อนฺโตอาทิจตุกฺเก ฯ อนูปขชฺชเสยฺยาทึ อนฺโต อาปชฺชติ โน
พหิ ฯ อชฺโฌกาเส สงฺฆิกมญฺจาทีนิ นิกฺขิปิตฺวา ปกฺกมนฺโต
พหิ อาปชฺชติ โน อนฺโต ฯ เสสํ อนฺโต เจว พหิ จ ฯ
อสาธารณํ เนว อนฺโต น พหิ ฯ อนฺโตสีมาทิจตุกฺเก ฯ
อาคนฺตุโก วตฺตํ น ปูเรนฺโต อนฺโต สีมาย อาปชฺชติ ฯ
คมิโย พหิ สีมาย ฯ มุสาวาทาทึ อนฺโต สีมาย จ พหิ
สีมาย จ อาปชฺชติ ฯ อสาธารณํ น กตฺถจิ ฯ คามจตุกฺเก ฯ
อนฺตรฆรปฏิสํยุตฺตํ เสขปญฺญตฺตึ คาเม อาปชฺชติ โน
อรญฺเญ ฯ ภิกฺขุนี อรุณํ อุฏฺฐาปยมานา อรญฺเญ อาปชฺชติ
โน คาเม ฯ มุสาวาทาทึ คาเม เจว อาปชฺชติ อรญฺเญ
จ ฯ อสาธารณํ น กตฺถจิ ฯ

จตฺตาโร ปุพฺพกิจฺจาติ สมฺมชฺชนี ปทีโป จ อุทกํ
อาสเนน จาติ อิทํ จตุพฺพิธํ ปุพฺพกรณนฺติ วุจฺจตีติ วุตฺตํ ฯ
ฉนฺทปาริสุทฺธิ อุตุกฺขานํ ภิกฺขุคณนา จ โอวาโทติ อิเม ปน
จตฺตาโร ปุพฺพกิจฺจาติ เวทิตพฺพา ฯ จตฺตาโร ปตฺตกลฺลาติ
อุโปสโถ ยาวติกา จ ภิกฺขู กมฺมปฺปตฺตา เต อาคตา
โหนฺติ สภาคาปตฺติโย น วิชฺชนฺติ วชฺชนียา จ ปุคฺคลา
ตสฺมึ น โหนฺติ ปตฺตกลฺลนฺติ วุจฺจตีติ ฯ จตฺตาริ อนญฺญ-
ปาจิตฺติยานีติ เอตเทว ปจฺจยํ กริตฺวา อนญฺญํ ปาจิตฺติยนฺติ
เอวํ วุตฺตานิ อนูปขชฺชเสยฺยากปฺปนสิกฺขาปทํ เอหาวุโส คามํ
วา นิคมํ วาติ สิกฺขาปทํ สญฺจิจฺจ กุกฺกุจฺจอุปทหนํ
อุปสฺสุติติฏฺฐนนฺติ อิมานิ จตฺตาริ ฯ จตสฺโส ภิกฺขุสมฺมติโยติ
เอกรตฺตํปิ เจ ภิกฺขุ ติจีวเรน วิปฺปวเสยฺย อญฺญตฺร
ภิกฺขุสมฺมติยา อญฺญํ นวํ สนฺถตํ การาเปยฺย อญฺญตฺร
ภิกฺขุสมฺมติยา ตโต เจอุตฺตรึ วิปฺปวเสยฺย อญฺญตฺร
ภิกฺขุสมฺมติยา ทุฏฺฐุลฺลํ อาปตฺตึ อนุปสมฺปนฺนสฺส อาโรเจยฺย
อญฺญตฺร ภิกฺขุสมฺมติยาติ เอวํ อาคตา เตรสสมฺมตีหิ วิมุตฺตา
อญฺญตฺร สมฺมติโย ฯ

คิลานจตุกฺเก ฯ อญฺญเภสชฺเชน กรณีเย โลลตาย อญฺญํ
วิญฺญาเปนฺโต คิลาโน อาปชฺชติ ฯ อเภสชฺเชน กรณีเย เภสชฺชํ
วิญฺญาเปนฺโต อคิลาโน อาปชฺชติ ฯ มุสาวาทาทึ อุโภปิ ฯ
อสาธารณํ อุโภปิ นาปชฺชนฺติ ฯ เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ ฯ
