เฉทนเก ปาจิตฺติยนฺติ สุตฺตวิภงฺเค
หิ นิสีทนํ นาม สทสํ วุจฺจตีติ อาคตํ ฯ ตสฺมา ทฺวินฺนํ
สุคตวิทตฺถีนํ อุปริ ทสาเยว วิทตฺถิมตฺตา ลพฺภติ ฯ ทสาย
วินา ตํ ปมาณํ กโรนฺตสฺส อิทํ อาคตเมว โหติ ตํ
อติกฺกามยโต เฉทนกํ ปาจิตฺติยนฺติ ตสฺมา กึ อาปชฺชตีติ
ปุฏฺโฐ เฉทนเก ปาจิตฺติยนฺติ อาห ฯ เฉทนก สิกฺขาปเท วุตฺตํ
ปาจิตฺติยํ อาปชฺชตีติ อตฺโถ ฯ เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ ฯ
สมนฺตปาสาทิกาย สํวณฺณนาย
สตฺตสติกกฺขนฺธกวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ
___________________

ทฺวิวคฺคสงฺคหา วุตฺตา พาวีสติปฺปเภทกา
ขนฺธกา สาสเน ปญฺจกฺ – ขนฺธทุกฺขปฺปหายินาฯ
ยา เตสํ วณฺณนา เอสา อนฺตรายํ วินา ยถา
สิทฺธา สิชฺฌนฺตุ กลฺยาณา เอวํ อาสาปิ ปาณินนฺติ ฯ
กมฺมกฺขนฺธปริวาสา สมุจฺจยสมถกา
ขุทฺทกวตฺถุกฺขนฺธญฺจ เสนาสนญฺจ ขนฺธกํ ฯ
สงฺฆเภทวตฺตกฺขนฺธา ปาฏิโมกฺขญฺจ ขนฺธกํ
ภิกฺขุนี ปญฺจสติกา สตฺตสติกกฺขนฺธกํ ฯ
________________

ปริวารวณฺณนา
วิสุทฺธปริวารสฺส ปริวาโรติ สาสเน
ธมฺมกฺขนฺธสรีรสฺส ขนฺธกานํ อนนฺตราฯ
สงฺคหํ โย สมารูฬฺโห ตสฺส ปุพฺพาคตํ นยํ
หิตฺวาทานิ กริสฺสามิ อนุตฺตานตฺถวณฺณนํ ฯ
________________

อุภโตวิภงฺเค โสฬสมหาวารวณฺณนา
ตตฺถ ยนฺเตน ภควตา ฯเปฯ ปญฺญตฺตนฺติอาทินยปฺปวตฺตาย
ตาว ปุจฺฉาย อยํ สงฺเขปตฺโถ โย โส ภควา สาสนสฺส
จิรฏฺฐิติกตฺถํ ธมฺมเสนาปตินา สทฺธมฺมคารวพหุมานเวคสมุสฺสิตํ
อญฺชลึ สิรสิ ปติฏฺฐเปตฺวา ยาจิโต ทส อตฺถวเส ปฏิจฺจ
วินยปญฺญตฺตึ ปญฺญเปสิ ฯ เตน ภควตา ตสฺส ตสฺส
สิกฺขาปทสฺส ปญฺญตฺติกาลํ ชานตา ตสฺสา ตสฺสา สิกฺขาปท-
ปญฺญตฺติยา ทส อตฺถวเส ปสฺสตา อปิจ ปุพฺเพนิวาสาทีหิ
ชานตา ทิพฺเพน จกฺขุนา ปสฺสตา ตีหิ วิชฺชาหิ ฉหิ
วาปน อภิญฺญาหิ ชานตา สพฺพตฺถ อปฺปฏิหเตน สมนฺต-
จกฺขุนา ปสฺสตา สพฺพธมฺมชานนสมตฺถาย ปญฺญาย ชานตา
สพฺพสตฺตานํ จกฺขุวิสยาตีตานิ ติโรกุฑฺฑาทิคตานิ จาปิ รูปานิ
อติวิสุทฺเธน มํสจกฺขุนา ปสฺสตา อตฺตหิตสาธิกาย สมาธิ-
ปทฏฺฐานาย ปฏิเวธปญฺญาย ชานตา ปรหิตสาธิกาย กรุณา-
