สาธุ สาธุ อานนฺทาติ อิทํ
ปน ภควา อายสฺมนฺตํ อานนฺทํ สมฺปหํเสนฺโต อาห ฯ
สาธุการํ ปน ทตฺวา ทฺวีสุ อากาเรสุ เอกํ คเหตฺวา ธมฺมํ
เทเสนฺโต อาห ตุมฺเหหิ อานนฺท สปฺปุริเสหิ วิชิตํ ปจฺฉิมา
ชนตา สาลิมํโสทนํ อติมญฺญิสฺสตีติ ฯ ตตฺรายํ อธิปฺปาโย ตุมฺเหหิ
อานนฺท สปฺปุริเสหิ เอวํ ทุพฺภิกฺเข ทุลฺลภปิณฺเฑ อิมาย
สลฺลหุกวุตฺติตาย อิมินา จ สลฺเลเขน วิชิตํ ฯ กึ วิชิตนฺติ ฯ
ทุพฺภิกฺขํ วิชิตํ โลโภ วิชิโต อิจฺฉาจาโร วิชิโต ฯ กถํ ฯ
อยํ เวรญฺชา ทุพฺภิกฺขา สมนฺตโต ปน อนนฺตรา คามนิคมา
ผลภารนมิตสสฺสา สุภิกฺขา สุลภปิณฺฑา หนฺท มยํ ตตฺถ
คนฺตฺวา ปริภุญฺชิสฺสาม เอวํ สนฺเตปิ ภควา อิเธว อมฺเห
คณฺหิตฺวา วสตีติ เอกภิกฺขุสฺสาปิ จินฺตา วา วิฆาโต วา นตฺถิ
เอวํ ตาว ทุพฺภิกฺขํ วิชิตํ อภิภูตํ อตฺตโน วเส วตฺติตํ ฯ
# ๑. ปตฺถปตฺถปุลกปฏิลาภ ฯ
กถํ โลโภ วิชิโต ฯ อยํ เวรญฺชา ทุพฺภิกฺขา สมนฺตโต
ปน อนนฺตรา คามนิคมา ผลภารนมิตสสฺสา สุภิกฺขา
สุลภปิณฺฑา หนฺท มยํ ตตฺถ คนฺตฺวา ปริภุญฺชิสฺสามาติ
โลภวเสน เอกภิกฺขุนาปิ รตฺติจฺเฉโท วา ปจฺฉิมิกาย ตตฺถ
วสฺสํ อุปคจฺฉามาติ วสฺสจฺเฉโท วา น กโต เอวํ โลโภ
วิชิโต ฯ
กถํ อิจฺฉาจาโร วิชิโต ฯ อยํ เวรญฺชา ทุพฺภิกฺขา อิเม
จ มนุสฺสา อมฺเห เทฺว ตโย มาเส วสนฺเตปิ น กิสฺมิญฺจิ
มญฺญนฺติ ยนฺนูน มยํ คุณวณิชฺชํ กตฺวา อสุโก ภิกฺขุ
ปฐมสฺส ฌานสฺส ลาภี ฯเปฯ อสุโก ฉฬภิญฺโญติ เอวํ
มนุสฺสานํ อญฺญมญฺญํ ปกาเสตฺวา กุจฺฉึ ปฏิชคฺคิตฺวา ปจฺฉา
สีลํ อธิฏฺฐเหยฺยามาติ เอกภิกฺขุนาปิ เอวรูปา อิจฺฉา น
อุปฺปาทิตา เอวํ อิจฺฉาจาโร วิชิโต อภิภูโต อตฺตโน วเส
วตฺติโตติ ฯ
อนาคเต ปน ปจฺฉิมา ชนตา วิหาเร นิสินฺนา
อปฺปกสิเรเนว ลภิตฺวาปิ กึ อิทํ อุตฺตณฺฑุลํ อติกิลินฺนํ
อโลณํ อติโลณํ อนมฺพิลํ อจฺจมฺพิลํ โก อิมินา อตฺโถติ-
อาทินา นเยน สาลิมํโสทนํ อติมญฺญิสฺสติ โอญาตํ อวญฺญาตํ
