อโสโก ปสีทิตฺวา ตสฺส ปญฺจ-
ราชกกุธภณฺฑานิ ปหิณิ ฉตฺตํ จามรํ ขคฺคํ โมลิรตนํ ปาทุกํ
อญฺญญฺจ อภิเสกตฺถาย พหุวิธํ ปณฺณาการํ ฯ เสยฺยถีทํ ฯ
สงฺขํ คงฺโคทกํ (๑) วฑฺฒมานํ วฏํสกํ ภิงฺคารํ (๒) นนฺทิยาวฏํ (๓) สิวิกํ
กญฺญํ [๔] อโธวิมํ ทุสฺสยุคํ หตฺถปุญฺฉนํ หริจนฺทนํ อรุณวณฺณ-
มตฺติกํ อญฺชนํ หรีตกํ อามลกนฺติ ฯ วุตฺตมฺปิ เจตํ ทีปวํเส
วาลวีชนึ อุณฺหิสฺสํ ฉตฺตํ ขคฺคญฺจ ปาทุกํ
เวฐนํ สารปามงฺคํ ภิงฺคารํ นนฺทิวฏฺฏกํ
# ๑. อโนตตฺโตทกเมว คงฺโคทกนฺติ วุตฺตนฺติ สารตฺถทีปนี ฯ
# ๒. สี. ภิงฺการํ ฯ ๓. ม. นนฺทิยาวฏฺฏํ ฯ ๔. ม. เอตฺถนฺตเร
# กฏจฺฉุนฺติ ทิสฺสติ ฯ
สิวิกํ สงฺขํ วฏํสกญฺจ อโธวิมํ วตฺถโกฏิกํ
โสวณฺณปาตึ กฏจฺฉุํ มหคฺฆํ หตฺถปุญฺฉนํ
อโนตตฺโตทกํ กาชํ (๑) อุตฺตมํ หริจนฺทนํ
อรุณวณฺณมตฺติกํ อญฺชนํ นาคมาหฏํ
หรีตกํ อามลกํ มหคฺฆํ อมโตสธํ
สฏฺฐิวาหสตํ สาลึ สุคนฺธํ สุวกาหฏํ (๒)
ปุญฺญกมฺมาภินิพฺพตฺตํ ปาเหติ (๓) อโสกวฺหโยติ ฯ
น เกวลญฺจ เอตํ อามิสปณฺณาการํ อิมํ กิร ธมฺม-
ปณฺณาการมฺปิ เปเสสิ
อหํ พุทฺธญฺจ ธมฺมญฺจ สงฺฆญฺจ สรณํ คโต
อุปาสกตฺตํ เทเสสึ สกฺยปุตฺตสฺส สาสเน
อิเมสุ ตีสุ วตฺถูสุ อุตฺตเมสุ นรุตฺตม
ตฺวมฺปิ จิตฺตํ ปสาเทหิ สทฺธา สรณมุเปหีติ ฯ
สฺวายํ ราชา ตํ ทิวสํ อโสกรญฺญา เปสิเตน อภิเสเกน
เอกมาสาภิสิตฺโต โหติ ฯ วิสาขปุณฺณมายํ หิสฺส อภิเสกมกํสุ ฯ
โส อจิรสฺสุตํ ตํ สาสนปฺปวุตฺตึ อนุสฺสรมาโน ตํ เถรสฺส
สมณา มยํ มหาราช ธมฺมราชสฺส สาวกาติ วจนํ สุตฺวา
อยฺยา นุโข อาคตาติ ตาวเทว อาวุธํ นิกฺขิปิตฺวา เอกมนฺตํ
นิสีทิ สมฺโมทนียํ กถํ กถยมาโน ฯ ยถาห ฯ
# ๑. ม. กญฺญํ ฯ ๒. ทีปวํส. สุกมาหฎํ ฯ ๓. ม. ปาเหสิ ฯ
อาวุธํ นิกฺขิปิตฺวาน เอกมนฺตํ อุปาวิสิ
นิสชฺช ราชา สมฺโมทิ พหุํ อตฺถูปสํหิตนฺติ ฯ
สมฺโมทนียํ กถญฺจ กุรุมาเนเยว ตสฺมึ ตานิปิ จตฺตาฬีส-
ปุริสสหสฺสานิ อาคนฺตฺวา ตํ ปริวาเรสุํ ฯ