จตุกฺก วณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ

ปญฺจเกสุ ฯ ปญฺจ ปุคฺคลา นิยตาติ อนนฺตริยานเมเวตํ
คหณํ ฯ ปญฺจ เฉทนกา อาปตฺติ นาม ปมาณาติกฺกนฺเต
มญฺจปีเฐ นิสีทนกณฺฑุปฏิจฺฉาทิวสฺสิกสาฏิกาสุคตจีวเร จ
เวทิตพฺพา ฯ ปญฺจหากาเรหีติ อลชฺชิตา อญฺญาณตา กุกฺกุจฺจ-
ปกตตา อกปฺปิเย กปฺปิยสญฺญิตา กปฺปิเย อกปฺปิยสญฺญิตาติ
อิเมหิ ปญฺจหิ ฯ ปญฺจาปตฺติโย มุสาวาทปจฺจยาติ ปาราชิก-
ถุลฺลจฺจยทุกฺกฏสงฺฆาทิเสสปาจิตฺติยา ฯ อนามนฺตจาโรติ สนฺตํ
ภิกฺขุํ อนาปุจฺฉา ปุเรภตฺตํ ปจฺฉาภตฺตํ กุเลสุ จาริตฺตํ
อาปชฺเชยฺยาติ อิมสฺส อาปุจฺฉิตฺวา จารสฺส อภาโว ฯ
อนธิฏฺฐานนฺติ คณโภชเน อญฺญตฺร สมยาติ วุตฺตํ สมยํ
อธิฏฺฐหิตฺวา โภชนํ อธิฏฺฐานํ นาม ฯ ตถา อกรณํ อนธิฏฺฐานํ ฯ
อวิกปฺปนา นาม ยา ปรมฺปรโภชเน วิกปฺปนา วุตฺตา
ตสฺสา อกรณํ ฯ อิมานิ หิ ปญฺจ ปิณฺฑปาติกสฺส ธุตงฺเคเนว
ปฏิกฺขิตฺตานิ ฯ อุสฺสงฺกิตปริสงฺกิโตติ เย ปสฺสนฺติ เย สุณนฺติ
เตหิ อุสฺสงฺกิโต เจว ปริสงฺกิโต จ ฯ อปิจ อกุปฺปธมฺโม
ขีณาสโวปิ สมาโน ฯ ตสฺมา อโคจรา ปริหริตพฺพา ฯ น
หิ เอเตสุ สนฺทิสฺสมาโน อยสโต วา ครหโต วา มุจฺจติ ฯ

โสสานิกนฺติ สุสาเน ปติตกํ ฯ อาปณิกนฺติ อาปณทฺวาเร
ปติตกํ ฯถูปจีวรนฺติ วมฺมิกํ ปริกฺขิปิตฺวา พลิกมฺมกตํ ฯ
อภิเสกิกนฺติ นหานฏฺฐาเน วา รญฺโญ อภิเสกฏฺฐาเน วา
ฉฑฺฑิตจีวรํ ฯ คตปฏิยาคตนฺติ สุสานํ เนตฺวา ปุน อานีตกํ ฯ
ปญฺจ มหาโจรา อุตฺตริมนุสฺสธมฺเม วุตฺตา ฯ ปญฺจาปตฺติโย
กายโต สมุฏฺฐหนฺตีติ ปฐเมน อาปตฺติสมุฏฺฐาเนน ปญฺจาปตฺติโย
อาปชฺชติ ฯ ภิกฺขุกปฺปิยสญฺญี สญฺญาจิกาย กุฏึ กโรตีติ
เอวํ อนฺตรเปยฺยาเล วุตฺตาปตฺติโย ฯ ปญฺจาปตฺติโย กายโต
จ วาจโต จาติ ตติเยน อาปตฺติสมุฏฺฐาเนน ปญฺจาปตฺติโย
อาปชฺชติ ฯ ภิกฺขุ กปฺปิยสญฺญี สํวิทหิตฺวา กุฏึ กโรตีติ เอวํ
ตตฺเถว วุตฺตอาปตฺติโย ฯ เทสนาคามินิโยติ ฐเปตฺวา ปาราชิกญฺจ
สงฺฆาทิเสสญฺจ อวเสสา ฯ ปญฺจ กมฺมานีติ ตชฺชนีย นิยส-
ปพฺพาชนีย ปฏิสารณียานิ จตฺตาริ อุกฺเขปนียญฺจ ติวิธํปิ เอกนฺติ