ปทฏฺฐานาย เทสนาปญฺญาย ปสฺสตา อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน
ยํ ปฐมํ ปาราชิกํ ปญฺญตฺตํ ตํ กตฺถ ปญฺญตฺตํ กํ
อารพฺภ ปญฺญตฺตํ กิสฺมึ วตฺถุสฺมึ ปญฺญตฺตํ อตฺถิ ตตฺถ
ปญฺญตฺติ ฯเปฯ เกนาภฏนฺติ ฯ

ปุจฺฉาวิสฺสชฺชเน ปน ยนฺเตน ภควตา ชานตา ปสฺสตา
อรหตา สมฺมาสมฺพุทฺเธน ปฐมํ ปาราชิกนฺติ อิทํ เกวลํ ปุจฺฉาย
อาคตสฺส อาทิปทสฺส ปจฺจุทฺธรณมตฺตเมว ฯ กตฺถ ปญฺญตฺตนฺติ
เวสาลิยา ปญฺญตฺตํ กํ อารพฺภาติ สุทินฺนํ กลนฺทปุตฺตํ
อารพฺภาติ เอวมาทินา ปน นเยน ปุนปิ เอตฺถ เอเกกํ ปทํ
ปุจฺฉิตฺวาว วิสฺสชฺชิตํ ฯ เอกา ปญฺญตฺตีติ โย ปน ภิกฺขุ
เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสเวยฺย ปาราชิโก โหติ อสํวาโสติ อยํ
ปญฺญตฺติ เอกา ปญฺญตฺติ ฯ เทฺว อนุปฺปญฺญตฺติโยติ อนฺตมโส
ติรจฺฉานคตายปีติ จ สิกฺขํ อปจฺจกฺขายาติ จ มกฺกฏีวชฺชี-
ปุตฺตกวตฺถูนํ วเสน วุตฺตา อิมา เทฺว อนุปฺปญฺญตฺติโย ฯ
เอตฺตาวตา อตฺถิ ตตฺถ ปญฺญตฺติ อนุปฺปญฺญตฺติ อนุปฺปนฺน-
ปญฺญตฺตีติ อิมิสสา ปุจฺฉาย เทฺว โกฏฺฐาสา วิสฺสชฺชิตา
โหนฺติ ฯ ตติยํ วิสฺสชฺเชตุํ ปน อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ ตสฺมึ นตฺถีติ
วุตฺตํ ฯ อยํ หิ อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ นาม อนุปฺปนฺเน โทเส
ปญฺญตฺตา ฯ สา อฏฺฐครุธมฺมวเสน ภิกฺขุนีนํเยว อาคตา
อญฺญตฺร นตฺถิ ตสฺมา วุตฺตํ อนุปฺปนฺนปญฺญตฺติ ตสฺมึ
นตฺถีติ ฯ สพฺพตฺถ ปญฺญตฺตีติ มชฺฌิมเทเส เจว ปจฺจนฺติม-
ชนปเทสุ จ สพฺพตฺถ ปญฺญตฺติ ฯ วินยธรปญฺจเมน คเณ
อุปสมฺปทา คณงฺคณุปาหนา ธุวนหานํ จมฺมตฺถรณนฺติ อิมานิ
หิ จตฺตาริ สิกฺขาปทานิ มชฺฌิมเทเสเยว ปญฺญตฺตานิ ฯ เอตฺเถว
เอเตหิ อาปตฺติ โหติ น ปจฺจนฺติมชนปเทสุ ฯ เสสานิ
สพฺพาเนว สพฺพตฺถ ปญฺญตฺติ นาม ฯ สาธารณปญฺญตฺตีติ
ภิกฺขูนญฺเจว ภิกฺขุนีนญฺจ สาธารณปญฺญตฺติ ฯ สุทฺธภิกฺขูนเมว
หิ สุทฺธภิกฺขุนีนํ วา ปญฺญตฺตสิกฺขาปทํ อสาธารณปญฺญตฺติ
นาม โหติ ฯ อิทํปน ภิกฺขู อารพฺภ อุปฺปนฺเน วตฺถุสฺมึ
ยา ปน ภิกฺขุนี ฉนฺทโส เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสเวยฺย อนฺตมโส
