภิกฺขุวิหาเร ปน
ยงฺกิญฺจิสฺสา สนฺตกํ ปฏิคฺคเหตฺวา วา อปฏิคฺคเหตฺวา วา
ฐปิตํ สพฺพสฺส สาว อิสฺสรา อาหราเปตฺวา คเหตพฺพํ ฯ
ยํ ปเนตฺถ ถาวรํ ตสฺสา สนฺตกํ เสนาสนํ วา อุปโรปกา
วา เต ยสฺสิจฺฉติ ตสฺส ทาตพฺพา ฯ เตรสสุ สมฺมตีสุ ยา
ภิกฺขุกาเล ลทฺธา สมฺมติ สพฺพา ปฏิปฺปสฺสมฺภติ ฯ ปุริมิกาย
เสนาสนคฺคาโห ปฏิปฺปสฺสมฺภติ ฯ สเจ ปจฺฉิมิกาย เสนาสเน
คหิเต ลิงฺคํ ปริวตฺตติ ภิกฺขุสงฺโฆ จสฺสา อุปฺปนฺนํ ลาภํ
ทาตุกาโม โหติ อปโลเกตฺวา ทาตพฺโพ ฯ สเจ ภิกฺขุนีหิ
สาธารณาย ปฏิจฺฉนฺนาย อาปตฺติยา ปริวสนฺตสฺส ลิงฺคํ
ปริวตฺตติ ปกฺขมานตฺตเมว ทาตพฺพํ ฯ สเจ มานตฺตํ จรนฺตสฺส
ปริวตฺตติ ปุน ปกฺขมานตฺตเมว ทาตพฺพํ ฯ สเจ จิณฺณ-
มานตฺตสฺส ปริวตฺตติ ภิกฺขุนีหิ อพฺภานกมฺมํ กาตพฺพํ ฯ สเจ
อกุสลวิปาเก ปริกฺขีเณ ปกฺขมานตฺตกาเล ปุนเรว ลิงฺคํ ปริวตฺตติ
ฉารตฺตํ มานตฺตเมว ทาตพฺพํ ฯ สเจ จิณฺเณ ปกฺขมานตฺเต
ปริวตฺตติ ภิกฺขูหิ อพฺภานกมฺมํ กาตพฺพนฺติ ฯ
อนนฺตเร ภิกฺขุนิยา ลิงฺคปริวตฺตนวตฺถุมฺหิ อิธ วุตฺตนเยเนว
สพฺโพ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพ ฯ อยํ ปน วิเสโส ฯ สเจปิ
ภิกฺขุนีกาเล อาปนฺนา สญฺจริตฺตาปตฺติ ปฏิจฺฉนฺนา โหติ
ปริวาสทานํ นตฺถิ ฉารตฺตํ มานตฺตเมว ทาตพฺพํ ฯ สเจ
ปกฺขมานตฺตํ จรนฺติยา ลิงฺคํ ปริวตฺตติ น เตนตฺโถ ฉารตฺตํ
มานตฺตเมว ทาตพฺพํ ฯ สเจ จิณฺณมานตฺตาย ปริวตฺตติ ปุน
มานตฺตํ อทตฺวา ภิกฺขูหิ อพฺเภตพฺโพ ฯ อถ ภิกฺขูหิ มานตฺเต
อทินฺเน ปุน ลิงฺคํ ปริวตฺตติ ภิกฺขุนีหิ ปกฺขมานตฺตเมว
ทาตพฺพํ ฯ อถ ฉารตฺตํ มานตฺตํ จรนฺตสฺส ปุน ปริวตฺตติ
ปกฺขมานตฺตเมว ทาตพฺพํ ฯ จิณฺณมานตฺตสฺส ปน ลิงฺคปริวตฺเต
ชาเต ภิกฺขุนีหิ อพฺภานกมฺมํ กาตพฺพํ ฯ ปุน ปริวตฺเต จ
ลิงฺเค ภิกฺขุนีภาเว ฐิตายปิ ยา อาปตฺติโย ปุพฺเพ ปฏิปฺ-
ปสฺสทฺธา ตา สุปฏิปฺปสฺสทฺธาเอวาติ ฯ
อิโต ปรานิ มาตุยา เมถุนํ ธมฺมนฺติอาทีนิ จตฺตาริ
วตฺถูนิ อุตฺตานตฺถานิเยว ฯ
มุทุปิฏฺฐิวตฺถุมฺหิ ฯ โส กิร ภิกฺขุ นฏปุพฺพโก ตสฺส