ปญฺจ ฯ ยาวตติยเก ปญฺจาติ อุกฺขิตฺตานุวตฺติกาย ภิกฺขุนิยา
ยาวตติยํ สมนุภาสนาย อปฺปฏินิสฺสชฺชนฺติยา ปาราชิกํ
ถุลฺลจฺจยํ ทุกฺกฏนฺติ ติสฺโส ฯ เภทกานุวตฺตกาทิสมนุภาสนาสุ
สงฺฆาทิเสโส ฯ ปาปิกาย ทิฏฺฐิยาอปฺปฏินิสฺสคฺเค ปาจิตฺติยํ ฯ
อทินฺนนฺติ อญฺเญน อทินฺนํ ฯ อวิทิตนฺติ ปฏิคฺคณฺหามีติ
เจตนาย อภาเวน อวิทิตํ ฯ อกปฺปิยนฺติ ปญฺจหิ สมณกปฺเปหิ
อกปฺปิยกตํ ฯ ตํ วา ปนญฺญํปิ อกปฺปิยมํสํ อกปฺปิยโภชนํ ฯ
อกตาติริตฺตนฺติ ปวาเรตฺวา อติริตฺตํ อกตํ ฯ สมชฺชทานนฺติ
นจฺจสมชฺชาทิทานํ ฯ อุสภทานนฺติ โคคณสฺส อนฺตเร อุส-
ภวิสฺสชฺชนํ ฯ จิตฺตกมฺมทานนฺติ อาวาสํ กาเรตฺวา ตตฺถ
จิตฺตกมฺมํ กาตุํ วฏฺฏติ ฯ อิทํ ปน ปฏิภาณจิตฺตกมฺมทานํ
สนฺธาย วุตฺตํ ฯ อิมานิ หิ ปญฺจ กิญฺจาปิ โลกสฺส
ปุญฺญสมฺมตานิ อถโขอปุญฺญานิ อกุสลานิเยว ฯ อุปฺปนฺนํ
ปฏิภาณนฺติ เอตฺถ ปฏิภาณนฺติ กเถตุกมฺยตา วุจฺจติ ฯ อิเม
ปญฺจ ทุปฺปฏิวิโนทิยาติ น สุปฺปฏิวิโนทิยา ฯ อุปาเยน ปน
การเณน อนุรูปาหิ ปจฺจเวกฺขณอนุสาสนาทีหิ สกฺกา ปฏิ-
วิโนเทตุนฺติ อตฺโถ ฯ

สกจิตฺตํ ปสีทตีติ เอตฺถ อิมานิ วตฺถูนิ ฯ
กาฬนฺทกาฬวาสี ปุสฺสเทวตฺเถโร กิร เจติยงฺคณํ สมฺมชฺชิตฺวา
เอกํสํ อุตฺตราสงฺคํ กริตฺวา สินฺทุวารกุสุมสนฺถตมิว สมวิปฺ-
ปกิณฺณวาลิกํ เจติยงฺคณํ โอโลเกนฺโต พุทฺธารมฺมณํ ปีติปาโมชฺชํ
อุปฺปาเทตฺวา อฏฺฐาสิ ฯ ตสฺมึ ขเณ มาโร ปพฺพตปาเท
นิพฺพตฺตกาฬมกฺกโฏ วิย หุตฺวา เจติยงฺคเณ โคมยํ วิปฺปกิรนฺโต
คโต ฯ เถโร นาสกฺขิ อรหตฺตํ ปาปุณิตุํ สมฺมชฺชิตฺวา อคมาสิ ฯ
ทุติยทิวเสปิ ชรคฺคโว หุตฺวา ตาทิสเมว วิปฺปการมกาสิ ฯ
ตติยทิวเส วงฺกปาทํ มนุสฺสตฺตภาวํ นิมฺมินิตฺวา ปาเทน
ปริกสนฺโต อคมาสิ ฯ เถโร เอวรูโป วิภจฺฉปุริโส สมนฺตา
โยชนปฺปมาเณสุ โคจรคาเมสุ นตฺถิ สิยา นุ โข มาโรติ
จินฺเตตฺวา มาโรสิ ตฺวนฺติ อาห ฯ อาม ภนฺเต มาโรมฺหิ
นทานิ โว วญฺเจตุํ อสกฺขินฺติ ฯ ทิฏฺฐปุพฺโพ ตยา ตถาคโตติ ฯ
อาม ทิฏฺฐปุพฺโพติ ฯ มาโร นาม มหานุภาโว โหติ อิงฺฆ