ติรจฺฉานคเตปิ ปาราชิกาโหติ อสํวาสาติ ภิกฺขุนีนํปิ
ปญฺญตฺตํ ฯ วินีตกถามตฺตเมว หิ ตาสํ นตฺถิ ฯ สิกฺขาปทํ
ปน อตฺถิ ฯ เตน วุตฺตํ สาธารณปญฺญตฺตีติ ฯ อุภโต
ปญฺญตฺติยมฺปิ เอเสว นโย ฯ พฺยญฺชนมตฺตเมว หิ เอตฺถ
นานํ ฯ ภิกฺขูนํปิ ภิกฺขุนีนํปิ สาธารณตฺตา สาธารณปญฺญตฺติ
อุภินฺนํปิ ปญฺญตฺตตฺตา อุภโต ปญฺญตฺตีติ ฯ อตฺเถ ปน เภโท
นตฺถิ ฯ นิทาโนคธนฺติ ยสฺส สิยา อาปตฺติ โส อาวิกเรยฺยาติ
เอตฺถ สพฺพาปตฺตีนํ อนุปวิฏฺฐตฺตา นิทาโนคธํ นิทาเน
อนุปวิฏฺฐนฺติ อตฺโถ ฯ ทุติเยน อุทฺเทเสนาติ นิทาโนคธํ
นิทานปริยาปนฺนมฺปิ สมานํ ตตฺรีเม จตฺตาโร ปาราชิกา
ธมฺมาติอาทินา ทุติเยน เนว อุทฺเทเสน อุทฺเทสํ อาคจฺฉติ ฯ
จตุนฺนํ วิปตฺตีนนฺติ สีลวิปตฺติอาทีนํ ฯ ปฐมา หิ เทฺว
อาปตฺติกฺขนฺธา สีลวิปตฺติ นาม ฯ อวเสสา ปญฺจ อาจารวิปตฺติ
นาม มิจฺฉาทิฏฺฐิ จ อนฺตคาหิกทิฏฺฐิ จ ทิฏฺฐิวิปตฺติ นาม
อาชีวเหตุ ปญฺญตฺตานิ ฉ สิกฺขาปทานิ อาชีววิปตฺติ นาม ฯ
อิติ อิมาสํ จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ อิทํ ปาราชิกํ สีลวิปตฺติ นาม
โหติ ฯ เอเกน สมุฏฺฐาเนนาติทฺวงฺคิเกน เอเกน สมุฏฺฐาเนน ฯ
เอตฺถ หิ จิตฺตํ องฺคํ โหติ กาเยน ปน อาปตฺตึ อาปชฺชติ ฯ
เตน วุตฺตํ กายโต จ จิตฺตโต จ สมุฏฺฐาตีติ ฯ
ทฺวีหิ สมเถหีติ อาปนฺโนสีติ สมฺมุขา ปุจฺฉิยมาโน อาม
อาปนฺโนมฺหีติ ปฏิชานาติ ฯ ตาวเทว ภณฺฑนกลหวิคฺคหา
วูปสนฺตา โหติ สกฺกา จ โหติ ตํ ปุคฺคลํ อปเนตฺวา
อุโปสโถวา ปวารณา วา กาตุํ อิติ สมฺมุขาวินเยน จ
ปฏิญฺญาตกรเณน จาติ ทฺวีหิ สมเถหิ สมฺมติ ฯ น จ
ตปฺปจฺจยา โกจิ อุปทฺทโว โหติ ฯ ยํ ปน อุปริ ปญฺญตฺติวคฺเค
กตเมน สมเถน สมฺมตีติ วุตฺตํ ตํ สมถํ โอตาเรตฺวา อนาปตฺติ
กาตุํ น สกฺกาติ อิมมตฺถํ สนฺธาย วุตฺตํ ฯ ปญฺญตฺติ วินโยติ
โย ปน ภิกฺขูติอาทินา นเยน วุตฺตมาติกา ปญฺญตฺติ วินโยติ
อตฺโถ ฯ วิภตฺตีติ ปทภาชนํ วุจฺจติ ฯ วิภตฺตีติ วิภงฺคสฺเสตํ
นามํ ฯ อสํวโรติ วีติกฺกโม ฯ สํวโรติ อวีติกฺกโม ฯ เยสํ วตฺตตีติ
เยสํ วินยปิฏกํ จ อฏฺฐกถา จ สพฺพา ปคุณาติ อตฺโถ ฯ
เต ธาเรนฺตีติ เต เอตํ ปฐมปาราชิกํ ปาลิโต จ อตฺถโต
