อิทานิ สพฺพสิกฺขาปทานํ เอเกเกน อากาเรน นวธา
สงฺคหํ ทสฺเสตุํ นว สงฺคหาติอาทิมาห ฯ ตตฺถ วตฺถุสงฺคโหติ
วตฺถุนา สงฺคโห ฯ เอวํ เสเสสุปิ ปทตฺโถ เวทิตพฺโพ ฯ อยํ
ปเนตฺถ อตฺถโยชนา ฯ ยสฺมา หิ เอกํ สิกฺขาปทมฺปิ อวตฺถุสฺมึ
ปญฺญตฺตํ นตฺถิ ตสฺมา สพฺพานิ วตฺถุนา สงฺคหิตานีติ เอวํ
ตาว วตฺถุสงฺคโห เวทิตพฺโพ ฯ ยสฺมา ปน เทฺว อาปตฺติกฺขนฺธา
สีลวิปตฺติยา สงฺคหิตา ปญฺจ อาปตฺติกฺขนฺธา อาจารวิปตฺติยา
ฉ สิกฺขาปทานิ อาชีววิปตฺติยา สงฺคหิตานิ ตสฺมา สพฺพานิปิ
วิปตฺติยา สงฺคหิตานีติ เอวํ วิปตฺติสงฺคโห เวทิตพฺโพ ฯ ยสฺมา
ปน สตฺตหาปตฺตีหิ มุตฺตํ เอกํ สิกฺขาปทํปิ นตฺถิ ตสฺมา
สพฺพานิ อาปตฺติยา สงฺคหิตานีติ เอวํ อาปตฺติสงฺคโห
เวทิตพฺโพ ฯ สพฺพานิ จ สตฺตสุ นคเรสุ ปญฺญตฺตานีติ นิทาเนน
สงฺคหิตานีติ เอวํ นิทานสงฺคโห เวทิตพฺโพ ฯ ยสฺมา ปน
เอกสิกฺขาปทํปิ อชฺฌาจารเก ปุคฺคเล อสติ ปญฺญตฺตํ นตฺถิ
ตสฺมา สพฺพานิ ปุคฺคเลน สงฺคหิตานีติ เอวํ ปุคฺคลสงฺคโห
เวทิตพฺโพ ฯ สพฺพานิ ปน ปญฺจหิ เจว สตฺตหิ จ
อาปตฺติกฺขนฺเธหิ สงฺคหิตานิ ฯ ตานิ สพฺพานิ น วินา ฉหิ
สมุฏฺฐาเนหิ สมุฏฺฐหนฺตีติ สมุฏฺฐาเนน สงฺคหิตานิ ฯ สพฺพานิ
จ จตูสุ อธิกรเณสุ อาปตฺตาธิกรเณน สงฺคหิตานิ ฯ สพฺพานิ
สตฺตหิ สมเถหิ สมถํ คจฺฉนฺตีติ สมเถหิ สงฺคหิตานิ ฯ เอวเมตฺถ
ขนฺธอธิกรณสมุฏฺฐาน สมถสงฺคหาปิ เวทิตพฺพา ฯ เสสํ ปุพฺเพ
วุตฺตนยเมวาติ ฯ
สมนฺตปาสาทิกาย วินยสํวณฺณนาย
สงฺคหวคฺควณฺณนา(๑) นิฏฺฐิตา ฯ
นิฏฺฐิตา จ ปริวารสฺส อนุตฺตานตฺถปทวณฺณนาติ ฯ
_____________________
# ๑. ม.ย. นวสงฺคหิตวคฺควณฺณนา ฯ

เอตฺตาวตา จ
อุภโตวิภงฺคขนฺธกปริวารวิภตฺตเทสนํ
นาโถ วินยปิฏกํ วิเนนฺโต เวเนยฺยํ
ยํ ชิโน อาห สมธิกสตฺตวีสติสหสฺสมตฺเตน
ตสฺส คนฺเถน สํวณฺณนา สมตฺตา สมนฺตปาสาทิกา นาม
ตตฺริทํ สมนฺตปาสาทิกาย สมนฺตปาสาทิกตฺตสฺมึ
อาจริยปรมฺปรโต นิทานวตฺถุปฺปเภททีปนโต
ปรสมยวิวชฺชนโต สกสมยวิสุทฺธิโต เจว
พฺยญฺชนปริโสธนโต ปทตฺถโต ปาลิโยชนากฺกมโต
สิกฺขาปทวินิจฺฉยโต วิภงฺคนยเภททสฺสนโต
สมฺปสฺสตํ น ทิสฺสติ กิญฺจิ อปาสาทิกํ ยโต
เอตฺถ วิญฺญูนมยํ ตสฺมา สมนฺตปาสาทิกาเตฺวว
สํวณฺณนา ปวตฺตา วินยสฺส วินยทมนกุสเลน
วุตฺตสฺส โลกนาเถน โลกานุกมฺปมาเนนาติ ฯ
มหาอฏฺฐกถํ เจว มหาปจฺจริเมว จ
กุรุนฺทิญฺจาติ ติสฺโสปิ สีหลฏฺฐกถา อิมา
