อถ ตสฺส หตฺถิโน ปุรโต คนฺตฺวา ราชปุริสา สพฺพคจฺเฉ
ฉินฺทิตฺวา ภูมึ โสเธตฺวา ตํ หตฺถตลสทิสมกํสุ ฯ หตฺถินาโค
คนฺตฺวา ตํ ฐานํ ปุรโต กตฺวา ตสฺส ปจฺฉิมทิสาภาเค
โพธิรุกฺขฏฺฐาเน อฏฺฐาสิ ฯ อถสฺส มตฺถกโต ธาตุํ โอโรเปตุํ
อารภึสุ ฯ นาโค โอโรเปตุํ น เทติ ฯ ราชา เถรํ ปุจฺฉิ
กสฺมา ภนฺเต นาโค ธาตุํ โอโรเปตุํ น เทตีติ ฯ อารุฬฺหํ
มหาราช โอโรเปตุํ น วฏฺฏตีติ ฯ ตสฺมิญฺจ กาเล อภยวาปิยา
อุทกํ ฉินฺนํ โหติ ฯ สมนฺตา ภูมิ ผลิตา โหติ ฯ สุอุทฺธรา
มตฺติกาปิณฺฑา ฯ ตโต มหาชโน สีฆํ สีฆํ มตฺติกํ อาหริตฺวา
หตฺถิกุมฺภปฺปมาณํ วตฺถุมกาสิ ฯ ตาวเทว ถูปกรณตฺถํ อิฏฺฐกา
กาตุํ อารภึสุ ฯ ยาว อิฏฺฐกา ปรินิฏฺฐนฺติ ตาว หตฺถินาโค
กติปาหํ ทิวา โพธิรุกฺขฏฺฐาเน หตฺถิสาลายํ ติฏฺฐติ รตฺตึ
ถูปปติฏฺฐานภูมึ ปริยายติ ฯ อถ วตฺถุํ จินาเปตฺวา ราชา
เถรํ ปุจฺฉิ กีทิโส ภนฺเต ถูโป กาตพฺโพติ ฯ วีหิราสิสทิโส
มหาราชาติ ฯ
สาธุ ภนฺเตติ ราชา ชงฺฆปฺปมาณํ (๒) ถูปํ จินาเปตฺวา
ธาตุํ โอโรปนตฺถาย มหาสกฺการํ กาเรสิ ฯ