กริสฺสติ ฯ อถวา ชนปโท นาม น สพฺพกาลํ ทุพฺภิกฺโข
โหติ เอกทา ทุพฺภิกฺโข โหติ เอกทา สุภิกฺโข โหติ สฺวายํ
ยทา สุภิกฺโข ภวิสฺสติ ตทา ตุมฺหากํ สปฺปุริสานํ อิมาย
ปฏิปตฺติยา ปสนฺนา มนุสฺสา ภิกฺขูนํ ยาคุขชฺชกาทิปฺปเภเทน
อเนกปฺปการํ สาลิวิกตึ มํโสทนญฺจ ทาตพฺพํ มญฺญิสฺสนฺติ ตํ
ตุมฺเห นิสฺสาย อุปฺปนฺนํ สกฺการํ ตุมฺหากํ สพฺรหฺมจาริสงฺขาตา
ปจฺฉิมา ชนตา ตุมฺหากํ อนฺตเร นิสีทิตฺวา อนุภวมานา ว
อติมญฺญิสฺสติ ตปฺปจฺจยํ มานญฺจ กริสฺสติ ฯ กถํ ฯ กสฺมา
เอตฺตกํ ปกฺกํ กึ ตุมฺหากํ ภาชนานิ นตฺถิ ยตฺถ อตฺตโน
สนฺตกํ ปกฺขิปิตฺวา ฐเปยฺยาถาติ ฯ

มหาโมคฺคลฺลานสฺส สีหนาทกถา
อถโข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโนติอาทีสุ ฯ อายสฺมาติ
ปิยวจนเมตํ ครุคารวสปฺปติสฺสาธิวจนเมตํ ฯ มหาโมคฺคลฺลาโนติ
มหา จ โส คุณมหตฺเตน โมคฺคลฺลาโน จ โคตฺเตนาติ
มหาโมคฺคลฺลาโน ฯ เอตทโวจาติ เอตํ อโวจ อิทานิ วตฺตพฺพํ
เอตรหิ ภนฺเตติอาทิวจนํ ทสฺเสติ ฯ

กสฺมา อโวจ ฯ เถโร
กิร ปพฺพชิตฺวา สตฺตเม ทิวเส สาวกปารมีญาณสฺส มตฺถกํ
ปตฺโต สตฺถาราปิ มหิทฺธิกตาย เอตทคฺเค ฐปิโต ฯ โส ตํ
อตฺตโน มหิทฺธิกตํ นิสฺสาย จินฺเตสิ อยํ เวรญฺชา ทุพฺภิกฺขา
ภิกฺขู จ กิลมนฺติ ยนฺนูนาหํ ปฐวึ ปริวตฺเตตฺวา ภิกฺขู
ปปฺปฏโกชํ โภเชยฺยนฺติ ฯ อถสฺส เอตทโหสิ สเจ ปนาหํ
# ๑. ม. เอตฺถนฺตเร โอมานญฺจาติ ทิสฺสติ ฯ
ภควโต สนฺติเก วิหรนฺโต ภควนฺตํ อยาจิตฺวา เอวํ กเรยฺยํ
น เม ตํ อสฺส ปฏิรูปํ ยุคคฺคาโห วิย ภควตา สทฺธึ
กโต ภเวยฺยาติ ตสฺมา ยาจิตุกาโม อาคนฺตฺวา ภควนฺตํ
เอตทโวจ ฯ

เหฏฺฐิมตลํ สมฺปนฺนนฺติ ปฐวิยา กิร เหฏฺฐิมตเล
ปฐวีมณโฑ ปฐโวโช ปฐวีปปฺปฏโก อตฺถิ ตํ สนฺธาย วทติ ฯ
ตตฺถ สมฺปนฺนนฺติ มธุรํ สาธุรสนฺติ อตฺโถ ฯ ยเถว หิ ตตฺรสฺส
รุกฺโข สมฺปนฺนผโล จ อุปฺปนฺนผโล (๑) จาติ เอตฺถ มธุรผโลติ