ตทา เถโร อิตเรปิ
ฉ ชเน ทสฺเสสิ ฯ ราชา ทิสฺวา อิเม กทา อาคตาติ
อาห ฯ มยา สทฺธึเยว มหาราชาติ ฯ อิทานิ ปน ชมฺพุทีเป
อญฺเญปิ เอวรูปา สมณา สนฺตีติ ฯ สนฺติ มหาราช เอตรหิ
ชมฺพุทีโป กาสาวปฺปชฺโชโต อิสิวาตปฏิวาโต ตสฺมึ
เตวิชฺชา อิทฺธิปตฺตา จ เจโตปริยายโกวิทา
ขีณาสวา อรหนฺโต พหู พุทฺธสฺส สาวกาติ ฯ
ภนฺเต เกน อาคตตฺถาติ ฯ เนว มหาราช อุทเกน น
ถเลนาติ ฯ ราชา อากาเสน อาคตาติ อญฺญาสิ ฯ

เถโร อตฺถิ นุโข รญฺโญ ปญฺญาเวยฺยตฺติกนฺติ วีมํสนตฺถาย อาสนฺนํ
อมฺพรุกฺขํ อารพฺภ ปญฺหํ ปุจฺฉิ กึนาโม อยํ มหาราช
รุกฺโขติ ฯ อมฺพรุกฺโข นาม ภนฺเตติ ฯ อิมํ ปน มหาราช
อมฺพํ มุญฺจิตฺวา อญฺโญ อมฺโพ อตฺถิ นตฺถีติ ฯ อตฺถิ ภนฺเต
อญฺเญปิ พหู อมฺพรุกฺขาติ ฯ อิมญฺจ อมฺพํ เต จ อมฺเพ
มุญฺจิตฺวา อตฺถิ นุโข มหาราช อญฺเญ รุกฺขาติ ฯ อตฺถิ
ภนฺเต เต ปน น อมฺพรุกฺขาติ ฯ อญฺเญ อมฺเพ จ อนมฺเพ
จ มุญฺจิตฺวา อตฺถิ ปน อญฺโญ รุกฺโขติ ฯ อยเมว ภนฺเต
อมฺพรุกฺโขติ ฯ สาธุ มหาราช ปณฺฑิโตสิ อตฺถิ ปน เต
มหาราช ญาตกาติ ฯ อตฺถิ เม ภนฺเต พหู ชนาติ ฯ เต
มุญฺจิตฺวา อญฺเญ เกจิ อญฺญาตกาปิ อตฺถิ มหาราชาติ ฯ
อญฺญาตกา ภนฺเต ญาตเกหิ พหุตราติ ฯ ตว ญาตเก จ
อญฺญาตเก จ มุญฺจิตฺวา อตฺถิ อญฺโญ โกจิ มหาราชาติ ฯ
อหํ ภนฺเตติ ฯ สาธุ มหาราช อตฺตา นาม อตฺตโน เนว
ญาตโก น อญฺญาตโกติ ฯ

อถ เถโร ปณฺฑิโต ราชา
สกฺกิสฺสติ (๑) ธมฺมํ อญฺญาตุนฺติ จูฬหตฺถิปโทปมสุตฺตนฺตํ กเถสิ ฯ
กถาปริโยสาเน ราชา ตีสุ สรเณสุ ปติฏฺฐหิ สทฺธึ จตฺตาฬีสาย
ปาณสหสฺเสหิ ฯ ตํ ขณํเยว จ รญฺโญ ภตฺตํ อาหริยิตฺถ ฯ
ราชา จ สุตฺตนฺตํ สุณนฺโต เอวํ อญฺญาสิ น อิเมสํ
อิมสฺมึ กาเล โภชนํ กปฺปตีติ ฯ อปุจฺฉิตฺวา ปน ภุญฺชิตุํ
อยุตฺตนฺติ จินฺเตตฺวา ภุญฺชิสฺสถ ภนฺเตติ ปุจฺฉิ ฯ น มหาราช
อมฺหากํ อิมสฺมึ กาเล โภชนํ กปฺปตีติ ฯ กสฺมึ กาเล ภนฺเต
กปฺปตีติ ฯ อรุณุคฺคมนโต ปฏฺฐาย ยาว มชฺฌนฺติกสมยา
มหาราชาติ ฯ คจฺฉาม ภนฺเต นครนฺติ ฯ อลํ มหาราช
อิเธว วสิสฺสามาติ ฯ สเจ ภนฺเต ตุมฺเห วสถ อยํ ทารโก
อาคจฺฉตูติ ฯ มหาราช อยํ ทารโก อาคตผโล วิญฺญาตสาสโน
ปพฺพชฺชาเปกฺโข อิทานิ ปพฺพชิสฺสตีติ ฯ ราชา เตนหิ ภนฺเต
# ๑. ม. สกฺขิสฺสติ ฯ
เสฺว รถํ เปสิสฺสามิ ตํ อภิรุหิตฺวา อาคจฺเฉยฺยาถาติ วตฺวา
วนฺทตฺวา ปกฺกามิ ฯ