จ ธาเรนฺติ ฯ น หิ สกฺกา สพฺพํ วินยปิฏกํ อชานนฺเตน
เอตสฺส อตฺโถ ชานิตุนฺติ ฯ เกนาภฏนฺติ อิทํ ปฐมํ ปาราชิกํ
ปาลิวเสน จ อตฺถวเสน จ ยาวอชฺชตนกาลํ เกน อานีตํ ฯ
ปรมฺปราภฏนฺติ ปรมฺปราย อานีตํ ฯ อิทานิ ยาย ปรมฺปราย
อานีตํ ตํ ทสฺเสตุํ อุปาลิทาสโก เจวาติอาทินา นเยน
โปราณเกหิ มหาเถเรหิ คาถาโย ฐปิตา ฯ ตตฺถ ยํ วตฺตพฺพํ
ตํ นิทานวณฺณนายเมว วุตฺตํ ฯ อิมินา นเยน ทุติยปาราชิกาทีสุ
ปุจฺฉาวิสฺสชฺชเนสุปิ วินิจฺฉโย เวทิตพฺโพติ ฯ
มหาวิภงฺเค ปญฺญตฺติวารวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ

อิโต ปรํ เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺโต กติ อาปตฺติโย อาปชฺชตีติ
อาทิปฺปเภโท กตาปตฺติวาโร เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิ-
เสวนฺตสฺส อาปตฺติโย จตุนฺนํ วิปตฺตีนํ กติ วิปตฺติโย
ภชนฺตีติอาทิปฺปเภโท วิปตฺติวาโร เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺตสฺส
อาปตฺติโย สตฺตนฺนํ อาปตฺติกฺขนฺธานํ กตีหิ อาปตฺติกฺขนฺเธหิ
สงฺคหิตาติอาทิปฺปเภโท สงฺคหวาโร เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺตสฺส
อาปตฺติโย ฉนฺนํ อาปตฺติสมุฏฺฐานานํ กตีหิ สมุฏฺฐาเนหิ
สมุฏฺฐหนฺตีติอาทิปฺปเภโท สมุฏฺฐานวาโร เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิ-
เสวนฺตสฺส อาปตฺติโย จตุนฺนํ อธิกรณานํ กตมํ อธิกรณนฺติ-
อาทิปฺปเภโท อธิกรณวาโร เมถุนํ ธมฺมํ ปฏิเสวนฺตสฺส
อาปตฺติโย สตฺตนฺนํ สมถานํ กตีหิ สมเถหิ สมฺมนฺตีติ-
อาทิปฺปเภโท สมถวาโร ตทนนฺตโร สมุจฺจยวาโร จาติ อิเม
สตฺต วารา อุตฺตานตฺถา เอว ฯ ตโต ปรํ เมถุนํ ธมฺมํ
ปฏิเสวนปจฺจยา ปาราชิกํ กตฺถ ปญฺญตฺตนฺติอาทินา นเยน
ปุน ปจฺจยวเสน เอโก ปญฺญตฺติวาโร ตสฺส วเสน ปุริม-
สทิสาเอว กตาปตฺติวาราทโย สตฺต วาราติ เอวํ อปเรปิ
อฏฺฐ วารา วุตฺตา ฯ เตปิ อุตฺตานตฺถา เอว ฯ อิติ ปุริมา
อฏฺฐ อิเม อฏฺฐาติ มหาวิภงฺเค โสฬส วารา ทสฺสิตา ฯ
ตโต ปรํ เตเนว นเยน ภิกฺขุนีวิภงฺเคปิ โสฬส วารา อาคตาติ
เอวมิเม อุภโตวิภงฺเคทฺวตฺตึส วารา ปาลินเยเนว เวทิตพฺพา ฯ
