พุทธธรรมสงฆ์


อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

อิกฺกาสนฺติ รุกฺขนิยาสํ วา สิเลสํ วา ฯ ปิฏฺฐมทฺทนฺติ
ปิฏฺฐขลึ ฯ กุณฺฑกมตฺติกนฺติ กุณฺฑกมิสฺสกมตฺติกํ ฯ สาสปกุฏนฺติ
สาสปปิฏฺฐํ ฯ สิตฺถเตลกนฺติ วิลินมธุสิตฺถกํ ฯ อจฺจุสฺสนฺนํ โหตีติ
วินฺทท หุตฺวา ติฏฺฐติ ฯ ปจฺจุทฺธริตุนฺติ ปุญฺฉิตุํฯ
ลณฺฑมตฺติกนฺติ คณฺฑุปฺปาทคูถมตฺติกํ ฯ กสาวนฺติ อามลก-
หริตกานํ กสาวํ ฯ
น ภิกฺขเว ปฏิภาณจิตฺตนฺติ เอตฺถ น เกวลํ อิตฺถีปุริสรูปเมว
ติรจฺฉานรูปํ อนฺตมโส คณฺฑุปฺปาทรูปํปิ ภิกฺขุโน
สยํ กาตุํ วา กโรหีติ วตฺตุํ วา น วฏฺฏติ ฯ อุปาสก
ทฺวารปาลํ กโรหีติ วตฺตตปิ น ลภติ ฯ ชาตกปฺปกรณ-
อสทิสทานาทีนิ ปน ปสาทนียานิ นิพฺพิทาปฏิสํยุตฺตานิ วา
วตฺถูนิ ปเรหิ การาเปตุํ ลภติ ฯ มาลากมฺมาทีนิ สยํปิ กาตุํ-
ลภติ ฯ
อาฬกมนฺทาติ เอกงฺคณา มนุสฺสาภิกิณฺณา ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ตโย คพฺเภติ เอตฺถ สิวิกาคพฺโภติ จตุรสฺสคพฺโภ ฯ
นาฬิกาคพฺโภติ วิตฺถารโต ทฺวิคุณติคุณายาโม ทีฆคพฺโภ ฯ
หมฺมิยคพฺโภติ อากาสตเล กูฏาคารคพฺโภ มุณฺฑจฺฉทนคพฺโภ
วา ฯ
กุลงฺกปาทกนฺติ รุกฺขํ วิชฺฌิตฺวา ตตฺถ ขาณุเก
อาโกฏฺเฏตฺวา กตํ อสํหาริมํ ภิตฺติปาทํ ชิณฺณกูฏปาทสฺส
อุปตฺถมฺภนตฺถํ ภูมิยํ ปติฏฺฐเปตุํ อนุชานามีติ อตฺโถ ฯ
ปริตฺตาณกิฏิกนฺติ วสฺส ปริตฺตาณตฺถํ กิฏิกํ ฯ อุทฺธาสุธนฺติ
วจฺฉโคมเยน จ ฉาริกาย จ สทฺธึ มทฺทิตมตฺติกํ ฯ
อาลินฺทํ นาม ปมุขํ วุจฺจติ ฯ ปฆนนฺนาม ยํ นิกฺขมนฺตา
จ ปวิสนฺตา จ ปาเทหิ หนนฺติ ตสฺส วิหารทฺวาเร อุภโต
กุฑฺฑํนีหริตฺวา กตปเทสสฺเสตํ อธิวจนํ ฯ ปฆานนฺติปิ วุจฺจติ ฯ
ปกุทฺทนฺติ มชฺเฌ คพฺภสฺส สมนฺตา ปริยาคาโร วุจฺจติ ฯ
ปกุฏฺฏนฺติปิ ปาโฐ ฯ โอสารกินฺติ อนาลินฺทเก วิหาเร วํสํ
ทตฺวา ตโต ทณฺฑเก โอสาเรตฺวา กตํ ฉทนปมุขํ ฯ
สํสรณกิฏิโก นาม จกฺกลยุตฺโต กิฏิโก ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ปานียภาชนนฺติ ปิวนฺตานํ ปานียทานภาชนํ ฯ อุฬุงฺโก
จ ถาลกญฺจ ปานียสงฺขสฺส อนุโลมานิ ฯ
อเปสีติ ทีฆทารุมฺหิ ขาณุเก ปเวเสตฺวา กณฺฏกสาขาหิ
วินทฺธิตฺวา (๑) กตทฺวารตฺถกนกํ ฯ ปลิโฆติ คามทฺวาเรสุ วิย