อตฺโถ เอวมิธาปิ สมฺปนฺนนฺติ มธุรํ สาธุรสนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ
เสยฺยถาปิ ขุทฺทกมธุ (๒) อนีลกนฺติ อิทํ ปนสฺส มธุรตาย โอปมฺม-
นิทสฺสนตฺถํ วุตฺตํ ฯ ขุทฺทกมธูติ (๒) ขุทฺทกมกฺขิกาหิ กตมธุ ฯ
อนีลกนฺติ นิมฺมกฺขิกํ นิมฺมกฺขิกณฺฑกํ ปริสุทฺธํ ฯ เอตํ กิร
มธุ สพฺพมธูหิ อคฺคญฺจ เสฏฺฐญฺจ สุรสญฺจ โอชวนฺตญฺจ ฯ
เตนาห เสยฺยถาปิ ขุทฺทกมธุ อนีลกํ เอวมสฺสาทนฺติ ฯ
สาธาหํ ภนฺเตติ สาธุ อหํ ภนฺเต ฯ เอตฺถ จ สาธูติ
อายาจนวจนเมตํ ฯ ปฐวีปริวตฺตนํ อายาจนฺโต หิ เถโร ภควนฺตํ
เอวมาห ฯ ปริวตฺเตยฺยนฺติ อุกฺกุชฺเชยฺยํ เหฏฺฐิมตลํ อุปริมํ
กเรยฺยํ ฯ กสฺมา ฯ เอวํ หิ กเต สุเขน ภิกฺขู ปปฺปฏโกชํ
ปฐวีมณฺฑํ ปริภุญฺชิสฺสนฺตีติ ฯ อถ ภควา อนนุญฺญาตุกาโมปิ
เถรํ สีหนาทํ นทาเปตุํ ปุจฺฉิ เย ปน เต โมคฺคลฺลาน
ปฐวีนิสฺสิตา ปาณา เต กถํ กริสฺสสีติ ฯ เย ปฐวีนิสฺสิตา
# ๑. ม. อุปปนฺนผโล ฯ ๒. ม. ยุ. ขุทฺทมธุํ ฯ
คามนิคมาทีสุ ปาณา เต ปฐวิยา ปริวตฺติยมานาย อากาเส
สณฺฐาตุํ อสกฺโกนฺเต กถํ กริสฺสสิ กตฺถ ฐเปสฺสสีติ ฯ อถ
เถโร ภควตา เอตทคฺเค ฐปิตภาวานุรูปํ อตฺตโน อิทฺธานุ-
ภาวํ ปกาเสนฺโต เอกาหํ ภนฺเตติอาทิมาห ฯ ตสฺสตฺโถ เอกํ
อหํ ภนฺเต หตฺถํ ยถา อยํ มหาปฐวี เอวํ อภินิมฺมิสฺสามิ
ปฐวีสทิสํ กริสฺสามิ เอวํ กตฺวา เย ปฐวีนิสฺสิตา ปาณา เต
เอกสฺมึ หตฺถตเล ฐิเต ปาเณ [๑] ทุติยหตฺถตเล สงฺกาเมนฺโต
วิย ตตฺถ สงฺกาเมสฺสามีติ ฯ

อถสฺส ภควา อายาจนํ ปฏิกฺขิปนฺโต อลํ โมคฺคลฺลานาติ-
อาทิมาห ฯ ตตฺถ อลนฺติ ปฏิกฺเขปวจนํ ฯ วิปลฺลาสมฺปิ สตฺตา
ปฏิลเภยฺยุนฺติ วิปรีตคฺคาหมฺปิ สตฺตา สมฺปาปุเณยฺยย ฯ กถํ ฯ
อยนฺนุ โข ปฐวี อุทาหุ น อยนฺติ ฯ อถวา อมฺหากํ
นุโข อยํ คาโม อุทาหุ อญฺเญสนฺติ ฯ เอวํ นิคมชน-
ปทกฺเขตฺตารามาทีสุ ฯ น วา เอส วิปลฺลาโส ฯ อจินฺเตยฺโย
หิ อิทฺธิมโต อิทฺธิวิสโย ฯ เอวํ ปน วิปลฺลาสํ ปฏิลเภยฺยุํ
