อเถกทิวสํ ราชา มหาโพธึ วนฺทิตฺวา เถเรน สทฺธึ
ถูปารามํ คจฺฉติ ฯ ตสฺส โลหปาสาทฏฺฐานํ สมฺปตฺตสฺส
ปุริสา ปุปฺผานิ อภิหรึสุ ฯ ราชา เถรสฺส ปุปฺผานิ อทาสิ ฯ
เถโร ปุปฺเผหิ โลหปาสาทฏฺฐานํ ปูเชสิ ฯ ปุปฺเผสุ ภูมิยํ
ปติตมตฺเตสุ มหาภูมิจาโล อโหสิ ฯ ราชา กสฺมา ภนฺเต
ภูมิ จลิตฺถาติ ปุจฺฉิ ฯ อิมสฺมึ มหาราช โอกาเส สงฺฆสฺส
อนาคเต อุโปสถาคารํ ภวิสฺสติ ตสฺเสตํ ปุพฺพนิมิตฺตนฺติ ฯ
ราชา ปุน เถเรน สทฺธึ คจฺฉนฺโต อมฺพงฺคณฏฺฐานํ
สมฺปตฺโต ฯ ตตฺถสฺส วณฺณคนฺธสมฺปนฺนํ อติมธุรรสเมกํ อมฺพปกฺกํ
อาหรียิตฺถ ฯ ราชา ตํ เถรสฺส ปริโภคตฺถาย อทาสิ ฯ เถโร
ตตฺเถว ปริภุญฺชิตฺวา อิทํ เอตฺเถว โรเปถาติ อาห ฯ ราชา
ตํ อมฺพฏฺฐึ คเหตฺวา ตตฺเถว โรเปตฺวา อุทกํ อาสิญฺจิ ฯ
สห อมฺพพีชโรปเนน ปฐวี สงฺกมฺปิ ฯ ราชา กสฺมา ภนฺเต
ปฐวี กมฺปิตฺถาติ ปุจฺฉิ ฯ อิมสฺมึ มหาราช โอกาเส สงฺฆสฺส
อนาคเต อมฺพงฺคณนฺนาม สนฺนิปาตฏฺฐานํ ภวิสฺสติ ตสฺเสตํ
ปุพฺพนิมิตฺตนฺติ ฯ
ราชา ตตฺถ อฏฺฐ ปุปฺผมุฏฺฐิโย โอกีริตฺวา วนฺทิตฺวา
ปุน เถเรน สทฺธึ คจฺฉนฺโต มหาเจติยฏฺฐานํ ปตฺโต ฯ ตตฺถสฺส
จมฺปกปุปฺผานิ อภิหรึสุ ฯ ตานิ ราชา เถรสฺส อทาสิ ฯ
เถโร มหาเจติยฏฺฐานํ ปุปฺเผหิ ปูเชตฺวา วนฺทิ ฯ ตาวเทว
มหาปฐวี สงฺกมฺปิ ฯ ราชา กสฺมา ภนฺเต ปฐวี กมฺปิตฺถาติ
ปุจฺฉิ ฯ อิมสฺมึ มหาราช โอกาเส อนาคเต พุทฺธสฺส
ภควโต อสทิโส มหาถูโป ภวิสฺสติ ตสฺเสตํ ปุพฺพนิมิตฺตนฺติ ฯ
ราชา อหเมว กโรมิ ภนฺเตติ ฯ อลํ มหาราช ตุมฺหากํ
อญฺญํ พหุ กมฺมํ อตฺถิ ตุมฺหากํ ปน นตฺตา ทุฏฺฐคามณี
อภโย นาม กาเรสฺสตีติ ฯ อถ ราชา สเจ ภนฺเต มยฺหํ
นตฺตา กริสฺสติ กตํเยว มยาติ ทฺวาทสหตฺถํ ปาสาณตฺถมฺภํ
อาหราเปตฺวา เทวานํปิยติสฺสรญฺโญ นตฺตา ทุฏฺฐคามณี อภโย
นาม อิมสฺมึ ปเทเส ถูปํ กโรตูติ อกฺขรานิ ลิขาเปตฺวา
ปติฏฺฐาเปตฺวา เถรํ ปุจฺฉิ ปติฏฺฐิตํ นุ โข ภนฺเต ตมฺพ-
ปณฺณิทีเป สาสนนฺติ ฯ ปติฏฺฐิตํ มหาราช สาสนํ มูลานิ
ปนสฺส น ตาว โอตรนฺตีติ ฯ กทา ปน ภนฺเต มูลานิ