จกฺกยุตฺตทฺวารตฺถกนกํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

อสฺสตรีหิ ยุตฺตา รถาติ อสฺสตรีรถา ฯ อามุตฺตมณิ-
กุณฺฑลาติ อามุตฺตมณิกุณฺฑลานิ ฯ ปรินิพฺพุโตติ กิเลสูปธิ-
ขนฺธูปธีนํ อภาเวน สีติภูโต นิรูปธีติ วุจฺจติ ฯ สพฺพา
อาสตฺติโย เฉตฺวาติ รูปาทีสุ วา วิสเยสุ สพฺพภเวสุ วา
ปตฺถนาโย ฉินฺทิตฺวา ฯ วิเนยฺย หทเย ทรนฺติ จิตฺเต กิเลสทรถํ
วิเนตฺวา ฯ เวยฺยายิกนฺติ วยกรณํ วุจฺจติ ฯ อาเทยฺยวาโจติ
ตสฺส วจนํ พหุชเนหิ อาทาตพฺพํโสตพฺพํ มญฺเญตีติ อตฺโถ ฯ
อาราเม อกํสูติ เย สธนา เต อตฺตโน ธเนน อกํสุ
เย มนฺทธนา เจว อธนา จ เตสํ ธนํ อทาสิ ฯ อิติ
โส สตสหสฺสกหาปเณ สตสหสฺสคฺฆนิกญฺจ ภณฺฑํ ทตฺวา
ปญฺจุํตฺตาฬีสโยชนิเกสุ อทฺธาเนสุ โยชเน โยชเน วิหารปติฏฺฐานํ
# ๑. วินนฺธิตฺวา ฯ
กตฺวา สาวตฺถึ อคมาสิ ฯ โกฏิสนฺถรํ สนฺถราเปสีติ กหาปณโกฏิยา
โกฏึ ปฏิปาเทตฺวา สนฺถริตฺวา เย ตตฺถ รุกฺขา วา
โปกฺขรณิโย วา เตสํ ปริกฺเขปปฺปมาณํ คเหตฺวา อญฺญตรสฺมึ
ฐาเน สนฺถเรตฺวา อทาสิ ฯ เอวมสฺส อฏฺฐารสโกฏิกํ เอกํ
นิธานํ ปริกฺขยํ อคมาสิ ฯ กุมารสฺส เอตทโหสีติ คหปติโน
เอวํ พหุธนํ จชนฺตสฺสาปิ มุขสฺส วิปฺปสนฺนาการํ ทิสฺวา
เอตํ อโหสิ ฯ โกฏฺฐกํ มาเปสีติ สตฺตภูมิกํ ทฺวารโกฏฺฐกปาสาทํ
มาเปสิ ฯอถโข อนาถปิณฺฑิโก คหปติ เชตวเน วิหาเร
การาเปสิ ฯ ฯเปฯ มณฺฑเป การาเปสีติ อปราหิปิ อฏฺฐารสหิ โกฏีหิ
เอเต วิหาราทโย การาเปสิ อฏฺฐกรีสปฺปมาณาย ภูมิยา ฯ
วิปสฺสิสฺส หิ ภควโต ปุนพฺพสุมิตฺโต คหปติ โยชนปฺปมาณํ
ภูมึ สุวณฺณิฏฺฐกสนฺถเรน จ กีณิตฺวา วิหารํ การาเปสิ ฯ
สิขิสฺส สิริวฑฺโฒ คหปติ ติคาวุตปฺปมาณํ สุวณฺณยฏฺฐิ-
สนฺถเรน ฯ เวสฺสภุสฺส โสตฺถิโช คหปติ อฑฺฒโยชนปฺปมาณํ
สุวณฺณผาลสนฺถเรน ฯ กกุสนฺธสฺส อจฺจุโต คหปติ คาวุตปฺ-
ปมาณํ สุวณฺณหตฺถิปทสนฺถเรน ฯ โกนาคมนสฺส อุคฺโค คหปติ
อฑฺฒคาวุตปฺปมาณํ สุวณฺณิฏฺฐกสนฺถเรน ฯ กสฺสปสฺส สุมงฺคโล
คหปติ วีสติอุสภปฺปมาณํสุวณฺณกจฺฉปสนฺถเรน ฯ อมฺหากํ
ภควโต สุทตฺโต คหปติ อฏฺฐกรีสปฺปมาณํ ภูมึ กหาปณสนฺถเรน
กีณิตฺวา วิหารํ การาเปสีติ ฯ เอวํ อนุปุพฺเพน ปริหายนฺติ