ตาว พุทฺธสฺส ภควโต อตฺตภาวสทิสํ อตฺตภาวํ นิมฺมินาหีติ ฯ
น สกฺกา ภนฺเต ตาทิสํ รูปํ นิมฺมินิตุํ อปิจ โข ปน
ตํ สริกฺขกปฏิรูปกํ นิมฺมินิสฺสามีติ สกภาวํ วิชหิตฺวา พุทฺธ-
รูปสทิเสน อตฺตภาเวน อฏฺฐาสิ ฯ เถโร มารํ โอโลเกตฺวา
อยํ ตาว สราคสโทสสโมโห เอวํ โสภติ กถํ นุ โข
ภควา โส หิ สพฺพโส วีตราคโทสโมโหติ พุทฺธารมฺมณํ ปีตึ
ปฏิลภิตฺวา วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา อรหตฺตํ ปาปุณิ ฯ มาโร
วญฺจิโตมฺหิ ตยา ภนฺเตติ อาห ฯ เถโรปิ กึ อตฺถิ ชรมาร
ตาทิสํ วญฺเจตุนฺติอาห ฯ โลกนฺตรวิหาเรปิ ทตฺโต นาม
ทหรภิกฺขุ เจติยงฺคณํ สมฺมชฺชิตฺวา โอโลเกนฺโต โอทาตกสิณํ
ปฏิลภิ อฏฺฐ สมาปตฺติโยนิพฺพตฺเตติ ฯ ตโต วิปสฺสนํ
วฑฺเฒตฺวา ผลตฺตยํ สจฺฉากาสิ ฯ ปรจิตฺตํ ปสีทตีติ เอตฺถ
อิมานิ วตฺถูนิ ฯ ติสฺโส นาม ทหรภิกฺขุ ชมฺพุโกลเจติยงฺคณํ
สมฺมชฺชิตฺวา สงฺการจฺฉฑฺฑนึ หตฺเถน คเหตฺวาว อฏฺฐาสิ ฯ
ตสฺมึ ขเณ ติสฺสทตฺตตฺเถโร นาม นาวาโต โอรุยฺห เจติยงฺคณํ
โอโลเกนฺโต ภาวิตจิตฺเตน สมฺมชฺชนฏฺฐานนฺติ ญตฺวา ปญฺหา-
สหสฺสํ ปุจฺฉิ ฯ อิตโร สพฺพํ วิสฺสชฺเชสิ ฯ อญฺญตรสฺมึปิ วิหาเร
เถโร เจติยงฺคณํ สมฺมชฺชิตฺวา วตฺตํ ปริจฺฉินฺทิ ฯ โยนกวิสยโต
เจติยํ วนฺทกา จตฺตาโร เถรา อาคนฺตฺวา เจติยงฺคณํ ทิสฺวา
อนฺโต อปฺปวิสิตฺวา ทฺวาเรเยว ฐตฺวา เอโก เถโร อฏฺฐ
กปฺเป อนุสฺสริ เอโก โสฬส กปฺเป เอโก วีสติ กปฺเป
เอโก ตึส กปฺเป อนุสฺสริ ฯ เทวตา อตฺตมนา โหนฺตีติ เอตฺถ
อิทํ วตฺถุ ฯ เอกสฺมึ กิร วิหาเร เอโก ภิกฺขุ เจติยงฺคณญฺจ
โพธิยงฺคณญฺจ สมฺมชฺชิตฺวา นหายิตุํ คโต ฯ เทวตา อิมสฺส
วิหารสฺส กตกาลโต ปฏฺฐาย เอวํ วตฺตํ ปูเรตฺวา สมฺมชฺชปุพฺโพ
ภิกฺขุ นตฺถีติ ปสนฺนจิตฺตา อาคนฺตฺวา ปุปฺผหตฺถา อฏฺฐํสุ ฯ
เถโร อาคนฺตฺวา กตรคามวาสิกตฺถาติ อาห ฯ ภนฺเต อิเธว
วสาม อิมสฺส วิหารสฺส กตกาลโต ปฏฺฐาย เอวํ วตฺตํ ปูเรตฺวา
สมฺมชฺชปุพฺโพ ภิกฺขุ นตฺถีติ ตุมฺหากํ ภนฺเต วตฺเต ปสีทิตฺวา