สิปฺปโกสลฺลตฺถํ ปริกมฺมกตา ปิฏฺฐิ มุทุกา อโหสิ ฯ ตสฺมา
เอวํ กาตุํ อสกฺกิ ฯ
ลมฺพิวตฺถุมฺหิ ฯ ตสฺส ภิกฺขุสฺส องฺคชาตํ ทีฆํ โหติ
# ๑. ม. ลมฺพีวตฺถุมฺหิ ฯ
ตสฺมา ลมฺพีติ วุตฺโต ฯ
อิโต ปรานิ เทฺว วณวตฺถูนิ อุตฺตานตฺถาเนว ฯ
เลปจิตฺตวตฺถุมฺหิ เลปจิตฺตนฺนาม จิตฺตกมฺมรูปํ ฯ
ทารุธิตลิกวตฺถุมฺหิ ทารุธิตลิกา นาม กฏฺฐรูปํ ฯ ยถา
จ อิเมสุ ทฺวีสุ เอวํ อญฺเญสุปิ ทนฺตรูปโปตฺถกรูปโลหรูปาทีสุ
อนุปาทินฺนเกสุ อิตฺถีรูเปสุ นิมิตฺเต เมถุนราเคน อุปกฺกมนฺตสฺส
อสุจิ มุจฺจตุ วา มา วา ทุกฺกฏเมว ฯ กายสํสคฺคราเคน
อุปกฺกมนฺตสฺสาปิ ตเถว ทุกฺกฏํ ฯ โมจนราเคน ปน อุปกฺ-
กมนฺตสฺส มุตฺเต สงฺฆาทิเสโส อมุตฺเต ถุลฺลจฺจยนฺติ ฯ

สุนฺทรวตฺถุมฺหิ ฯ อยํ สุนฺทโร นาม ราชคเห กุลทารโก
สทฺธาย ปพฺพชิโต อตฺตภาวสฺส อภิรูปตาย สุนฺทโรติ นามํ
ลภิ ฯ ตํ รถิยา คจฺฉนฺตํ ทิสฺวา สมุปฺปนฺนจฺฉนฺทราคา สา
อิตฺถี อิมํ วิปฺปการํ อกาสิ ฯ เถโร ปน อนาคามี ตสฺมา
โส น สาทิยิ ฯ อญฺเญสํ ปน อวิสโย เอโส ฯ
อิโต ปเรสุ จตูสุ วตฺถูสุ เต ภิกฺขู ชฬา ทุมฺเมธา
มาตุคามสฺส วจนํ คเหตฺวา ตถา กตฺวา ปจฺฉา กุกฺกุจฺจายึสุ ฯ
อกฺขยิตาทีนิ (๑) ตีณิ วตฺถูนิ อุตฺตานตฺถาเนว ฯ

ทฺวีสุ ฉินฺนสีสวตฺถูสุ อยํ วินิจฺฉโย ฯ วฏฺฏกเต มุเขติ
วิวเฏ ฯ องฺคชาตํ ปเวเสนฺโต สเจ เหฏฺฐา วา อุปริ วา
# ๑. ม. อกฺขายิตาทีนิ ฯ เอวมุปริปิ ฯ
อุภยปสฺเสหิ วา ฉุปนฺตํ ปเวเสติ ปาราชิกํ ฯ จตูหิ ปสฺเสหิ
อจฺฉุปนฺตํ ปเวเสตฺวา อพฺภนฺตเร ตาลุกํ ฉุปติ ปาราชิกเมว ฯ
จตฺตาริ ปสฺสานิ ตาลุกญฺจ อจฺฉุปนฺโต อากาสคตเมว กตฺวา
ปเวเสติ จ นีหรติ จ ทุกฺกฏํ ฯ ยทิ ปน ทนฺตา สุผุสฺสิตา
อนฺโตมุเข โอกาโส นตฺถิ ทนฺตา จ พหิ โอฏฺฐมํเสน
ปฏิจฺฉนฺนา ตตฺถ วาเตน อสมฺผุฏฺฐํ อลฺโลกาสํ ติลผลมตฺตมฺปิ
ปเวเสนฺตสฺส ปาราชิกเมว ฯ อุปฺปาฏิเต ปน โอฏฺฐมํเส ทนฺเตเยว
อุปกฺกมนฺตสฺส ถุลฺลจฺจยํ ฯ โยปิ ทนฺโต พหิ นิกฺขมิตฺวา
ติฏฺฐติ น สกฺกา โอฏฺเฐหิ ปิทหิตุํ ตตฺถ อุปกฺกมนฺเตปิ
พหินิกฺขนฺตชิวฺหาย อุปกฺกมนฺเตปิ ถุลฺลจฺจยเมว ฯ ชีวมาน-