เถโร อจิรปกฺกนฺตสฺส รญฺโญ สุมนสามเณรํ อามนฺเตสิ
เอหิ ตฺวํ สุมน ธมฺมสฺสวนกาลํ โฆเสหีติ ฯ ภนฺเต กิตฺตกํ
ฐานํ สาเวนฺโต โฆเสมีติ ฯ สกลตมฺพปณฺณิทีปนฺติ ฯ สาธุ
ภนฺเตติ สามเณโร อภิญฺญาปาทกํ จตุตฺถชฺฌานํ สมาปชฺชิตฺวา
วุฏฺฐาย อธิฏฺฐหิตฺวา สมาหิเตน จิตฺเตน สกลตมฺพปณฺณิทีปํ
สาเวนฺโต ติกฺขตฺตุํ ธมฺมสฺสวนกาลํ โฆเสสิ ฯ ราชา ตํ สทฺทํ
สุตฺวา เถรานํ สนฺติกํ เปเสสิ กึ ภนฺเต อตฺถิ โกจิ
อุปทฺทโวติ ฯ นตฺถมฺหากํ โกจิ อุปทฺทโว ธมฺมสฺสวนกาลํ
โฆสาปยิมฺหา พุทฺธวจนํ กเถตุกามมฺหาติ ฯ

ตญฺจ ปน สามเณรสฺส สทฺทํ สุตฺวา ภุมฺมา เทวา สทฺทมนุสฺสาเวสุํ ฯ
เอเตนูปาเยน ยาว พฺรหฺมโลกา สทฺโท อพฺภุคฺคญฺฉิ ฯ เตน
สทฺเทน มหาเทวตาสนฺนิปาโต อโหสิ ฯ เถโร มหนฺตํ เทวตา-
สนฺนิปาตํ ทิสฺวา สมจิตฺตสุตฺตนฺตํ กเถสิ ฯ กถาปริโยสาเน
อสงฺเขยฺยานํ เทวานํ ธมฺมาภิสมโย อโหสิ ฯ พหู นาคา จ
สุปณฺณา จ สรเณสุ ปติฏฺฐหึสุ ฯ ยาทิโส จ สารีปุตฺตตฺเถรสฺส
อิมํ สุตฺตนฺตํ กถยโต เทวตานํ สนฺนิปาโต อโหสิ ตาทิโส
มหินฺทตฺเถรสฺสาปิ ชาโต ฯ

อถ ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน ราชา
เถรานํ รถํ เปเสสิ ฯ สารถิ รถํ เอกมนฺเต ฐเปตฺวา เถรานํ
อาโรเจสิ อาคโต ภนฺเต รโถ อภิรุหถ คจฺฉิสฺสามาติ ฯ
เถรา น มยํ รถํ อภิรุหาม คจฺฉ ตฺวํ ปจฺฉา มยํ
คจฺฉิสฺสามาติ วตฺวา เวหาสํ อพฺภุคฺคนฺตฺวา อนุราธปุรสฺส
ปุรตฺถิมทิสาย ปฐมเจติยฏฺฐาเน โอตรึสุ ฯ ตํ หิ เจติยํ เถเรหิ
ปฐมํ โอติณฺณฏฺฐาเน กตตฺตาเยว ปฐมเจติยนฺติ วุจฺจติ ฯ