อิทํ ทุพฺภิกฺขํ นาม น อิทาเนว โหติ อนาคเตปิ ภวิสฺสติ
ตทา ภิกฺขู ตาทิสํ อิทฺธิมนฺตํ สพฺรหฺมจารึ กุโต ลภิสฺสนฺติ
เต โสตาปนฺนสกทาคามิอนาคามิสุกฺขวิปสฺสกชฺฌานลาภี ปฏิ-
สมฺภิทปฺปตฺตา ขีณาสวาปิ สมานา อิทฺธิพลาภาวา ปรกุลานิ
# ๑. ม. เอตฺถนฺตเร ตโตติ ทิสฺสติ ฯ
ปิณฺฑาย อุปสงฺกมิสฺสนฺติ ตตฺร มนุสฺสานํ เอวํ ภวิสฺสติ
พุทฺธกาเล ภิกฺขู สิกฺขาสุ ปริปูรีการิโน อเหสุํ เต คุเณ
นิพฺพตฺเตตฺวา ทุพฺภิกฺขกาเล ปฐวึ ปริวตฺเตตฺวา ปปฺปฏโกชํ
ปริภุญฺชึสุ อิทานิ ปน สิกฺขาย ปริปูรีการิโน นตฺถิ ยทิ
สิยุํ ตเถว กเรยฺยย น อมฺหากํ ยงฺกิญฺจิ ปกฺกํ วา อามํ
วา ขาทิตุํ ทเทยฺยุนฺติ เอวํ เต สนฺเตสุเยว อริยปุคฺคเลสุ
นตฺถิ อริยปุคฺคลาติ อิมํ วิปลฺลาสํ ปฏิลเภยฺยย ฯ วิปลฺลาสวเสน
จ อริเย ครหนฺตา อุปวทนฺตา อปายูปคา ภเวยฺยย ตสฺมา
มา เต รุจฺจิ ปฐวึ ปริวตฺเตตุนฺติ ฯ
อถ เถโร อิมํ อายาจนํ อลภมาโน อญฺญํ ยาจนฺโต
สาธุ ภนฺเตติอาทิมาห ฯ ตมฺปิสฺส ภควา ปฏิกฺขิปนฺโต อลํ
โมคฺคลฺลานาติอาทิมาห ฯ ตตฺถ กิญฺจาปิ น วุตฺตํ วิปลฺลาสมฺปิ
สตฺตา ปฏิลเภยฺยุนฺติ อถ โข ปุพฺเพ วุตฺตนเยเนว คเหตพฺพํ ฯ
อตฺโถปิ จสฺส วุตฺตสทิโสเยว เวทิตพฺโพ ฯ ยทิ ปน ภควา
อนุชาเนยฺย เถโร กึ กเรยฺยาติ ฯ มหาสมุทฺทํ เอเกน
ปทวีติหาเรน อติกฺกมิตพฺพํ มาติกามตฺตํ อธิฏฺฐหิตฺวา นเฬรุ-
ปุจิมนฺทโต อุตฺตรกุรุํ อภิมุขํ มคฺคํ นีหริตฺวา อุตฺตรกุรุํ
คมนาคมนสมฺปนฺเน ฐาเน กตฺวา ทสฺเสยฺย ยถา ภิกฺขู
โคจรคามํ วิย ยถาสุขํ ปิณฺฑาย ปวิสิตฺวา นิกฺขเมยฺยุนฺติ ฯ
นิฏฺฐิตา มหาโมคฺคลฺลานสฺส สีหนาทกถา ฯ

อิทานิ อายสฺมา อุปาลิ วินยปฺปญฺญตฺติยา มูลโต
ปภูติ นิทานํ ทสฺเสตุํ สารีปุตฺตตฺเถรสฺส สิกฺขาปทปฏิสํยุตฺตํ
วิตกฺกุปฺปาทํ ทสฺเสนฺโต อถ โข อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺสาติ-