ปุปฺผหตฺถา ฐิตมฺหาติ เทวตา อาหํสุ ฯ ปสาทิกสํวตฺตนิยนฺติ
เอตฺถ อิทํ วตฺถุ ฯ เอกํ กิร อมจฺจปุตฺตํ อภยตฺเถรญฺจ อารพฺภ
อยํ กถา อุทปาทิ กินฺนุ โข อมจฺจปุตฺโต ปาสาทิโก
อภยตฺเถโรติ อุโภปิ เน เอกสฺมึ ฐาเน โอโลเกสฺสามาติ ญาตกา
อมจฺจปุตฺตํ อลงฺกริตฺวา มหาเจติยํ วนฺทาเปสฺสามาติ อคมํสุ ฯ
เถรมาตาปิ ปาสาทิกํ จีวรํ กาเรตฺวา ปุตฺตสฺส ปหิณิ ปุตฺโต
เม เกเส ฉินฺทาเปตฺวา อิมํ จีวรํ ปารุปิตฺวา ภิกฺขุสงฺฆ-
ปริวุโต มหาเจติยํ วนฺทตูติ ฯ อมจฺจปุตฺโต ญาติปริวุโต
ปาจีนทฺวาเรน เจติยงฺคณํ อารูฬฺโห ฯ อภยตฺเถโร ภิกฺขุสงฺฆ-
ปริวุโต ทกฺขิณทฺวาเรน เจติยงฺคณํ อารูหิตฺวา เจติยงฺคเณ เตน
สทฺธึ สมาคนฺตฺวา อาห กึ ตฺวํอาวุโส มหลฺลกตฺเถรสฺส
สมฺมชฺชนฏฺฐาเน กจวรํ ฉฑฺเฑตฺวา มยา สทฺธึ ยุคคาหํ
คณฺหสีติ ฯ อตีตตฺตภาเว กิร อภยตฺเถโร มหลฺลกตฺเถโร นาม
หุตฺวา กาชรคาเม เจติยงฺคณํ สมฺมชฺชิ ฯ อมจฺจปุตฺโต มหาอุปาสโก
หุตฺวา สมฺมชฺชนฏฺฐาเน กจวรํ คเหตฺวา ฉฑฺเฑสิ ฯ สตฺถุ
สาสนํ กตํ โหตีติ อิทํ สมฺมชฺชนวตฺตํ นาม พุทฺเธหิ
วณฺณิตํ ฯ ตสฺมา ตํ กโรนฺเตน สตฺถุ สาสนํ กตํ โหติ ฯ
ตตฺรีทํ วตฺถุ ฯ อายสฺมา กิร สารีปุตฺโต หิมวนฺตํ คนฺตฺวา
เอกสฺมึ ปพฺภาเร อสมฺมชฺชิตฺวาว นิโรธํ สมาปชฺชิตฺวา นิสีทิ ฯ
ภควา อาวชฺเชนฺโต เถรสฺส อสมฺมชฺชิตฺวา นิสินฺนภาวํ ญตฺวา
อากาเสนาคนฺตฺวา เถรสฺส ปุรโต อสมฺมชฺชนฏฺฐาเน ปทานิ
ทสฺเสตฺวา ปจฺจาคญฺฉิ ฯ เถโร สมาปตฺติโต วุฏฺฐิโต ภควโต
ปทานิ ทิสฺวา พลวหิโรตฺตปฺปํ ปจฺจุปฏฺฐเปตฺวา ชณฺณุเกหิ
ปติฏฺฐาย อสมฺมชฺชิตฺวา นิสินฺนภาวํ วต เม สตฺถา อญฺญาสิ
สงฺฆมชฺเฌทานิ โจทนํ กาเรสฺสามีติ ทสพลสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา
วนฺทิตฺวา นิสีทิ ฯ ภควา กุหึ คโตสิ สารีปุตฺตาติ วตฺวา
น ปฏิรูปํทานิ เต มยฺหํ อนนฺตเร ฐาเน ฐตฺวา วิจรนฺตสฺส
อสมฺมชฺชิตฺวา นิสีทิตุนฺติ อาห ฯ ตโต ปฏฺฐาย เถโร
คณฺฐิกปฏิมุญฺจนฏฺฐาเนปิติฏฺฐนฺโตปาเทน กจวรํ วิยูหิตฺวา
ติฏฺฐติ ฯ

อตฺตโน ภาสปริยนฺตํ น อุคฺคณฺหาตีติ อิมสฺมึ วตฺถุสฺมึ