ราชาปิ สารถึ เปเสตฺวา อนฺโตนิเวสเน มณฺฑปํ
ปฏิยาเทถาติ อมจฺเจ อาณาเปสิ ฯ ตาวเทว สพฺเพ หฏฺฐตุฏฺฐา
อติวิย ปาสาทิกํ มณฺฑปํ ปฏิยาเทสุํ ฯ ปุน ราชา จินฺเตสิ
หีโย เถโร สีลกฺขนฺธํ กถยมาโน อุจฺจาสยนมหาสยนํ น
กปฺปตีติ อาห นิสีทิสฺสนฺติ นุโข อยฺยา อาสเนสุ น
นิสีทิสฺสนฺตีติ ฯ ตสฺเสวํ จินฺตยนฺตสฺเสว โส สารถิ นคร-
ทฺวารํ สมฺปตฺโต ฯ ตโต อทฺทส เถเร ปฐมตรํ อาคนฺตฺวา
กายพนฺธนํ พนฺธิตฺวา จีวรํ ปารุปนฺเต ฯ ทิสฺวา อติวิย
ปสนฺนจิตฺโต หุตฺวา อาคนฺตฺวา รญฺโญ อาโรเจสิ อาคตา
เทว เถราติ ฯ ราชา รถํ อารุฬฺหาติ ปุจฺฉิ ฯ น อารุฬฺหา
เทว อปิจ มม ปจฺฉโต นิกฺขมิตฺวา ปฐมตรํ อาคนฺตฺวา
ปาจีนทฺวาเร ฐิตาติ ฯ ราชา รถมฺปิ นาภิรุหึสูติ สุตฺวา น
ทานิ อยฺยา อุจฺจาสยนํ สาทิยิสฺสนฺตีติ จินฺเตตฺวา เตนหิ
ภเณ เถรานํ ภุมฺมตฺถรณสงฺเขเปน อาสนานิ ปญฺญาเปถาติ
วตฺวา ปฏิปถํ อคมาสิ ฯ อมจฺจา ปฐวิยํ ตฏฺฏิกํ ปญฺญาเปตฺวา
อุปริ โกชวกาทีนิ จิตฺรตฺถรณานิ ปญฺญาเปสุํ ฯ อุปฺปาทปาฐกา
ทิสฺวา คหิตาทานิ อิเมหิ อยํ ปฐวี อิเม ตมฺพปณฺณิทีปสฺส
สามิกา ภวิสฺสนฺตีติ พฺยากรึสุ ฯ ราชาปิ คนฺตฺวา เถเร
วนฺทิตฺวา มหินฺทตฺเถรสฺส หตฺถโต ปตฺตํ คเหตฺวา มหติยา
ปูชาย จ สกฺกาเรน จ เถเร นครํ ปเวเสตฺวา อนฺโตนิเวสนํ
ปเวเสสิ ฯ เถโร อาสนปฺปญฺญตฺตํ ทิสฺวา อมฺหากํ สาสนํ
สกลลงฺกาทีเป ปฐวี วิย ปตฺถฏํ นิจฺจลญฺจ หุตฺวา ปติฏฺฐหิสฺสตีติ
จินฺเตนฺโต นิสีทิ ฯ ราชา เถเร ปณีเตน ขาทนีเยน โภชนีเยน
สหตฺถา สนฺตปฺเปตฺวา สมฺปวาเรตฺวา อนุฬาเทวีปมุขานิ ปญฺจ-
อิตฺถีสตานิ เถรานํ อภิวาทนํ ปูชาสกฺการญฺจ กโรนฺตูติ
ปกฺโกสาเปตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ

เถโร ภตฺตกิจฺจาวสาเน
รญฺโญ สปริชนสฺส ธมฺมรตนวสฺสํ วสฺสนฺโต เปตวตฺถุํ วิมาน-
วตฺถุํ สจฺจสํยุตฺตญฺจ กเถสิ ฯ ตํ เถรสฺส ธมฺมเทสนํ สุตฺวา
ตานิ ปญฺจปิ อิตฺถีสตานิ โสตาปตฺติผลํ สจฺฉากํสุ ฯ
เยปิ เต มนุสฺสา ปุริมทิวเส มิสฺสกปพฺพเต เถเร
อทฺทสํสุ เต เตสุ เตสุ ฐาเนสุ เถรานํ คุเณ กเถนฺติ ฯ
เตสํ สุตฺวา มหาชนกาโย ราชงฺคเณ สนฺนิปติตฺวา มหา-
สทฺทมกาสิ ฯ ราชา กึ เอโส สทฺโทติ ปุจฺฉิ ฯ นาครา
เทว เถเร ทฏฺฐุํ น ลภามาติ วิรวนฺตีติ ฯ ราชา สเจ
# ๑. ม. อาสนปฺปญฺญตฺตึ ฯ ๒. ม. วสฺเสนฺโต ฯ
อิธ ปวิสิสฺสนฺติ โอกาโส น ภวิสฺสตีติ จินฺเตตฺวา คจฺฉถ
ภเณ หตฺถิสาลํ ปฏิชคฺคิตฺวา วาลุกํ อากีริตฺวา ปญฺจวณฺณานิ
ปุปฺผานิ วิกีริตฺวา เจลวิตานํ พนฺธิตฺวา มงฺคลหตฺถิฏฺฐาเน
เถรานํ อาสนานิ ปญฺญาเปถาติ อาห ฯ ราชอมจฺจา ตถา
อกํสุ ฯ เถโร ตตฺถ คนฺตฺวา นิสีทิตฺวา เทวทูตสุตฺตนฺตํ
กเถสิ ฯ กถาปริโยสาเน ปาณสหสฺสํ โสตาปตฺติผเล ปติฏฺฐหิ ฯ
ตโต หตฺถิสาลา อติสมฺพาธาติ ทกฺขิณทฺวาเร นนฺทนวนุยฺยาเน
อาสนํ ปญฺญาเปสุํ ฯ เถโร ตตฺถ นิสีทิตฺวา อาสิวิโสปมสุตฺตนฺตํ
กเถสิ ฯ ตมฺปิ สุตฺวา ปาณสหสฺสํ โสตาปตฺติผลํ ปฏิลภิ ฯ
เอวํ อาคตทิวสโต ทุติยทิวเส อฑฺฒเตยฺยานํ ปาณ-
สหสฺสานํ ธมฺมาภิสมโย อโหสิ ฯ

เถรสฺส นนฺทนวนุยฺยาเน
อาคตาคตาหิ กุลิตฺถีหิ กุลสุณฺหาหิ กุลกุมารีหิ สทฺธึ สมฺโมท-
มานสฺเสว สายณฺหสมโย ชาโต ฯ เถโร กาลํ สลฺลกฺเขตฺวา
คจฺฉามทานิ มิสฺสกปพฺพตนฺติ อุฏฺฐหิ ฯ อมจฺจา กตฺถ ภนฺเต
คจฺฉถาติ ฯ อมฺหากํ นิวาสนฏฺฐานนฺติ ฯ เต รญฺโญ สํวิทิตํ
กตฺวา ราชานุมเตน อาหํสุ อกาโล ภนฺเต อิทานิ ตตฺถ คนฺตุํ
อิทเมว นนฺทนวนุยฺยานํ อยฺยานํ อาวาสนฏฺฐานํ โหตูติ ฯ
อลํ คจฺฉามาติ ฯ ปุน รญฺโญ วจเนนาหํสุ ราชา ภนฺเต
อาห เอตํ เมฆวนํ นาม อุยฺยานํ มม ปิตุ สนฺตกํ นครโต
นาติทูรํ นาจฺจาสนฺนํ คมนาคมนสมฺปนฺนํ เอตฺถ เถรา วาสํ
กปฺเปนฺตูติ ฯ วสึสุ เถรา เมฆวนุยฺยาเน ฯ
ราชาปิ โข ตสฺสา รตฺติยา อจฺจเยน เถรสฺส สมีปํ
คนฺตฺวา สุขสยิตภาวํ ปุจฺฉิตฺวา กปฺปติ ภนฺเต ภิกฺขุสงฺฆสฺส
อาราโมติ ปุจฺฉิ ฯ เถโร กปฺปติ มหาราชาติ วตฺวา อิมํ
สุตฺตํ อาหริ อนุชานามิ ภิกฺขเว อารามนฺติ ฯ ราชา ตุฏฺโฐ
สุวณฺณภิงฺคารํ คเหตฺวา เถรสฺส หตฺเถ อุทกํ ปาเตตฺวา
มหาเมฆวนํ อุยฺยานํ อทาสิ ฯ สห อุทกปาเตน ปฐวี กมฺปิ ฯ
อยํ มหาวิหาเร ปฐโม ปฐวีกมฺโป อโหสิ ฯ ราชา ภีโต
เถรํ ปุจฺฉิ กสฺมา ภนฺเต ปฐวี กมฺปตีติ ฯ มา ภายิ
มหาราช อิมสฺมึ ทีเป ทสพลสฺส สาสนํ ปติฏฺฐหิสฺสติ
อิทญฺจ ปฐมํ มหาวิหารฏฺฐานํ ภวิสฺสติ ตสฺเสตํ ปุพฺพ-
นิมิตฺตนฺติ ฯ ราชา ภิยฺโยโส มตฺตาย ปสีทิ ฯ