สมฺปตฺติโยติ อลเมว สพฺพสมฺปตฺตีสุ วิรชฺชิตุํ อลํ วิมุจฺจิตุนฺติ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ขณฺฑนฺติ ภินฺโนกาโส ฯ ผุลฺลนฺติ ผลิโตกาโส ฯ ปฏิ-
สงฺขริสฺสตีติ ปากติกํ กริสฺสติ ฯ ลทฺธนวกมฺเมน ปน ภิกฺขุนา
วาสีผรสุนิขาทนาทีนิ คเหตฺวา สยํ น กาตพฺพํ กตากตํ
ชานิตพฺพนฺติ กุรุนฺทิยํ วุตฺตํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ปิฏฺฐิโต ปิฏฺฐิโต คนฺตฺวาติ เถโร กิร คิลาเน ปฏิ-
ชคฺคนฺโต ชิณฺเณ วุฑฺเฒ สงฺคณฺหนฺโต สพฺพปจฺฉโต อาคจฺฉติ ฯ
อิทมสฺส จาริตฺตํ ฯ เตน วุตฺตํ ปิฏฺฐิโต ปิฏฺฐิโต คนฺตฺวาติ ฯ
อคฺคาสนนฺติ เถราสนํ ฯ อคฺโคทกนฺติ ทกฺขิโณทกํ ฯ อคฺคปิณฺฑนฺติ
สงฺฆตฺเถรปิณฺฑํ ฯ
ปติฏฺฐาเปสีติ อฏฺฐารสโกฏิปริจฺจาคํ กตฺวา ปติฏฺฐาเปสิ ฯ
เอวํ สพฺพาปิ จตุปณฺณาสโกฏิโย ปริจฺจชิ ฯ
วิปฺปกตโภชเนติ อนฺตรฆเร วา วิหาเร วา อรญฺเญ
วา ยตฺถ กตฺถจิ ภุญฺชมาโน ภิกฺขุ อนิฏฺฐิเต โภชเน น
วุฏฺฐาเปตพฺโพ ฯ อนฺตรฆเร ปจฺฉา อาคเตน ภิกฺขํ คเหตฺวา
สภาคฏฺฐานํ คนฺตพฺพํ ฯสเจ มนุสฺสา วา ภิกฺขู วา ปวิสถาติ
วทนฺติ มยิ ปวิสนฺเตภิกฺขู อุฏฺฐหิสฺสนฺตีติ วตฺตพฺพํ ฯ
เอตฺถ ภนฺเต อาสนํ อตฺถีติ วุตฺเตน ปวิสิตพฺพํ ฯ สเจ โกจิ
กิญฺจิ น วทติ อาสนสาลาย คนฺตฺวา อติสมีปํ อาคนฺตฺวา
สภาคฏฺฐาเน ฐาตพฺพํ โอกาเส กเต ปวิสถาติ วุตฺเตน
ปวิสิตพฺพํ ฯ สเจ ปน ยํ อาสนํ ตสฺส ปาปุณาติ ตตฺถ
อภุญฺชนฺโต ภิกฺขุ นิสินฺโน โหติ ตํ อุฏฺฐาเปตุํ วฏฺฏติ ฯ
ยาคุขชฺชกาทีสุ ปน ยงฺกิญฺจิ ปิวิตฺวา วา ขาทิตฺวา วา
ยาว อญฺโญ อาคจฺฉติ ตาว นิสินฺนํ ริตฺตหตฺถมฺปิ อุฏฺฐาเปตุํ
น วฏฺฏติ วิปฺปกตโภชโนเยว หิ โส โหติ ฯ สเจ วุฏฺฐาเปตีติ
สเจ สญฺจิจฺจ อาปตฺตึ อติกฺกมิตฺวาปิ วุฏฺฐาเปติเยว ฯ ปวาริโต
จ โหตีติ ยํ โส วุฏฺฐาเปติ อยญฺเจ ภิกฺขุ ปวาริโต
โหติ เตนวตฺตพฺโพ คจฺฉ อุทกํ อาหราติ ฯ วุฑฺฒตรํ หิ
ภิกฺขุํ อาณาเปตุํ อิทเมวเอกฏฺฐานนฺติ ฯ สเจ โส อุทกํปิ
น อาหรติ ตโต ยํ นวกตเรน กตฺตพฺพํ ตํ ทสฺเสนฺโต
สาธุกํ สิตฺถานิ คิลิตฺวาติอาทิมาห ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

คิลานสฺส ปฏิรูปํ เสยฺยนฺติ เอตฺถ โย กาสคณฺฑสาติ-
สาราทีหิ คิลาโน โหติ เขฬมลฺลกวจฺจกปาลาทีนิ ฐเปตพฺพานิ
โหนฺติ ฯ กุฏฺฐี วา โหติ เสนาสนํ ทูเสติ เอวรูปสฺส