น เหตฺถ กิญฺจิ ปุพฺเพ อวินิจฺฉิตนฺนาม อตฺถิ ฯ
มหาวิภงฺเค จ ภิกฺขุนีวิภงฺเค จ
โสฬสมหาวารวณฺณนา นิฏฺฐิตา ฯ
________________

สมุฏฺฐานสีสวณฺณนา
ตทนนฺตราย ปน สมุฏฺฐานกถาย ฯ อนตฺตา อิติ นิจฺฉยาติ
อนตฺตา อิติ วนิจฺฉิตา ฯ สภาคธมฺมานนฺติ อนิจฺจาการาทีหิ
สภาคานํ สงฺขตธมฺมานํ ฯ นามมตฺตํ น ญายตีติ นามมตฺตํปิ
น ปญฺญายติ ฯ ทุกฺขหานินฺติ ทุกฺขฆาตกํ (๑)ฯ ขนฺธกา ยจ (๒)
มาติกาติ ขนฺธกา ยา จ มาติกาติ อตฺโถ ฯ อยเมว วา
ปาโฐ ฯ สมุฏฺฐานนิยโต กตนฺติ สมุฏฺฐานํ นิยโต กตํ นิยตกตํ
นิยตสมุฏฺฐานนฺติ อตฺโถ ฯ เอเตน ภูตาโรจนโจรีวุฏฺฐาปน-
อนนุญฺญาตสิกฺขาปทตฺตยสฺส สงฺคโหปจฺเจตพฺโพ ฯ เอตาเนว
หิ ตีณิ สิกฺขาปทานิ นิยตสมุฏฺฐานานิอญฺเญหิ สทฺธึ
อสมฺภินฺนสมุฏฺฐานานิ ฯ สมฺเภทนิทานญฺจญฺญนฺติ อญฺญํปิ
สมฺเภทญฺจ นิทานญฺจ ตตฺถ สมฺเภทวจเนน สมุฏฺฐานสมฺเภทสฺส
คหณํ ปจฺเจตพฺพํ ฯ ตานิ หิ ตีณิ สิกฺขาปทานิ ฐเปตฺวา
เสสานิ สมฺภินฺนสมุฏฺฐานานิ ฯ นิทานวจเนน สิกฺขาปทานํ
ปญฺญตฺตปฺปเทสสงฺขาตํ (๓) นิทานํ ปจฺเจตพฺพํ ฯ สุตฺเต ทิสฺสนฺติ
อุปรีติ สิกฺขาปทานํ สมุฏฺฐานนิยโม สมฺเภโท นิทานนฺติ
อิมานิ ตีณิ สุตฺตมฺหิ เอว ทิสฺสนฺติ ปญฺญายนฺตีติ อตฺโถ ฯ ตตฺถ เอเกน สมุฏฺฐาเนน สมุฏฺฐาติ กายโต จ จิตฺตโต จาติอาทิมฺหิ
ตาว ปุริมนเย สมุฏฺฐานนิยโม จ สมฺเภโท จ ทิสฺสติ ฯ
# ๑. ทุกฺขฆาฏนนฺติปิ ฯ ๒. ยา จาติ ปาลิ ฯ ๓. ม. ปญฺญตฺติเทสสงฺขาตํ ฯ
อิตรํ ปน นิทานํ นาม
เวสาลิยา ราชคเห สาวตฺถิยา จ อาฬวิยา
โกสมฺพิยา จ สกฺเกสุ ภคฺเคสุ จ ปญฺญตฺตาติ
เอวํ อุปริ ทิสฺสติ ฯ ปรโต อาคเต สุตฺเต ทิสฺสตีติ เวทิตพฺพํ ฯ
วิภงฺเค ทฺวีสูติ คาถาย อยมตฺโถ ยํ สิกฺขาปทํ ทฺวีสุ วิภงฺเคสุ
ปญฺญตฺตํ อุโปสถทิวเส ภิกฺขู จ ภิกฺขุนิโย จ อุทฺทิสนฺติ
ตสฺส ยถาญายํ สมุฏฺฐานํ ปวกฺขามิ ตํ เม สุณาถาติ ฯ
สญฺจริตฺตานุ ภาสญฺจาติ สญฺจริตฺตญฺจ สมนุภาสนญฺจ ฯ อติเรกญฺจ
จีวรนฺติ อติเรกจีวรํ กฐินนฺติ อตฺโถ ฯ โลมานิ ปทโส ธมฺโมติ
เอฬกโลมานิเจว ปทโส ธมฺโม จ ฯ ภูตสํวิธาเนน จาติ
ภูตาโรจนญฺจ สํวิทหิตฺวา อทฺธานปฏิปชฺชนญฺจ ฯ เถยฺยเทสน-