สกลนครญฺจ
# ๑. ม. อถ ขวสฺส ฯ ๒. ม. (คชปฺปมาณํ ?) ฯ
ชนปโท จ ธาตุมหทสฺสนตฺถํ สนฺนิปติ ฯ สนฺนิปติเต จ ตสฺมึ
มหาชนกาเย ทสพลสฺส ธาตุ หตฺถิกุมฺภโต สตฺตตาลปฺปมาณํ
เวหาสํ อพฺภุคฺคนฺตฺวา ยมกปาฏิหาริยํ ทสฺเสสิ ฯ เตหิ เตหิ
ธาตุปฺปเทเสหิ ฉนฺนํ วณฺณานํ อุทกธารา จ อคฺคิกฺขนฺธา
จ ปวตฺตนฺติ ฯ สาวตฺถิยํ คณฺฑามฺพมูเล ภควโต (๑) ทสฺสิต-
ปาฏิหาริยสทิสเมว ปาฏิหาริยํ อโหสิ ฯ ตญฺจ โข เนว
เถรานุภาเวน น เทวตานุภาเวน อปิจ โข พุทฺธานุ-
ภาเวเนว ฯ ภควา กิร ธรมาโนว อธิฏฺฐาสิ มยิ ปรินิพฺพุเต
ตมฺพปณฺณิทีเป อนุราธปุรสฺส ทกฺขิณภาเค ปุริมกานํ ติณฺณํ
พุทฺธานํ ปริโภคเจติยฏฺฐาเน มม ทกฺขิณกฺขกธาตุปติฏฺฐานทิวเส
ยมกปาฏิหาริยํ โหตูติ ฯ
เอวํ อจินฺติยา พุทฺธา พุทฺธธมฺมา อจินฺติยา
อจินฺติเย ปสนฺนานํ วิปาโก โหตฺยจินฺติโยติ ฯ
สมฺมาสมฺพุทฺโธ กิร อิมํ ทีปํ ธรมานกาเลปิ ติกฺขตฺตุํ
อคมาสิ ฯ ปฐมํ ยกฺขทมนตฺถํ เอกโกว อาคนฺตฺวา ยกฺเข
ทเมตฺวา มยิ ปรินิพฺพุเต อิมสฺมึ ทีเป มม สาสนํ ปติฏฺฐหิสฺสตีติ
ตมฺพปณฺณิทีเป รกฺขํ กโรนฺโต ติกฺขตฺตุํ ทีปํ อาวิชฺฌิ ฯ ทุติยํ
มาตุลภาคิเนยฺยานํ นาคราชูนํ ทมนตฺถาย เอกโกว อาคนฺตฺวา
เต ทเมตฺวา อคมาสิ ฯ ตติยํ ปญฺจสตภิกฺขุปริวาโร อาคนฺตฺวา
# ๑. ม. กณฺฑมฺพมูเล ภควตา ฯ ๒. ม. อาวิชฺชิ ฯ
มหาเจติยฏฺฐาเน จ ถูปารามเจติยฏฺฐาเน จ มหาโพธิปฺ-
ปติฏฺฐาเน จ มุติงฺคณเจติยฏฺฐาเน จ ทีฆวาปีเจติยฏฺฐาเน จ
กลฺยาณิยเจติยฏฺฐาเน จ นิโรธสมาปตฺตึ สมาปชฺชิตฺวา นิสีทิ ฯ
อิทมสฺส จตุตฺถํ ธาตุสรีเรน อาคมนํ ฯ ธาตุสรีรโต จ
ปนสฺส นิกฺขนฺตอุทกผุสิเตหิ สกเล ตมฺพปณฺณิตฺถเล น โกจิ
ผุฏฺโฐกาโส (๒) นาม อโหสิ ฯ เอวมสฺส ตํ ธาตุสรีรํ อุทกผุสิเตหิ
ตมฺพปณฺณิตฺถลสฺส ปริฬาหํ วูปสเมตฺวา มหาชนสฺส ปาฏิหาริยํ
ทสฺเสตฺวา โอตริตฺวา รญฺโญ มตฺถเก ปติฏฺฐาสิ ฯ ราชา สผลํ
มนุสฺสปฏิลาภํ มญฺญมาโน มหนฺตํ สกฺการํ กริตฺวา ธาตุํ
ปติฏฺฐาเปสิ ฯ สห ธาตุปติฏฺฐาเนน มหาภูมิจาโล อโหสิ ฯ

ตสฺมิญฺจ ปน ธาตุปาฏิหาริเย จิตฺตํ ปสาเทตฺวา รญฺโญ ภาตา
อภโย นาม ราชกุมาโร ปุริสสหสฺเสน สทฺธึ ปพฺพชิ ฯ
เวตาลิคามโต ปญฺจ ทารกสตานิ ปพฺพชึสุ ฯ ตถา ทฺวาร-
มณฺฑลาทีหิ คามเกหิ นิกฺขมิตฺวา ปญฺจ ปญฺจ ทารกสตานิ ฯ
สพฺพานิปิ อนฺโตนครโต จ พหินครโต จ ปพฺพชิตานิ ตึสภิกฺขุ-
สหสฺสานิ อเหสุํ ฯ นิฏฺฐิเต ปน ถูปสฺมึ ราชา จ ราช-
ภตฺติกา จ เทวิโย จ เทวนาคยกฺขานมฺปิ วิมฺหยกรํ ปจฺเจกํ
ปจฺเจกํ ปูชมกํสุ ฯ นิฏฺฐิตาย ปน ธาตุปูชาย ปติฏฺฐิเต ธาตุ-
วเร มหินฺทตฺเถโร เมฆวนุยฺยานเมว คนฺตฺวา วาสํ กปฺเปสิ ฯ
# ๑. ม. อผุฏฺโฐกาโส ฯ