เอตฺตกํ สุตฺตํ อุปลพฺภติ เอตฺตโก วินิจฺฉโย เอตฺตกํ สุตฺตญฺจ
วินิจฺฉยญฺจ วกฺขามีติ เอวํ อตฺตโน ภาสิตปริยนฺตํ น
อุคฺคณฺหาติ ฯ อยํ โจทกสฺส ปุริมกถา อยํ ปจฺฉิมกถา อยํ
จุทิตกสฺส ปุริมกถา อยํ ปจฺฉิมกถา เอตฺถ เอตฺตกํ คยฺหูปคํ
เอตฺตกํ น คยฺหูปคนฺติ เอวํ อนุคฺคณฺหนฺโต ปน ปรสฺส
ภาสปริยนฺตํ น อุคฺคณฺหาติ นาม ฯ อาปตฺตึ น ชานาตีติ
ปาราชิกํ วา สงฺฆาทิเสสํ วาติ สตฺตนฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ
นานากรณํ น ชานาติ ฯ มูลนฺติ เทฺว อาปตฺติยา มูลานิ
กาโย จ วาจา จ ตานิ น ชานาติ ฯ สมุทยนฺติ ฉ
อาปตฺติสมุฏฺฐานานิ อาปตฺติสมุทโย นาม ตานิ น ชานาติ ฯ
ปาราชิกาทีนํ วตฺถุํ น ชานาตีติปิ วุตฺตํ โหติ ฯ นิโรธนฺติ
อยํ อาปตฺติ เทสนาย นิรุชฺฌติ วูปสมฺมติ อยํ วุฏฺฐาเนนาติ
เอวํ อาปตฺตินิโรธํ น ชานาติ ฯ สตฺต สมเถ น ชานนฺโต
ปน อาปตฺตินิโรธคามินึ ปฏิปทํ น ชานาติ ฯ อธิกรณ-
ปญฺจเก ฯ อธิกรณํ นาม จตฺตาริ อธิกรณานิ ฯ อธิกรณสฺส
มูลํ นาม เตตฺตึส มูลานิ ฯ วิวาทาธิกรณสฺส ทฺวาทส มูลานิ ฯ
อนุวาทาธิกรณสฺส จุทฺทส ฯ อาปตฺตาธิกรณสฺส ฉ ฯ กิจฺจาธิ-
กรณสฺส เอกํ ฯ ตานิ ปรโต อาวิภวิสฺสนฺติ ฯ อธิกรณ-
สมุทโย นาม อธิกรณสมุฏฺฐานํ ฯ วิวาทาธิกรณํ อฏฺฐารส
เภทกรวตฺถูนินิสฺสาย อุปฺปชฺชติ อนุวาทาธิกรณํ จตสฺโส
วิปตฺติโย อาปตฺตาธิกรณํ สตฺตาปตฺติกฺขนฺเธ กิจฺจาธิกรณํ
จตฺตาริ สงฺฆกิจฺจานีติ อิมํ วิภาคํ น ชานาตีติ อตฺโถ ฯ
อธิกรณนิโรธํ น ชานาตีติ ธมฺเมน วินเยน สตฺถุสาสเนน
มูลามูลํ คนฺตฺวา วินิจฺฉยํ สมถํ ปาเปตุํ น สกฺโกติ ฯ อิทํ
อธิกรณํ ทฺวีหิ อิทํ จตูหิ อิทํ ตีหิ อิทํ เอเกน สมเถน
สมฺมตีติ เอวํ สตฺต สมเถ อชานนฺโต ปน อธิกรณนิโรธคามินึ
ปฏิปทํ น ชานาติ นาม ฯ วตฺถุํ น ชานาตีติ อิทํ
ปาราชิกสฺส วตฺถุ อิทํ สงฺฆาทิเสสสฺสาติ เอวํ สตฺตนฺนํ
อาปตฺติกฺขนฺธานํ วตฺถุํ น ชานาติ ฯ นิทานนฺติ สตฺตนฺนํ
นครานํ อิทํ สิกฺขาปทํ เอตฺถ ปญฺญตฺตํ อิทํ เอตฺถาติ
น ชานาติ ฯ ปญฺญตฺตึ น ชานาตีติ ตสฺมึ ตสฺมึ สิกฺขาปเท