โจริญฺจาติ เถยฺยสตฺโถ จ ฉตฺตปาณิสฺส อคิลานสฺส ธมฺมเทสนา
จ โจรีวุฏฺฐาปนญฺจ ฯ อนนุญฺญาตาย เตรสาติ มาตาปิตุสามิเกหิ
อนนุญฺญาตาย สทฺธึ อิมานิ เตรส สมุฏฺฐานานิ โหนฺติ ฯ
สทิสา อิธ ทิสฺสเรติ อิธ อุภโตวิภงฺเค เอเตสุ เตรสสุ
สมุฏฺฐาเนสุ เอเกกสฺมึ อญฺญานิปิ สทิสานิ สมุฏฺฐานานิ
ทิสฺสนฺติ ฯ

อิทานิ ตานิ ทสฺเสตุํ เมถุนํ สุกฺกสํสคฺโคติอาทิ วุตฺตํ ฯ
ตตฺถ เมถุนนฺติ อิทนฺตาว ปฐมปาราชิกํ นาม เอกํ
สมุฏฺฐานสีสํ ฯ เสสานิ เตน สทิสานิ ฯ ตตฺถ สุกฺกสํสคฺโคติ
สุกฺกวิสฏฺฐิ เจว กายสํสคฺโค จ ฯ อนิยตา ปฐมิกาติ ปฐมํ
อนิยตสิกฺขาปทํ ฯ ปุพฺพูปปริปาจิตาติ ชานํ ปุพฺพูปคตํ ภิกฺขุนฺติ
สิกฺขาปทญฺจ ภิกฺขุนีปริปาจิตปิณฺฑปาตสิกฺขาปทญฺจ ฯ รโห
ภิกฺขุนิยา สหาติ ภิกฺขุนิยา สทฺธึ รโห นิสชฺชสิกฺขาปทญฺจ ฯ
สโภชเน รโห เทฺว จาติ สโภชเน กุเล อนูปขชฺช
นิสชฺชสิกฺขาปทญฺจ เทฺว รโห นิสชฺชสิกฺขาปทานิ จ ฯ
องฺคุลิอุทเก หสนฺติ องฺคุลิปโฏทกญฺจ อุทเก หสฺสธมฺมสิกฺขา-
ปทญฺจ ฯ ปหาเร อุคฺคิเร เจวาติ ปหารทานสิกฺขาปทญฺจ
ตลสตฺติกอุคฺคิรณสิกฺขาปทญฺจ ฯ เตปญฺญาสา จ เสขิยาติ
ปริมณฺฑลนิวาสนาทีนิ ขุทฺทกวณฺณนาวสาเน วุตฺตานิ
ปริมณฺฑลกา เทฺวปิ สุปฺปฏิจฺฉนฺนกา ทุเว
สุสํวุตา ทุเว เจว เทฺว จ โอกฺขิตฺตจกฺขุกา ฯ
อุกฺขิตฺตกายกา ทุเว เทฺว จ กายปฺปจาลิกา
พาหุปฺปจาลิกา เทฺว จ เทฺว จ สีสปฺปจาลิกา ฯ
ขมฺภยา ทุเว วุตฺตา จ เทฺว จ โอคุณฺฐิตาปิ จ
อุกฺกุฏิกา จ ปลฺลตฺถิ สกฺกจฺจํ ปตฺตสญฺญิตาฯ
สมสูปสมติตฺตญฺจ สกฺกจฺจํปิ จ ภุญฺชิสฺส
ภุญฺชิสฺส ปตฺตสญฺญี จ สปทานญฺจ ภุญฺชิสฺสฯ
ภุญฺชิสฺส สมสูปกํ ถูปิกโต พฺยญฺชนานิ จ
น จ อุชฺฌา น กวฬํ มณฺฑลญฺจ อนาหตํ ฯ
สพฺพหตฺถอุกฺเขปญฺจ อวจฺเฉทาวคณฺฑกํ
นิธูนํ สิตฺถการญฺจ นิจฺฉารญฺจ จปุจปุช
สุรุญฺจ หตฺถนิลฺเลหํ ปตฺตนิลฺเลหโอฏฺฐกํ
สามิเสน สสิตฺเถน ฐิโต จ หริเตปิ จ
อุทเก จาปิ นิสีทิตฺวา ตโย ปณฺณาสกา อิเม
อิติ อิมานิ เตปญฺญาส เสขิยสิกฺขาปทานิ จ ฯ

อธกฺขคามาวสฺสุตาติ ภิกฺขุนีนํ อธกฺขกสิกฺขาปทํ
คามนฺตรคมนํ อวสฺสุตาย อวสฺสุตสฺส หตฺถโต ขาทนียคหณ-
สิกฺขาปทญฺจ ฯ ตลมตฺถญฺจ สุทฺธิกาติ ตลฆาฏกํ ชตุมตฺถกํ