ตสฺมึ โข ปน สมเย อนุฬา เทวี ปพฺพชิตุกามา หุตฺวา
รญฺโญ อาโรเจสิ ฯ ราชา ตสฺสา วจนํ สุตฺวา เถรเมตทโวจ
อนุฬา ภนฺเต เทวี ปพฺพชิตุกามา ปพฺพาเชถ นนฺติ ฯ น
มหาราช อมฺหากํ มาตุคามํ ปพฺพาเชตุํ กปฺปติ ปาฏลิปุตฺเต
ปน มยฺหํ ภคินี สงฺฆมิตฺตตฺเถรี นาม อตฺถิ ตํ ปกฺโกสาเปหิ
อิมสฺมึ จ ปน มหาราช ทีเป ปุริมกานํ ติณฺณํ สมฺมา-
สมฺพุทฺธานํ โพธิ ปติฏฺฐาสิ อมฺหากํปิ ภควโต สรสรํสิชาล-
วิสชฺชนเกน โพธินา อิธ ปติฏฺฐาตพฺพํ ตสฺมา ตถา สาสนํ
ปหิเณยฺยาสิ ยถา สงฺฆมิตฺตา โพธึ คเหตฺวา อาคจฺเฉยฺยาติ ฯ

สาธุ ภนฺเตติ ราชา เถรสฺส วจนํ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา อมจฺเจหิ
สทฺธึ มนฺเตตฺวา อริฏฺฐํ นาม อตฺตโน ภาคิเนยฺยํ อาห
สกฺกิสฺสสิ ตฺวํ ปาฏลิปุตฺตํ คนฺตฺวา มหาโพธินา สทฺธึ อยฺยํ
สงฺฆมิตฺตตฺเถรึ อาเนตุนฺติ ฯ สกฺกิสฺสามิ เทว สเจ เม ปพฺพชฺชํ
อนุชานิสฺสสีติ ฯ คจฺฉ ตาต เถรึ อาเนตฺวา ปพฺพชาหีติ ฯ
โส รญฺโญ จ เถรสฺส จ สาสนํ คเหตฺวา เถรสฺส
อธิฏฺฐานพเลน เอกทิวเสเนว ชมฺพุโกลปฏฺฏนํ คนฺตฺวา นาวํ
อภิรุหิตฺวา สมุทฺทํ อติกฺกมิตฺวา ปาฏลิปุตฺตเมว อคมาสิ ฯ
อนุฬาปิ โข เทวี ปญฺจหิ กญฺญาสเตหิ ปญฺจหิ จ อนฺเต-
ปุริกาสเตหิ สทฺธึ ทส สีลานิ สมาทยิตฺวา กาสายานิ วตฺถานิ
อจฺฉาเทตฺวา นครสฺส เอกเทเส อุปสฺสยํ การาเปตฺวา นิวาสํ
กปฺเปสิ ฯ