โอติณฺณานิ นาม ภวิสฺสนฺตีติ ฯ ยทา มหาราช ตมฺพปณฺณิ-
ทีปกานํ มาตาปิตูนํ ตมฺพปณฺณิทีเป ชาโต ทารโก ตมฺพ-
ปณฺณิทีเป ปพฺพชิตฺวา ตมฺพปณฺณิทีปมฺหิเยว วินยํ อุคฺคเหตฺวา
ตมฺพปณฺณิทีเป วาเจสฺสติ ตทา สาสนสฺส มูลานิ โอติณฺณานิ
นาม ภวิสฺสนฺตีติ ฯ อตฺถิ ปน ภนฺเต อีทิโส ภิกฺขูติ ฯ อตฺถิ
มหาราช มหาอริฏฺโฐ ภิกฺขุ ปฏิพโล เอตสฺมึ กมฺเมติ ฯ มยา
เอตฺถ ภนฺเต กึ กตฺตพฺพนฺติ ฯ มณฺฑปํ มหาราช กาตุํ
วฏฺฏตีติ ฯ

สาธุ ภนฺเตติ ราชา เมฆวณฺณาภยสฺส อมจฺจสฺส
ปริเวณฏฺฐาเน มหาสงฺคีติกาเล อชาตสตฺตุมหาราเชน กต-
มณฺฑปปฺปการํ ราชานุภาเวน มณฺฑปํ กาเรตฺวา สพฺพตาลา-
วจเร สกสกสิปฺเปสุ ปโยเชตฺวา สาสนสฺส มูลานิ โอตรนฺตานิ
ปสฺสิสฺสามีติ อเนกปุริสสหสฺสปริวุโต ถูปารามํ อนุปฺปตฺโต ฯ

เตน โข ปน สมเยน ถูปาราเม อฏฺฐสฏฺฐิ ภิกฺขุ-
สหสฺสานิ สนฺนิปตึสุ ฯ มหามหินฺทตฺเถรสฺส อาสนํ ทกฺขิณา-
ภิมุขํ ปญฺญตฺตํ โหติ ฯ มหาอริฏฺฐตฺเถรสฺส ธมฺมาสนํ อุตฺตรา-
ภิมุขํ ปญฺญตฺตํ โหติ ฯ อถโข มหาอริฏฺฐตฺเถโร มหินฺทตฺเถเรน
อชฺฌิฏฺโฐ อตฺตโน อนุรูเปน ปตฺตานุกฺกเมน ธมฺมาสเน นิสีทิ ฯ
มหินฺทตฺเถรปฺปมุขา อฏฺฐสฏฺฐิ มหาเถรา ธมฺมาสนํ ปริวาเรตฺวา
นิสีทึสุ ฯ รญฺโญปิ กนิฏฺฐภาตา มตฺตาภยตฺเถโร นาม ธุรคฺคาโห
หุตฺวา วินยํ อุคฺคณฺหิสฺสามีติ ปญฺจหิ ภิกฺขุสเตหิ สทฺธึ มหา-
อริฏฺฐตฺเถรสฺส ธมฺมาสนเมว ปริวาเรตฺวา นิสีทิ ฯ อวเสสาปิ
ภิกฺขู สราชิกา จ ปริสา อตฺตโน อตฺตโน ปตฺตาสเน
นิสีทึสุ ฯ
อถายสฺมา มหาอริฏฺฐตฺเถโร เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา
เวรญฺชายํ วิหรติ นเฬรุปุจิมนฺทมูเลติ วินยนิทานํ อภาสิ ฯ
ภาสิเต จ ปนายสฺมตา อริฏฺฐตฺเถเรน วินยนิทาเน อากาสํ
มหาวิรวํ วิรวิ ฯ อกาลวิชฺชุลตา นิจฺฉรึสุ ฯ เทวตา สาธุการํ
อทํสุ ฯ มหาปฐวี อุทกปริยนฺตํ กตฺวา สงฺกมฺปิ ฯ เอวํ
อเนเกสุ ปาฏิหาริเยสุ วตฺตมาเนสุ อายสฺมา อริฏฺฐตฺเถโร มหา-
มหินฺทปฺปมุเขหิ อฏฐสฏฺฐิยา ปจฺเจกคณีหิ ขีณาสวมหาเถเรหิ