อาทิมาห ฯ ตตฺถ รโห คตสฺสาติ รหสิ คตสฺส ฯ ปฏิสลฺลีนสฺสาติ
ปฏิสลฺลีนสฺส เอกีภาวํ คตสฺส ฯ กตเมสานนฺติ อตีเตสุ วิปสฺสิ-
อาทีสุ พุทฺเธสุ กตเมสํ ฯ จิรํ อสฺส ฐิติ จิรา วา อสฺส
ฐิตีติ จิรฏฺฐิติกํ ฯ เสสเมตฺถ อุตฺตานปทตฺถเมว ฯ
กึ ปน เถโร อิมํ อตฺตปริวิตกฺกํ สยํ วินิจฺฉินิตุํ น
สกฺโกตีติ ฯ วุจฺจเต ฯ สกฺโกติ จ น สกฺโกติ จ ฯ อยํ
หิ อิเมสํ นาม พุทฺธานํ สาสนํ น จิรฏฺฐิติกํ อโหสิ
อิเมสํ จิรฏฺฐิติกนฺติ เอตฺตกํ สกฺโกติ วินิจฺฉินิตุํ อิมินา ปน
การเณน น จิรฏฺฐิติกํ อโหสิ อิมินา จิรฏฺฐิติกนฺติ เอตํ
น สกฺโกติ ฯ มหาปทุมตฺเถโร ปนาห เอตมฺปิ โสฬสวิธาย
ปญฺญาย มตฺถกปฺปตฺตสฺส อคฺคสาวกสฺส น ภาริยํ สมฺมา-
สมฺพุทฺเธน ปน สทฺธึ เอกฏฺฐาเน วสนฺตสฺส สยํ วินิจฺฉยกรณํ
ตุลํ ฉฑฺเฑตฺวา หตฺเถน ตุลนสทิสํ โหตีติ ภควนฺตํเยว
อุปสงฺกมิตฺวา ปุจฺฉิ ฯ อถสฺส ภควา ปุจฺฉํ วิสชฺเชนฺโต
ภควโต จ สารีปุตฺต วิปสฺสิสฺสาติอาทิมาห ฯ ตํ อุตฺตานตฺถเมว ฯ
ปุน เถโร การณํ ปุจฺฉนฺโต โก นุโข ภนฺเต
เหตูติอาทิมาห ฯ ตตฺถ โก นุโข ภนฺเตติ การณปุจฺฉา ฯ
ตสฺส กตโม นุโข ภนฺเตติ อตฺโถ ฯ เหตุ ปจฺจโยติ อุภยเมตํ
การณาธิวจนํ ฯ การณํ หิ ยสฺมา เตน ตสฺส ผลํ หิโนติ
ปวตฺตติ ตสฺมา เหตูติ วุจฺจติ ฯ ยสฺมา ตํ ปฏิจฺจ เอติ
ปวตฺตติ ตสฺมา ปจฺจโยติ วุจฺจติ ฯ เอวํ อตฺถโต เอกมฺปิ
โวหารวเสน [๑] วจนสิลิฏฺฐตาย จ ตตฺร ตตฺร เอตํ อุภยมฺปิ
วุจฺจติ ฯ เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมว ฯ

อิทานิ ตํ เหตุญฺจ ปจฺจยญฺจ ทสฺเสตุํ ภควา จ
สารีปุตฺต วิปสฺสีติอาทิมาห ฯ ตตฺถ กิลาสุโน อเหสุนฺติ น
อาลสิยกิลาสุโน ฯ น หิ พุทฺธานํ อาลสิยํ วา โอสนฺนวิริยตา
วา อตฺถิ ฯ พุทฺธา หิ เอกสฺส วา ทฺวินฺนํ วา สกลจกฺก-
วาฬสฺส วา ธมฺมํ เทเสนฺตา สมเกเนว อุสฺสาเหน เทเสนฺติ
น ปริสาย อปฺปภาวํ ทิสฺวา โอสนฺนวิริยา โหนฺติ นาปิ