อุทกสุทฺธิกา สาทิยนญฺจ ฯ วสฺสํ วุตฺถา จ โอวาทนฺติ วสฺสํ
วุตฺถา ฉ ปญฺจ โยชนานีติ สิกฺขาปทญฺจ โอวาทาย อคมน-
สิกฺขาปทญฺจ ฯ นานุพนฺเธ ปวตฺตินินฺติ วุฏฺฐาปิตปวตฺตนนานุ-
พนฺธสิกฺขาปเทน สห ฉสตฺตติ โหนฺติ ฯ อิเม สิกฺขาติ อิมา
สิกฺขาโย ฯ ลิงฺควิปริยาโย กโต ฯ กายมานสิกา กตาติ กาย-
จิตฺตสมุฏฺฐานิกา กตา ฯ

อทินฺนนฺติ อิทํ ตาว อทินฺนาทานนฺติ วา ทุติย-
ปาราชิกนฺติ วา เอกํ สมุฏฺฐานสีสํ ฯ เสสานิ เตน สทิสานิ ฯ
ตตฺถ วิคฺคหุตฺตรินฺติ มนุสฺสวิคฺคหอุตฺตริมนุสฺสธมฺมสิกฺขาปทานิ ฯ
ทุฏฺฐุลฺลา อตฺตกามินนฺติ ทุฏฺฐุลฺลวาจอตฺตกามปาริจริยสิกฺขา-
ปทานิ ฯ อมูลา อญฺญภาคิยาติ เทฺว ทุฏฺฐโทสสิกฺขาปทานิ ฯ
อนิยตา ทุติยิกาติ ทุติยํ อนิยตสิกฺขาปทํ ฯ อจฺฉินฺเท ปริณามเนติ
สามํ จีวรํ ทตฺวา อจฺฉินฺทนญฺจ สงฺฆิกลาภสฺส อตฺตโน
ปริณามนญฺจ ฯ มุสาโอมสเปสุณาติ มุสาวาโท จ โอมสวาโท
จ ภิกฺขุเปสุญฺญญฺจ ฯ ทุฏฺฐุลฺลา ปฐวีขเณติ ทุฏฺฐุลฺลาปตฺติ-
อาโรจนญฺจ ปฐวีขณนญฺจ ฯ ภูตํ อญฺญาย อุชฺฌเปติ ภูตคาม-
อญฺญวาทกอุชฺฌาปนกสิกฺขาปทานิ ฯ นิกฺกฑฺฒนํ สิญฺจนญฺจาติ
วิหารโต นิกฺกฑฺฒนญฺจ อุทเกน ติณาทิสิญฺจนญฺจ ฯ อามิสเหตุ
ภุตฺตาวีติ อามิสเหตุ ภิกฺขุนิโย โอวทนฺตีติ สิกฺขาปทญฺจ
ภุตฺตาวี อนติริตฺเตน ขาทนียาทินา ปวารณสิกฺขาปทญฺจ ฯ
เอหิ อนาทริ ภึสาติ เอหาวุโส คามํ วาติ สิกฺขาปทญฺจ
อนาทริยญฺจ ภิกฺขุภึสาปนญฺจ ฯ อปนิเธ จ ชีวิตนฺติ ปตฺตาทีนํ
อปนิธาน สิกฺขาปทญฺจ สญฺจิจฺจ ปาณํ ชีวิตา โวโรปนญฺจ ฯ
ชานํ สปฺปาณกํ กมฺมนฺติ ชานํ สปฺปาณกอุทกสิกฺขาปทญฺจ ปุน
กมฺมาย อุกฺโกฏนญฺจ ฯ อูนสํวาสนาสนาติ อูนวีสติวสฺสสิกฺขา-
ปทญฺจ อุกฺขิตฺตเกน สทฺธึ สํวาสสิกฺขาปทญฺจ นาสิตกสามเณร-
สมฺโภคสิกฺขาปทญฺจ ฯ สหธมฺมิกวิเลขาติ สหธมฺมิกํ วุจฺจมาน-
สิกฺขาปทญฺจ วิเลขาย สํวตฺตนฺตีติ อาคตสิกฺขาปทญฺจ ฯ โมโห
อมูลเกน จาติ โมหนเก ปาจิตฺติย สิกฺขาปทญฺจ อมูลเกน
สงฺฆาทิเสเสน อนุทฺธํสนสิกฺขาปทญฺจ ฯ กุกฺกุจฺจํ จีวรํ ทตฺวาติ
กุกฺกุจฺจอุปฺปาทนญฺจ ธมฺมิกานํ กมฺมานํ ฉนฺทํ ทตฺวา ขิยฺยนญฺจ