ตทญฺเญหิ จ สฏฺฐิสหสฺเสหิ ภิกฺขูหิ ปริวุโต ปฐมกตฺติก-
ปวารณาทิวเส ถูปารามมหาวิหารมชฺเฌ สตฺถุกรุณาทิคุณ-
ปริทีปกํ ภควโต อนุสฏฺฐิกรานํ กายกมฺมวจีกมฺมวิปฺผนฺทิต-
วินยนํ วินยปิฏกํ ปกาเสสิ ฯ ปกาเสตฺวา จ ยาวตายุกํ
ติฏฺฐมาโน พหูนํ วาเจตฺวา พหูนํ หทเย ปติฏฺฐาเปตฺวา
อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพายิ ฯ เตปิ โข มหา-
มหินฺทปฺปมุขา ตสฺมึ สมาคเม
อฏฺฐสฏฺฐิ มหาเถรา ธุรคฺคาหา สมาคตา
ปจฺเจกคณิโน สพฺเพ ธมฺมราชสฺส สาวกา
ขีณาสวา วสิปฺปตฺตา เตวิชฺชา อิทฺธิโกวิทา
อุตฺตมตฺถมภิญฺญาย อนุสาสึสุ (๑) ราชิโน ฯ
อาโลกํ ทสฺสยิตฺวาน โอภาเสตฺวา มหึ อิมํ
ชลิตฺวา อคฺคิขนฺธาว ปรินิพฺพึสุ มเหสโย ฯ
เตสํ ปรินิพฺพานโต อปรภาเค อญฺเญปิ เตสํ เถรานํ
อนฺเตวาสิกา ติสฺสทตฺตกาฬสุมนทีฆสุมนาทโย จ มหาอริฏฺฐตฺ-
เถรสฺส อนฺเตวาสิกานํ อนฺเตวาสิกา จาติ เอวํ ปุพฺเพ วุตฺตปฺ-
ปการา อาจริยปรมฺปรา อิมํ วินยปิฏกํ ยาว อชฺชตนา
อาเนสุํ ฯ เตน วุตฺตํ
ตติยสงฺคหโต ปน อุทฺธํ อิมํ ทีปํ มหินฺทาทีหิ อาภฏํ
มหินฺทโต อุคฺคเหตฺวา กญฺจิ กาลํ อริฏฺฐตฺเถราทีหิ อาภฏํ
ตโต ยาว อชฺชตนา เตสํเยว อนฺเตวาสิกปรมฺปรภูตาย
อาจริยปรมฺปราย อาภฏนฺติ ฯ

กตฺถ ปติฏฺฐิตนฺติ ฯ เยสํ ปาลิโต จ อตฺถโต จ อนูนํ
# ๑. ม. นิพฺพายึสุ ฯ
วตฺตติ มณิฆเฏ ปกฺขิตฺตเตลมิว อีสกมฺปิ น ปคฺฆรติ เอวรูเปสุ
อธิมตฺตสติคติธิติมนฺเตสุ ลชฺชีสุ กุกฺกุจฺจเกสุ สิกฺขากาเมสุ
ปุคฺคเลสุ ปติฏฺฐิตนฺติ เวทิตพฺพํ ฯ

ตสฺมา วินยปติฏฺฐาปนตฺถํ วินยปริยตฺติยา อานิสํสํ
สลฺลกฺเขตฺวา สิกฺขากาเมน ภิกฺขุนา วินโย ปริยาปุณิตพฺโพ ฯ
ตตฺรายํ วินยปริยตฺติยา อานิสํโส ฯ วินยปริยตฺติกุสโล
หิ ปุคฺคโล สาสเน ปฏิลทฺธสทฺธานํ กุลปุตฺตานํ มาตา-
ปิตุฏฺฐานิโย โหติ ฯ ตทายตฺตา หิ เนสํ ปพฺพชา อุปสมฺปทา
วตฺตานุวตฺตปฏิปตฺติ อาจารโคจรกุสลตา ฯ อปิจสฺส วินย-
ปริยตฺตึ นิสฺสาย อตฺตโน สีลกฺขนฺโธ สุคุตฺโต โหติ สุรกฺขิโต
กุกฺกุจฺจปฺปกตานํ ปฏิสฺสรณํ โหติ วิสารโท สงฺฆมชฺเฌ โวหรติ