อริฏฺโฐปิ ตํทิวสเมว คนฺตฺวา รญฺโญ สาสนํ อปฺเปสิ
เอวญฺจ อโวจ ปุตฺโต เต เทว มหินฺทตฺเถโร เอวมาห
สหายกสฺส กิร เต เทวานํปิยติสฺสสฺส ภาตุ ชายา อนุฬา
นาม เทวี ปพฺพชิตุกามา ตํ ปพฺพาเชตุํ อยฺยํ สงฺฆมิตฺตตฺเถรึ
ปหิณถ อยฺยาเยว จ สทฺธึ มหาโพธินฺติ ฯ เถรสฺส สาสนํ
อาโรเจตฺวา สงฺฆมิตฺตตฺเถรึ อุปสงฺกมิตฺวา เอวมาห อยฺเย
ตุมฺหากํ ภาตา มหินฺทตฺเถโร มํ ตุมฺหากํ สนฺติเก เปเสสิ
เทวานํปิยติสฺสรญฺโญ ภาตุ ชายา อนุฬา เทวี ปญฺจหิ
กญฺญาสเตหิ ปญฺจหิ จ อนฺเตปุริกาสเตหิ สทฺธึ ปพฺพชิตุกามา
ตํ กิร อาคนฺตฺวา ปพฺพาเชถาติ ฯ
สา ตาวเทว ตุริตตุริตา รญฺโญ สนฺติกํ คนฺตฺวา
เอวมาห มหาราช มยฺหํ ภาตา มหินฺทตฺเถโร เอวํ ปหิณิ
รญฺโญ กิร ภาตุ ชายา อนุฬา นาม เทวี ปญฺจหิ
กญฺญาสเตหิ ปญฺจหิ จ อนฺเตปุริกาสเตหิ สทฺธึ ปพฺพชิตุกามา
มยฺหํ อาคมนํ อุทิกฺขติ อิจฺฉามหํ มหาราช ตมฺพปณฺณิทีปํ
คนฺตุนฺติ (๑) ฯ ราชา อาห อมฺม ปุตฺโตปิ เม มหินฺทตฺเถโร
นตฺตา จ สุมนสามเณโร มํ ฉินฺนหตฺถํ วิย กโรนฺตา
ตมฺพปณฺณิทีปํ คตา ตสฺส มยฺหํ เตปิ อปสฺสนฺตสฺส อุปฺปนฺโน
โสโก ตว มุขํ ปสฺสนฺตสฺส วูปสมติ อลํ อมฺม มา อคมาสีติ ฯ
# ๑. ม. คจฺฉามหํ มหาราช ตมฺพปณฺณิทีปนฺติ ฯ
ภาริยํ เม มหาราช ภาตุโน วจนํ อนุฬาปิ ขตฺติยา อิตฺถี-
สหสฺสปริวุตา ปพฺพชฺชาปุเรกฺขารา มํ ปฏิมาเนติ คจฺฉามหํ
มหาราชาติ ฯ เตนหิ อมฺม มหาโพธึ คเหตฺวา คจฺฉาหีติ ฯ

กุโต รญฺญา ลทฺโธ มหาโพธีติ ฯ ราชา กิร ตโต
ปุพฺเพ เอว ธาตุคฺคหณตฺถาย อนาคเต สุมเน ลงฺกาทีปํ
มหาโพธึ เปเสตุกาโม กถนฺนุโข อสตฺถฆาตารหํ มหาโพธึ
เปเสสฺสามีติ อุปายํ อปสฺสนฺโต มหาเทวํ นาม อมจฺจํ
ปุจฺฉิ ฯ โส อาห สนฺติ เทว พหู ปณฺฑิตา ภิกฺขูติ ฯ
ตํ สุตฺวา ราชา ภิกฺขุสงฺฆสฺส ภตฺตํ ปฏิยาเทตฺวา ภตฺต-
กิจฺจาวสาเน สงฺฆํ ปุจฺฉิ คนฺตพฺพํ นุ โข ภนฺเต ภควโต
มหาโพธินา ลงฺกาทีปนฺโนติ ฯ สงฺโฆ โมคฺคลีปุตฺตติสฺสตฺเถรสฺส
ภารํ อกาสิ ฯ เถโร คนฺตพฺพํ มหาราช มหาโพธินา
ลงฺกาทีปนฺติ วตฺวา ภควโต ปญฺจ มหาอธิฏฺฐานาติ กเถสิ ฯ

กตมานิ ปญฺจ ฯ ภควา กิร ปรินิพฺพานมญฺเจ นิปนฺโน
ลงฺกาทีเป มหาโพธิปฺปติฏฺฐาปนตฺถาย อโสกมหาราชา มหา-
โพธึ คหณตฺถํ คมิสฺสติ ตทา มหาโพธิสฺส ทกฺขิณสาขา
สยเมว ฉิชฺชิตฺวา สุวณฺณกฏาเห ปติฏฺฐาตูติ อธิฏฺฐาสิ ฯ
อิทเมกมธิฏฺฐานํ ฯ
ตตฺถ ปติฏฺฐานกาเล จ มหาโพธิ หิมวลาหกคพฺภํ
ปวิสิตฺวา ติฏฺฐตูติ อธิฏฺฐาสิ ฯ อิทํ ทุติยมธิฏฺฐานํ ฯ
สตฺตเม ทิวเส หิมวลาหกคพฺภโต โอรุยฺห สุวณฺณกฏาเห
ปติฏฺฐหนฺโต ปตฺเตหิ จ ผเลหิ จ ฉพฺพณฺณรํสิโย มุญฺจตูติ
อธิฏฺฐาสิ ฯ อิทํ ตติยมธิฏฺฐานํ ฯ
ถูปาราเม ทกฺขิณกฺขกธาตุ เจติยมฺหิ ปติฏฺฐานทิวเส
ยมกปาฏิหาริยํ กโรตูติ อธิฏฺฐาสิ ฯ อิทํ จตุตฺถมธิฏฺฐานํ ฯ
ลงฺกาทีปมฺหิเยว เม โทณมตฺตา ธาตุโย มหาเจติยมฺหิ
ปติฏฺฐานกาเล พุทฺธเวสํ คเหตฺวา อากาสํ อพฺภุคฺคนฺตฺวา
ยมกปาฏิหาริยํ กโรนฺตูติ อธิฏฺฐาสิ ฯ อิทํ ปญฺจมมธิฏฺฐานํ ฯ