มหนฺตภาวํ ทิสฺวา อุสฺสนฺนวิริยา ฯ ยถา หิ สีโห มิคราชา
สตฺตนฺนํ ทิวสานํ อจฺจเยน โคจราย ปกฺกมนฺโต (๒) ขุทฺทเก วา
มหนฺเต วา ปาเณ ทิสฺวา เอกสทิเสเนว เวเคน ปตติ (๓) ตํ
กิสฺส เหตุ มา เม ชโว ปริหายีติ เอวํ พุทฺธา อปฺปกาย
วา มหติยา วา ปริสาย สมเกเนว อุสฺสาเหน ธมฺมํ เทเสนฺติ
ตํ กิสฺส เหตุ มา โน ธมฺมครุกา ปริหายีติ ฯ ธมฺมครุโน
# ๑. ม. เอตฺถนฺตเร จาติ ทิส์สติ ฯ ๒. ม. ปกฺกนฺโต ฯ ๓. ม. ธาวติ ฯ
# ๔. ม. ธมฺมครุตา ฯ
หิ พุทฺธา ธมฺมคารวาติ ฯ
ยถา ปน อมฺหากํ ภควา มหาสมุทฺทํ ปูรยมาโน วิย
วิตฺถาเรน ธมฺมํ เทเสสิ เอวํ เต น เทเสสุํ ฯ กสฺมา ฯ
สตฺตานํ อปฺปรชกฺขตาย ฯ เตสํ กิร กาเล ทีฆายุกา สตฺตา
อปฺปรชกฺขา อเหสุํ ฯ เต จตุสฺสจฺจปฏิสํยุตฺตํ เอกคาถมฺปิ สุตฺวา
ธมฺมํ อภิสเมนฺติ ตสฺมา น วิตฺถาเรน ธมฺมํ เทเสสุํ ฯ เตเนว
การเณน อปฺปกญฺจ เนสํ อโหสิ สุตฺตํ ฯเปฯ เวทลฺลนฺติ ฯ
ตตฺถ สุตฺตาทีนํ นานตฺตํ ปฐมสงฺคีติวณฺณนายํ วุตฺตเมว ฯ

อปฺปญฺญตฺตํ สาวกานํ สิกฺขาปทนฺติ สาวกานํ นิทฺโทส-
ตาย โทสานุรูปตาย ปญฺญาเปตพฺพํ สตฺตาปตฺติกฺขนฺธวเสน
อาณาสิกฺขาปทํ อปฺปญฺญตฺตํ ฯ อนุทฺทิฏฺฐํ ปาฏิโมกฺขนฺติ (๑)
อนฺวฑฺฒมาสํ อาณาปาฏิโมกฺขํ อนุทฺทิฏฺฐํ อโหสิ ฯ โอวาท-
ปาฏิโมกฺขเมว เต อุทฺทิสึสุ ฯ ตมฺปิ จ โน อนฺวฑฺฒมาสํ ฯ
ตถา หิ วิปสฺสี ภควา ฉนฺนํ ฉนฺนํ วสฺสานํ สกึ สกึ
โอวาทปาฏิโมกฺขํ อุทฺทิสิ ฯ ตญฺจโข สามํเยว ฯ สาวกา
ปนสฺส อตฺตโน อตฺตโน วสนฏฺฐาเนสุ น อุทฺทิสึสุ ฯ สกล-
ชมฺพุทีเป เอกสฺมึเยว ฐาเน พนฺธุมติยา ราชธานิยา เขเม
มิคทาเย วิปสฺสิสฺส ภควโต วสนฏฺฐาเน สพฺโพปิ ภิกฺขุสงฺโฆ
# ๑. ปาติโมกฺขนฺติ ฯ เอวมุปริปิ ฯ อาทิเมตํ มุขเมตํ ปมุขเมตํ กุสลานํ
# ธมฺมานนฺติ ตสฺส ปทภาชเน วุตฺตตฺตา ปาติโมกฺขนฺติปิ มติ ฯ
อุโปสถํ อกาสิ ฯ ตญฺจโข สงฺฆูโปสถเมว น คณูโปสถํ
น ปุคฺคลูโปสถํ น ปาริสุทฺธิอุโปสถํ น อธิฏฺฐานูโปสถํ ฯ