ปจฺจตฺถิเก สหธมฺเมน สุนิคฺคหิตํ นิคฺคณฺหาติ สทฺธมฺมฏฺ-
ฐิติยา ปฏิปนฺโน โหติ ฯ เตนาห ภควา ปญฺจิเม ภิกฺขเว
อานิสํสา วินยธเร ปุคฺคเล อตฺตโน สีลกฺขนฺโธ สุคุตฺโต โหติ
สุรกฺขิโต ฯเปฯ สทฺธมฺมฏฺฐิติยา ปฏิปนฺโน โหตีติ (๑) ฯ

เย จาปิ สํวรมูลกา กุสลา ธมฺมา วุตฺตา ภควตา
วินยธโร ปุคฺคโลเวสํ ทายาโท วินยมูลกตฺตา เตสํ ธมฺมานํ ฯ
วุตฺตมฺปิ เหตํ ภควตา วินโย สํวรตฺถาย สํวโร อวิปฏิ-
สารตฺถาย อวิปฏิสาโร ปามุชฺชตฺถาย ปามุชฺชํ ปีตตฺถาย ปีติ
# ๑. วิ. ปริ. ๘/๑๑๖๘/๔๕๓. ๒. ม. ปุคฺคโล เตสํ ฯ
ปสฺสทฺธตฺถาย ปสฺสทฺธิ สุขตฺถาย สุขํ สมาธตฺถาย สมาธิ
ยถาภูตญาณทสฺสนตฺถาย ยถาภูตญาณทสฺสนํ นิพฺพิทตฺถาย
นิพฺพิทา วิราคตฺถาย วิราโค วิมุตฺตตฺถาย วิมตฺติ วิมุตฺติญาณ-
ทสฺสนตฺถาย วิมุตฺติญาณทสฺสนํ อนุปาทาปรินิพฺพานตฺถาย
เอตทตฺถา กถา เอตทตฺถา มนฺตนา เอตทตฺถา อุปนิสา เอตทตฺถํ
โสตาวธานํ ยทิทํ อนุปาทา จิตฺตสฺส วิโมกฺโขติ (๑) ฯ ตสฺมา
วินยปริยตฺติยา อาโยโค กรณีโยติ ฯ

เอตฺตาวตา ยา สา วินยสํวณฺณนตฺถํ มาติกา ฐปิตา
ตตฺถ
วุตฺตํ เยน ยทา ยสฺมา ธาริตํ เยน จาภฏํ
ยตฺถ ปติฏฺฐิตญฺเจต- เมตํ วตฺวา วิธินฺตโตติ
อิมิสฺสา ตาว คาถาย อตฺโถ ปกาสิโต ฯ วินยสฺส จ
พาหิรนิทานสํวณฺณนา ยถาธิปฺปายํ สํวณฺณิตา โหตีติ ฯ
# ๑. วิ. ปริ. ๘/๑๐๘๔/๔๐๖-๖ ฯ

มหาวิภงฺควณฺณนา
เวรญฺชกณฺฑวณฺณนา
อิทานิ
เตนาติอาทิปาฐสฺส อตฺถํ นานปฺปการโต
ทสฺสยนฺโต กริสฺสามิ วินยสฺสตฺถวณฺณนนฺติ
วุตฺตตฺตา เตน สมเยน พุทฺโธ ภควาติอาทีนํ อตฺถวณฺณนํ
กริสฺสามิ ฯ เสยฺยถีทํ ฯ

เตนาติ อนิยมนิทฺเทสวจนํ ฯ ตสฺส สรูเปน อวุตฺเตนาปิ
อปรภาเค อตฺถโต สิทฺเธน เยนาติ อิมินา วจเนน ปฏินิทฺเทโส
เวทิตพฺโพ ฯ อปรภาเค หิ วินยปฺปญฺญตฺติยาจนเหตุภูโต
อายสฺมโต สารีปุตฺตสฺส ปริวิตกฺโก สิทฺโธ ฯ ตสฺมา เยน
สมเยน โส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา
เวรญฺชายํ วิหรตีติ เอวเมตฺถ สมฺพนฺโธ เวทิตพฺโพ ฯ อยํ หิ
สพฺพสฺมึปิ วินเย ยุตฺติ ยทิทํ ยตฺถ ยตฺถ เตนาติ วุจฺจติ