พุทฺธมิตฺโตติ นาเมน วิสฺสุตสฺส ยสสฺสิโน
วินยญฺญุสฺส ธีรสฺส สุตฺวา เถรสฺส สนฺติเก
มหาเมฆวนุยฺยาเน ภูมิภาเค ปติฏฺฐิโต
มหาวิหาโร โย สตฺถุ มหาโพธิวิภูสิโต
ยํ ตสฺส ทกฺขิเณ ภาเค ปธานฆรมุตฺตมํ
สุจิจาริตฺตสีเลน ภิกฺขุสงฺเฆน เสวิตํ
อุฬารกุลสมฺภูโต สงฺฆุปฏฺฐายโก สทา
อนากุลาย สทฺธาย ปสนฺโน รตนตฺตเย
มหานิคมสามีติ วิสฺสุโต ตตฺถ การยิ
จารุปาการสญฺจิตํ ยํ ปาสาทํ มโนรมํ
สีตจฺฉายตรูเปตํ สมฺปนฺนสลิลาสยํ
วสตา ตตฺร ปาสาเท มหานิคมสามิโน
สุจิสีลสมาจารํ เถรํ พุทฺธสิรึ มยา(๑)
ยา อุทฺทิสิตฺวา อารทฺธา อิทฺธา วินยวณฺณนา ฯ
ปาลยนฺตสฺส สกลํ ลงฺกาทีปํ นิรพฺพุทํ
รญฺโญ สิรินิวาสสฺส สิริปาลสฺส ยสสฺสิโน
สมวีสติเม เขเม ชยสํวจฺฉเร อยํ
อารทฺธา เอกวีสมฺหิ สมฺปตฺเต ปรินิฏฺฐิตา ฯ
อุปทฺทวากุเล โลเก นิรุปทฺทวโต อยํ
เอกสํวจฺฉเรเนว ยถา นิฏฺฐํ อุปาคตา
เอวํ สพฺพสฺส โลกสฺส นิฏฺฐํ ธมฺมูปสญฺหิตา
สีฆํ คจฺฉนฺตุ อารมฺภา(๒) สพฺเพปิ นิรุปทฺทวา ฯ
จิรฏฺฐิตตฺถํ ธมฺมสฺส กโรนฺเตน มยา อิมํ
สทฺธมฺมพหุมาเนน ยํ จ ปุญฺญํ สมาจิตํ
# ๑. ยุ. พุทฺธสิริวฺหยํ ฯ ๒. ม. อารพฺภา ฯ
สพฺพสฺส อานุภาเวน ตสฺส สพฺเพว ปาณิโน
ภวนฺตุ ธมฺมราชสฺส สทฺธมฺมรสเสวิโน ฯ
จิรํ ติฏฺฐตุ สทฺธมฺโม กาเล วสฺสิ จิรํ ปชํ
ตปฺเปตุ เทโว ธมฺเมน ราชา รกฺขตุ เมทนินฺติ ฯ
ปรมวิสุทฺธสทฺธาพุทฺธิวิริยปฏิมณฺฑิเตน สีลาจารชฺชว-
มทฺทวาทิ คุณสมุทยสมุทิเตน สกสมยสมยนฺตรคหนชฺโฌคาหณ-
สมตฺเถน ปญฺญาเวยฺยตฺติเยน สมนฺนาคเตน ติปิฏกปริยตฺติปฺ-
ปเภเท สาฏฺฐกเถ สตฺถุสาสเน อปฺปฏิหตญาณปฺปภาเวน
มหาเวยฺยากรเณน กรณสมฺปตฺติชนิตสุขวินิคฺคตมธุโรฬารวจน-
ลาวณฺณยุตฺเตน (๑) ยุตฺตมุตฺตวาทินา วาทิวเรน มหากวินา
ปภินฺนปฏิสมฺภิทาปริวาเร ฉฬาภิญฺญาปฏิสมฺภิทาทิปฺปเภท-
คุณปฏิมณฺฑิเต อุตฺตริมนุสฺสธมฺเม สุปติฏฺฐิตพุทฺธีนํ เถรวํสปฺ-
ปทีปานํ เถรานํ มหาวิหารวาสีนํ วํสาลงฺการภูเตน สุวิปุล-
วิสุทฺธพุทฺธินา พุทฺธโฆโสติ ครูหิ คหิตนามเธยฺเยน เถเรน
กตา อยํ สมนฺตปาสาทิกา นาม วินยสํวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ
ตาว ติฏฺฐตุ โลกสฺมึ โลกนิตฺถรเณสินํ
ทสฺเสนฺตี กุลปุตฺตานํ นยํ สีลวิสุทฺธิยา
ยาว พุทฺโธติ นามมฺปิ สุทฺธจิตฺตสฺส ตาทิโน
โลกมฺหิ โลกเชฏฺฐสฺส ปวตฺตติ มเหสิโนติ ฯ
วินยฏฺฐกถา นิฏฺฐิตา ฯ
___________________
# ๑. ม. …เนลวณฺณยุตฺเตน ฯ