สรีเรปิ พหินิกฺขนฺตชิวฺหาย ถุลฺลจฺจยเมว ฯ ยทิ ปน พหิ-
ชิวฺหาย ปลิเวเฐตฺวา อนฺโตมุขํ ปเวสยติ ปาราชิกเมว ฯ
อุปริคีวาย ฉินฺนสีสสฺสาปิ อโธภาเคน องฺคชาตํ ปเวเสตฺวา
ตาลุกํ ฉุปนฺตสฺส ปาราชิกเมว ฯ
อฏฺฐิกวตฺถุมฺหิ ฯ สุสานํ คจฺฉนฺตสฺสาปิ ทุกฺกฏํ ฯ อฏฺฐิกานิ
สงฺกฑฺฒนฺตสฺสาปิ สณฺฐเปนฺตสฺสาปิ นิมิตฺเต เมถุนราเคน
อุปกฺกมนฺตสฺสาปิ กายสํสคฺคราเคน อุปกฺกมนฺตสฺสาปิ อสุจิ
มุจฺจตุ วา มา วา ทุกฺกฏเมว ฯ โมจนราเคน ปน อุปกฺ-
กมนฺตสฺส มุจฺจนฺเต สงฺฆาทิเสโส อมุจฺจนฺเต ถุลฺลจฺจยํ ฯ
นาคีวตฺถุมฺหิ ฯ นาคมาณวิกา วา โหตุ กินฺนรีอาทีนํ
วา อญฺญตรา สพฺพตฺถ ปาราชิกํ ฯ
ยกฺขีวตฺถุมฺหิ สพฺพาปิ เทวตา ยกฺขีเอว ฯ

เปตีวตฺถุมฺหิ ฯ นิชฺฌามตณฺหิกาทิเปติโย อลฺลิยิตุมฺปิ น
สกฺกา ฯ วิมานเปติโย ปน อตฺถิ ยาสํ กาฬปกฺเข อกุสลํ
วิปจฺจติ ชุณฺหปกฺเข เทวตา วิย สมฺปตฺตึ อนุโภนฺติ ฯ เอวรูปาย
เปติยา วา ยกฺขิยา วา สเจ ทสฺสนคฺคหณอามสนผุสน-
ฆฏฺฏนานิ ปญฺญายนฺติ ปาราชิกํ ฯ อถาปิ ทสฺสนํ นตฺถิ
อิตรานิ ปญฺญายนฺติ ปาราชิกเมว ฯ อถ วา ทสฺสนคฺคหณานิ
น ปญฺญายนฺติ อามสนผุสนฆฏฺฏเนหิ ปญฺญายมาเนหิ ตํ
ปุคฺคลํ วิสญฺญํ กตฺวา อตฺตโน มโนรถํ ปูเรตฺวา คจฺฉติ
อยํ อวิสโย นาม ตสฺมา เอตฺถ อวิสยตฺตา อนาปตฺติ ฯ
ปณฺฑกวตฺถุ ปากฏเมว ฯ
อุปหตินฺทฺริยวตฺถุมฺหิ ฯ อุปหตินฺทฺริโยติ อุปหตกายปฺปสาโท
ขาณุขณฺฑมิว สุขํ วา ทุกฺขํ วา น เวทิยติ ฯ อเวทิยนฺตสฺสาปิ
เสวนจิตฺตวเสน อาปตฺติ ฯ
ฉุปิตมตฺตวตฺถุสฺมึ ฯ โย เมถุนธมฺมํ ปฏิเสวิสฺสามีติ มาตุ-
คามํ คณฺหิตฺวา เมถุเน วิรชฺชิตฺวา วิปฏิสารี โหติ ทุกฺกฏ-
เมวสฺส โหติ ฯ เมถุนธมฺมสฺส หิ ปุพฺพปฺปโยคา หตฺถคฺ-
คาหาทโย ยาว สีสํ น ปาปุณาติ ตาว ทุกฺกเฏ ติฏฺฐนฺติ
สีเส สมฺปตฺเต ปาราชิกํ โหติ ฯ ปฐมปาราชิกสฺส หิ ทุกฺกฏเมว
สามนฺตํ ฯ อิตเรสํ ติณฺณํ ถุลฺลจฺจยํ ฯ อยํ ปน ภิกฺขุ เมถุน-
ธมฺเม วิรชฺชิตฺวา กายสํสคฺคํ สาทิยีติ เวทิตพฺโพ ฯ เตนาห
ภควา อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺสาติ ฯ