ราชา อิมานิ ปญฺจ มหาอธิฏฺฐานานิ สุตฺวา ปสนฺน-
จิตฺโต ปาฏลิปุตฺตโต ยาว มหาโพธิ ตาว มคฺคํ ปฏิชคฺคาเปตฺวา
สุวณฺณกฏาหตฺถาย พหุํ สุวณฺณํ นีหราเปสิ ฯ ตาวเทว รญฺโญ
จิตฺตํ ญตฺวา วิสฺสุกมฺมเทวปุตฺโต กมฺมารวณฺณํ นิมฺมินิตฺวา
ปุรโต อฏฺฐาสิ ฯ ราชา ตํ ทิสฺวา ตาต อิมํ สุวณฺณํ
คเหตฺวา กฏาหํ กโรหีติ อาห ฯ ปมาณํ เทว ชานาถาติ ฯ
ตฺวเมว ตาต ญตฺวา ปมาณํ กโรหีติ ฯ สาธุ เทว กริสฺสามีติ
สุวณฺณํ คเหตฺวา อตฺตโน อานุภาเวน หตฺเถน ปริมชฺชิตฺวา
สุวณฺณกฏาหํ นิมฺมินิ นวหตฺถปริกฺเขปํ ปญฺจหตฺถุพฺเพธํ ติหตฺถ-
วิกฺขมฺภํ อฏฺฐงฺคุลพหลํ หตฺถิโสณฺฑมูลปฺปมาณมุขวฏฺฏึ ฯ

อถ ราชา สตฺตโยชนายามาย ติโยชนวิตฺถาราย มหติยา
เสนาย ปาฏลิปุตฺตโต นิกฺขมิตฺวา อริยสงฺฆํ อาทาย มหาโพธิ-
สมีปํ อคมาสิ ฯ เสนา สมุสฺสิตทฺธชปฏากํ นานารตนวิจิตฺตํ
อเนกาลงฺการปฏิมณฺฑิตํ นานาวิธกุสุมสมากิณฺณํ อเนกตุริย-
สงฺฆุฏฺฐํ มหาโพธึ ปริกฺขิปิ ฯ ราชา สหสฺสมตฺเต คณปาโมกฺเข
มหาเถเร คเหตฺวา สกลชมฺพุทีเป ปตฺตาภิเสกานํ ราชูนํ
สหสฺเสน อตฺตานญฺจ มหาโพธิญฺจ ปริวาราเปตฺวา มหาโพธิ-
มูเล ฐตฺวา มหาโพธึ โอโลเกสิ ฯ มหาโพธิสฺส ขนฺธญฺจ
ทกฺขิณมหาสาขาย จตุหตฺถปฺปมาณํ ปเทสญฺจ ฐเปตฺวา อวเสสํ
อทสฺสนํ อคมาสิ ฯ
ราชา ตํ ปาฏิหาริยํ ทิสฺวา อุปฺปนฺนปีติปามุชฺโช อหํ
ภนฺเต อิมํ ปาฏิหาริยํ ทิสฺวา ตุฏฺโฐ มหาโพธึ ทีปรชฺเชน
ปูเชมีติ ภิกฺขุสงฺฆสฺส วตฺวา อภิเสกํ อทาสิ ฯ