ปฐมปญฺญตฺตึ น ชานาติ ฯ อนุปญฺญตฺตินฺติ ปุนปฺ ปุนํ ปญฺญตฺตึ
น ชานาติ ฯ อนุสนฺธิวจนปถนฺติ กถานุสนฺธิวินิจฺฉยานุ-
สนฺธิวเสน วตฺตุํ น ชานาติ ฯ ญตฺตึ น ชานาตีติ สพฺเพน
สพฺพํ ญตฺตึ น ชานาติ ฯ ญตฺติยากรณํ น ชานาตีติ
ญตฺติกิจฺจํ น ชานาติ ฯ โอสารณาทีสุ นวสุ ฐาเนสุ
ญตฺติกมฺมํ นาม โหติ ฯ ญตฺติทุติยญตฺติจตุตฺถกมฺเมสุ ญตฺติยา
กมฺมปฺปตฺโต หุตฺวา ติฏฺฐตีติ น ชานาติ ฯ น ปุพฺพกุสโล
โหติ น อปรกุสโลติ ปุพฺเพ กเถตพฺพญฺจ ปจฺฉา กเถตพฺพญฺจ
น ชานาติ ญตฺติ นาม ปุพฺเพ ฐเปตพฺพา ปจฺฉา น
ฐเปตพฺพาติปิ น ชานาติ ฯ อกาลญฺญู จ โหตีติ กาลํ น
ชานาติ อนชฺฌิฏฺโฐ อยาจิโต ภาสติ ญตฺติกาลํปิ ญตฺติกฺเขตฺตํปิ
ญตฺติโอกาสํปิ น ชานาติ ฯ

มนฺทตฺตา โมมูหตฺตาติ เกวลํ อญฺญาเณน โมมูหภาเวน
ธุตงฺเค อานิสํสํ น ชานาติ ฯ ปาปิจฺโฉติ เตน อรญฺญวาเสน
ปจฺจยลาภํ ปตฺถยมาโน ฯ ปวิเวกนฺติ กายจิตฺตอุปธิวิเวกํ ฯ
อิทมฏฺฐิตนฺติ อิมาย กลฺยาณาย ปฏิปตฺติยา อตฺโถ เอตสฺสาติ
อิทมฏฺฐิ อิทมฏฺฐิโน ภาโว อิทมฏฺฐิตา ตํ อิทมฏฺฐิตํเยว
นิสฺสาย น อญฺญํ กิญฺจิ โลกามิสนฺติ อตฺโถ ฯ

อุโปสถํ น ชานาตีติ นววิธํ อุโปสถํ น ชานาติ ฯ
อุโปสถกมฺมนฺติ อธมฺเมน วคฺคาทิเภทํ จตุพฺพิธํ อุโปสถกมฺมํ น
ชานาติ ฯ ปาฏิโมกฺขนฺติ เทฺว มาติกา น ชานาติ ฯ ปาฏิโมกฺ-
ขุทฺเทสนฺติ สพฺพํปิ นววิธํ ปาฏิโมกฺขุทฺเทสํ น ชานาติ ฯ
ปวารณนฺติ นววิธํ ปวารณํ น ชานาติ ฯ ปวารณากมฺมํ
อุโปสถกมฺมสทิสเมว ฯ

อปาสาทิกปญฺจเก ฯ อปาสาทิกนฺติ กายทุจฺจริตาทิ อกุสล-
กมฺมํวุจฺจติ ฯ ปาสาทิกนฺติ กายสุจริตาทิ กุสลกมฺมํ วุจฺจติ ฯ
อติเวลนฺติ เวลํ อติกฺกมฺม พหุตรํ กาลํ กุเลสุ อปฺปํ วิหาเรติ
อตฺโถ ฯ โอตาโรติ กิเลสานํ อนฺโต โอตรณํ ฯ สงฺกิลิฏฺฐนฺติ
ทุฏฺฐุลฺลาปตฺติกายสํสคฺคาทิเภทํ ฯ
วิสุทฺธิปญฺจเก ฯ ปวารณคหเณน นววิธาปิ ปวารณา
เวทิตพฺพา ฯ เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ ฯ
ปญฺจก วณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