ตตฺถ ตตฺถ ปุพฺเพ วา ปจฺฉา วา อตฺถโต สิทฺเธน เยนาติ
อิมินา วจเนน ปฏินิทฺเทโส กาตพฺโพติ ฯ
ตตฺรีทํ มุขมตฺตนิทสฺสนํ ฯ เตน หิ ภิกฺขเว ภิกฺขูนํ
สิกฺขาปทํ ปญฺญาเปสฺสามิ เยน สุทินฺโน เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวิ
ยสฺมา ปฏิเสวิ ตสฺมา ปญฺญาเปสฺสามีติ วุตฺตํ โหติ ฯ เอวนฺตาว
ปุพฺเพ อตฺถโต สิทฺเธน เยนาติ อิมินา วจเนน ปฏินิทฺเทโส
ยุชฺชติ ฯ เตน สมเยน พุทฺโธ ภควา ราชคเห วิหรติ เยน
สมเยน ธนิโย กุมฺภการปุตฺโต รญฺโญ ทารูนิ (๑) อทินฺนํ อาทิยีติ
เอวํ ปจฺฉา อตฺถโต สิทฺเธน เยนาติ อิมินา วจเนน
ปฏินิทฺเทโส ยุชฺชตีติ ฯ วุตฺโต เตนาติ วจนสฺส อตฺโถ ฯ

สมเยนาติ เอตฺถ ปน สมยสทฺโท ตาว
สมวาเย ขเณ กาเล สมูเห เหตุทิฏฺฐิสุ
ปฏิลาเภ ปหาเน จ ปฏิเวเธ จ ทิสฺสติ ฯ
ตถาหิสฺส อปฺเปว นาม เสฺวปิ อุปสงฺกเมยฺยาม กาลญฺจ
สมยญฺจ อุปาทายาติ (๒) เอวมาทีสุ สมวาโย อตฺโถ ฯ เอโก จ
โข ภิกฺขเว ขโณ จ สมโย จ พฺรหฺมจริยวาสายาติ (๓) เอวมาทีสุ
ขโณ อตฺโถ ฯ อุณฺหสมโย ปริฬาหสมโยติ (๔) เอวมาทีสุ กาโล ฯ
มหาสมโย ปวนสฺมินฺติ (๕) เอวมาทีสุ สมูโห ฯ สมโยปิ โข เต
ภทฺทาลิ อปฏิวิทฺโธ อโหสิ ภควาปิ โข สาวตฺถิยํ วิหรติ
โสปิ มํ ชานิสฺสติ ภทฺทาลิ นาม ภิกฺขุ สตฺถุ สาสเน
สิกฺขาย อปริปูรีการีติ อยมฺปิ โข เต ภทฺทาลิ สมโย
อปฏิวิทฺโธ อโหสีติ (๖) เอวมาทีสุ เหตุ ฯ เตน โข ปน สมเยน
อุคฺคาหมาโน ปริพฺพาชโก สมณมุณฺฑิกาปุตฺโต สมยปฺปวาทเก
# ๑. โปราณอาจริยกมติยา ทารนีติ ปทํ สรูปวิเสสนนฺติปิ วุจฺจติ ฯ
# ๒. ที. สี. ๙/๓๑๖/๒๕๑ ฯ ๓. องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๑๙/๒๓๐ ฯ
# ๔. วิ. มหาวิ. ๒/๖๑๑/๓๙๙ ฯ ๕. ที. มหา. ๑๐//๒๓๖/๒๘๗ ฯ
# ๖. ม. ม. ๑๓/๑๖๓/๑๖๕ ฯ
ติณฺฑุกาจิเร เอกสาลเก มลฺลิกาย อาราเม ปฏิวสตีติ (๑) เอวมาทีสุ
ทิฏฺฐิ ฯ
ทิฏฺเฐ ธมฺเมว โย จตฺโถ โย จตฺโถ สมฺปรายิโก
อตฺถาภิสมยา ธีโร ปณฺฑิโตติ ปวุจฺจตีติ (๒)
เอวมาทีสุ ปฏิลาโภ ฯ