จีวรํ ทตฺวา ขิยฺยนญฺจ ฯ ปริณาเมยฺย ปุคฺคเลติ สงฺฆิกํ ลาภํ
ปุคฺคลสฺส ปริณามสิกฺขาปทญฺจ ฯ กินฺเต อกาลอจฺฉินฺเทติ กินฺเต
อยฺเย เอโส ปุริสปุคฺคโล กริสฺสตีติ อาคตสิกฺขาปทญฺจ อกาล-
จีวรํ กาลจีวรนฺติ อธิฏฺฐหิตฺวา ภาชาปนสิกฺขาปทญฺจ ภิกฺขุนิยา
สทฺธึ จีวรํ ปริวตฺเตตฺวา อจฺฉินฺทนสิกฺขาปทญฺจ ฯ ทุคฺคหิ
นิรเยน จาติ ทุคฺคหิเตน ทุปฺปธาริเตน ปรํ อุชฺฌาปนสิกฺขา-
ปทญฺจ นิรเยน วา พฺรหฺมจริเยน วา อภิสปนสิกฺขาปทญฺจ ฯ
คณํ วิภงฺคํ ทุพฺพลนฺติ คณสฺส จีวรลาภนฺตรายํ กเรยฺยาติ
จ ธมฺมิกจีวรวิภงฺคํ ปฏิพาเหยฺยาติ จ ทุพฺพลจีวรปจฺจาสาย
จีวรกาลสมยํ อติกฺกเมยฺยาติ จ วุตฺตสิกฺขาปทานิ ฯ กฐินาผาสุ-
ปสฺสยนฺติ ธมฺมิกํ กฐินุทฺธารํ ปฏิพาเหยฺย ภิกฺขุนิยา สญฺจิจฺจ
อผาสุกํ กเรยฺย ภิกฺขุนิยา อุปสฺสยํ ทตฺวา กุปิตา อนตฺตมนา
นิกฺกฑฺเฒยฺย วาติ วุตฺตสิกฺขาปทานิ ฯ อกฺโกสจณฺฑี มจฺฉรีติ
ภิกฺขุํ อกฺโกเสยฺย วา ปริภาเสยฺย วา จณฺฑิกตา คณํ
ปริภาเสยฺย กุลมจฺฉรินี อสฺสาติ วุตฺตสิกฺขาปทานิ ฯ คพฺภินี
จ ปายนฺติยาติ คพฺภินึ วุฏฺฐาเปยฺย ปายนฺตึ วุฏฺฐาเปยฺยาติ
วุตฺตสิกฺขาปทานิ ฯ เทฺว วสฺสา สิกฺขา สงฺเฆนาติ เทฺว
วสฺสานิ ฉสุ ธมฺเมสุ อสิกฺขิตสิกฺขํ สิกฺขมานํ วุฏฺฐาเปยฺย
สิกฺขิตสิกฺขํ สิกฺขมานํ สงฺเฆน อสมฺมตํ วุฏฺฐาเปยฺยาติ
วุตฺตสิกฺขาปทานิ ฯ ตโย เจว คิหิคตาติ อูนทฺวาทสวสฺสํ คิหิคตํ
ปริปุณฺณทฺวาทสวสฺสํ คิหิคตํ เทฺว วสฺสานิ ฉสุ ธมฺเมสุ
อสิกฺขิตสิกฺขํ เทฺว วสฺสานิ สิกฺขิตสิกฺขํ สงฺเฆน อสมฺมตนฺติ
วุตฺตสิกฺขาปทานิ ฯ กุมารีภูตา ติสฺโส จาติ อูนวีสติวสฺสํ กุมารี-
ภูตนฺติอาทินา นเยน วุตฺตา ติสฺโส ฯ อูนทฺวาทสสมฺมตาติ
อูนทฺวาทสวสฺสา วุฏฺฐาเปยฺย ปริปุณฺณทฺวาทสวสฺสา สงฺเฆน
อสมฺมตา วุฏฺฐาเปยฺยาติ วุตฺตสิกฺขาปททฺวยํ ฯ อลนฺตาว โสกา-
วสฺสนฺติ อลนฺตาว เต อยฺเย วุฏฺฐาปิเตนาติ จ จณฺฑึ
โสกาวสฺสํสิกฺขมานํ วุฏฺฐาเปยฺยาติ จ วุตฺตสิกฺขาปททฺวยํ ฯ
ฉนฺทา อนุวสฺสา จ เทฺวติ ปาริวาสิยฉนฺททาเนน สิกฺขมานํ
วุฏฺฐาเปยฺย อนุวสฺสํ วุฏฺฐาเปยฺย เอกวสฺสํ เทฺว วุฏฺฐาเปยฺยาติ
วุตฺตสิกฺขาปทตฺตยํ ฯ สมุฏฺฐานา ติกา กตาติ ติกสมุฏฺฐานา
กตา ฯ