ตทา กิร ชมฺพุทีเป จตุราสีติวิหารสหสฺสานิ โหนฺติ ฯ
เอกเมกสฺมึ (๑) วิหาเร อพฺโพกิณฺณานิ ทสํปิ วีสํปิ ตึสํปิ
ภิกฺขุสหสฺสานิ วสนฺติ ภิยฺโยปิ วสนฺติ ฯ

อุโปสถาโรจิตกา
เทวตา ตตฺถ ตตฺถ คนฺตฺวา อาโรเจนฺติ มาริสา เอกํ วสฺสํ
อติกฺกนฺตํ เทฺว ตีณิ จตฺตาริ ปญฺจ วสฺสานิ อติกฺกนฺตานิ
อิทํ ฉฏฺฐํ วสฺสํ อาคมินิยา ปุณฺณมาสินิยา พุทฺธทสฺสนตฺถํ
อุโปสถกรณตฺถญฺจ คนฺตพฺพํ สมฺปตฺโต โว สนฺนิปาตกาโลติ ฯ
ตโต สานุภาวา ภิกฺขู อตฺตโน อานุภาเวน คจฺฉนฺติ ฯ
อิตเร เทวตานุภาเวน ฯ กถํ ฯ เต กิร ภิกฺขู ปาจีน-
สมุทฺทนฺเต ปจฺฉิมอุตฺตรทกฺขิณสมุทฺทนฺเต วา ฐิตา คมิยวตฺตํ
ปูเรตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย คจฺฉามาติ จิตฺตํ อุปฺปาเทนฺติ ฯ
สห จิตฺตุปฺปาทา อุโปสถคฺคํ คตาว โหนฺติ ฯ เต วิปสฺสิ-
สมฺมาสมฺพุทฺธํ อภิวาเทตฺวา นิสีทนฺติ ฯ

ภควาปิ สนฺนิสินฺนาย
ปริสาย อิมํ โอวาทปาฏิโมกฺขํ อุทฺทิสติ
ขนฺตี ปรมํ ตโป ตีติกฺขา(๒)
นิพฺพานํ ปรมํ วทนฺติ พุทฺธา
น หิ ปพฺพชิโต ปรูปฆาตี
สมโณ โหติ ปรํ วิเหฐยนฺโต
# ๑. เอเกกสฺมึ ฯ ๒. ม. ติติกฺขา ฯ
สพฺพปาปสฺส อกรณํ กุสลสฺสูปสมฺปทา
สจิตฺตปริโยทปนํ เอตํ พุทฺธาน สาสนํ
อนุปวาโท อนุปฆาโต ปาฏิโมกฺเข จ สํวโร
มตฺตญฺญุตา จ ภตฺตสฺมึ ปนฺตญฺจ สยนาสนํ
อธิจิตฺเต จ อาโยโค เอตํ พุทฺธาน สาสนนฺติ (๑) ฯ
เอเตเนว อุปาเยน อิตเรสมฺปิ พุทฺธานํ ปาฏิโมกฺขุทฺเทโส
เวทิตพฺโพ ฯ สพฺพพุทฺธานํ หิ อิมา ติสฺโสว โอวาทปาฏิโมกฺข-
คาถาโย โหนฺติ ฯ ตา ทีฆายุกพุทฺธานํ ยาว สาสนปริยนฺตา
อุทฺเทสมาคจฺฉนฺติ ฯ อปฺปายุกพุทฺธานํ ปน ปฐมโพธิยํเยว ฯ
สิกฺขาปทปฺปญฺญตฺติกาลโต ปน ปภูติ อาณาปาฏิโมกฺขเมว
อุทฺทิสิยติ ฯ ตญฺจโข ภิกฺขูเยว อุทฺทิสนฺติ น พุทฺธา ฯ
ตสฺมา อมฺหากมฺปิ ภควา ปฐมโพธิยํ วีสติวสฺสมตฺตเมว อิทํ
โอวาทปาฏิโมกฺขํ อุทฺทิสิ ฯ