สมฺมามานาภิสมยา อนฺตมกาสิ ทุกฺขสฺสาติ (๓) เอวมาทีสุ
ปหานํ ฯ ทุกฺขสฺส ปีฬนฏฺโฐ สงฺขตฏฺโฐ สนฺตาปฏฺโฐ วิปริ-
ณามฏฺโฐ อภิสมยฏฺโฐติ (๔) เอวมาทีสุ ปฏิเวโธ อตฺโถ ฯ อิธ
ปนสฺส กาโล อตฺโถ ฯ ตสฺมา เยน กาเลน อายสฺมโต
สารีปุตฺตสฺส วินยปฺปญฺญตฺติยาจนเหตุภูโต ปริวิตกฺโก อุทปาทิ
เตน กาเลนาติ เอวเมตฺถ อตฺโถ ทฏฺฐพฺโพ ฯ
เอตฺถาห อถ กสฺมา ยถา สุตฺตนฺเต เอกํ สมยนฺติ
อุปโยควจเนน นิทฺเทโส กโต อภิธมฺเม จ ยสฺมึ สมเย
กามาวจรนฺติ ภุมฺมวจเนน ตถา อกตฺวา อิธ เตน สมเยนาติ
กรณวจเนน นิทฺเทโส กโตติ ฯ ตตฺถ ตถา อิธ จ อญฺญถา
อตฺถสมฺภวโต ฯ กถํ ฯ สุตฺตนฺเต ตาว อจฺจนฺตสโยคตฺโถ
สมฺภวติ ฯ ยํ หิ สมยํ ภควา พฺรหฺมชาลาทีสุ สุตฺตนฺตานิ
เทเสสิ อจฺจนฺตเมว ตํ สมยํ กรุณาวิหาเรน วิหาสิ ฯ ตสฺมา
# ๑. ม. ม. ๑๓/๓๕๖/๓๔๒. ๒. สํ. ส. ๑๕/๓๘๐/๑๒๖
# ทิฏฺเฐ ธมฺเม จ โย อตฺโถติ ปาลิยํ ทิสฺสติ ฯ ๓. องฺ. จตุกฺก.
# ๒๑/๑๗๗/๒๒๓ ฯ ๔. ขุ.ปฏิ. ๓๑/๕๔๙/๔๕๔ ฯ
ตทตฺถโชตนตฺถํ ตตฺถ อุปโยคนิทฺเทโส กโต ฯ อภิธมฺเม จ
อธิกรณตฺโถ ภาเวน ภาวลกฺขณตฺโถ จ สมฺภวติ ฯ อธิกรณํ
หิ กาลตฺโถ สมูหตฺโถ จ สมโย ตตฺถ วุตฺตานํ ผสฺสาทิ-
ธมฺมานํ ขณสมวายเหตุสงฺขาตสฺส สมยสฺส ภาเวน เตสํ ภาโว
ลกฺขิยติ ฯ ตสฺมา ตทตฺถโชตนตฺถํ ตตฺถ ภุมฺมวจเนน นิทฺเทโส
กโต ฯ อิธ ปน เหตุอตฺโถ กรณตฺโถ จ สมฺภวติ ฯ โย
หิ โส สิกฺขาปทปฺปญฺญตฺติสมโย สารีปุตฺตาทีหิ ทูวิญฺเญยฺโย
เตน สมเยน เหตุภูเตน กรณภูเตน จ สิกฺขาปทานิ
ปญฺญาปยนฺโต สิกฺขาปทปฺปญฺญตฺติเหตุญฺจ อเวกฺขมาโน ภควา
ตตฺถ ตตฺถ วิหาสิ ฯ ตสฺมา ตทตฺถโชตนตฺถํ อิธ กรณวจเนน
นิทฺเทโส กโตติ เวทิตพฺโพ ฯ โหติ เจตฺถ
อุปโยเคน ภุมฺเมน ตํ ตํ อตฺถมเวกฺขิย
อญฺญตฺถ สมโย วุตฺโต กรเณเนว โส อิธาติ ฯ
โปราณา ปน วณฺณยนฺติ ตํ สมยนฺติ วา ตสฺมึ
สมเยติ วา เตน สมเยนาติ วา อภิลาปมตฺตเภโท เอส
สพฺพตฺถ ภุมฺมเมว อตฺโถติ ฯ ตสฺมา เตสํ ลทฺธิยา เตน
สมเยนาติ วุตฺเตปิ ตสฺมึ สมเยติ อตฺโถ เวทิตพฺโพ ฯ
พุทฺโธ ภควาติ อิเมสํ ปทานํ ปรโต อตฺถํ
วณฺณยิสฺสามิ ฯ