เหฏฺฐาปาสาทมณฺฑปสาลาทีสุ อญฺญตรํ เอกมนฺตํ เสนาสนํ
ทาตพฺพํ ฯ ยสฺมึ วสนฺเต เสนาสนํ น ทูเสติ ตสฺส
วรเสยฺยาปิ ทาตพฺพาว ฯ โยปิ สิเนหปานวิเรจนนตฺถุกมฺมาทีสุ
ยงฺกิญฺจิ เภสชฺชํ กโรติ สพฺโพ โส คิลาโนเยว ฯ ตสฺสาปิ
สลฺลกฺเขตฺวา ปฏิรูปํ เสนาสนํ ทาตพฺพํ ฯ
เลสกปฺเปนาติ อปฺปเกน สีสาพาธาทิมตฺเตน ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ภิกฺขู คเณตฺวาติ เอตฺตกา นาม ภิกฺขูติ วิหาเร ภิกฺขูนํ
ปริจฺเฉทํ ญตฺวา ฯ เสยฺยาติ มญฺจฏฺฐานานิ วุจฺจนฺติ ฯ
เสยฺยคฺเคนาติ เสยฺยปริจฺเฉเทน ฯ วสฺสูปนายิกทิวเส กาลํ
โฆเสตฺวา เอกํ มญฺจฏฺฐานํ เอกสฺส ภิกฺขุโน คาเหตุํ
อนุชานามีติ อตฺโถ ฯ เสยฺยคฺเคน คาเหนฺตาติ เสยฺยปริจฺเฉเทน
คาหิยมานา ฯ เสยฺยา อุสฺสาทิยึสูติ เอวํ มญฺจฏฺฐานานิ
อติเรกานิ อเหสุํ ฯ วิหารคฺคาทีสูปิ เอเสว นโย ฯ โสปจารคพฺโภ
อธิปฺเปโต ฯ อนุภาคนฺติ ปุน อปรํปิ ภาคํ ทาตุํ อติมนฺเทสุ
หิ ภิกฺขูสุ เอเกกสฺส ภิกฺขุโน เทฺว ตีณิ ปริเวณานิ
ทาตพฺพานิ ฯ น อกามา ทาตพฺโพติ น อนิจฺฉาย ทาตพฺโพ ฯ
วสฺสูปนายิกทิวเส คหิเต อนุภาเค ปจฺฉา อาคตานํ น
อตฺตโน อรุจิยา โส อนุภาโค ทาตพฺโพ ฯ สเจ ปน น
เยน คหิโต โส อตฺตโน รุจิยา ตํ อนุภาคํ วา ปฐมภาคํ
วา เทติ วฏฺฏติ ฯ
นิสฺสีเม ฐิตสฺสาติ อุปจารสีมโต พหิฏฺฐิตสฺส ฯ อนฺโต
อุปจารสีมาย ปน ทูเร ฐิตสฺสาปิ ลพฺภติเยว ฯ
เสนาสนํ คเหตฺวาติ วสฺสูปนายิกทิวเส คเหตฺวา ฯ
สพฺพกาลํ ปฏิพาหนฺตีติ จตุมาสจฺจเยน อุตุกาเลปิ ปฏิพาหนฺติ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ตีสุ เสนาสนคาเหสุ ปุริมโก จ ปจฺฉิมโก จาติ อิเม
เทฺว ถาวรา ฯ อนฺตรามุตฺตเก อยํ วินิจฺฉโย ฯ เอกสฺมึ วิหาเร
มหาลาภเสนาสนํ โหติ ฯ เสนาสนสามิกา วสฺสูปคตํ ภิกฺขุํ
สพฺพปจฺจเยหิ สกฺกจฺจํ อุปฏฺฐหิตฺวา ปวาเรตฺวา คมนกาเล พหุํ
สมณปริกฺขารํ เทนฺติ ฯ มหาเถรา ทูรโตปิ อาคนฺตฺวา
วสฺสูปนายิกทิวเส ตํ คเหตฺวา ผาสุํ วสิตฺวา วุตฺถวสฺสา ลาภํ
คณฺหิตฺวา ปกฺกมนฺติ ฯ อาวาสิกา มยํ เอตฺถุปฺปนฺนํ ลาภํ
น ลภาม นิจฺจํ อาคนฺตุกมหาเถราว ลภนฺติ เตเยว นํ
อาคนฺตฺวา ปฏิชคฺคิสฺสนฺตีติ ปลุชฺชนฺตมฺปิ น โอโลเกนฺติ ฯ
ภควา ตสฺส ปฏิชคฺคนตฺถํอปรชฺชุคตาย มหาปวารณาย
อายตึ วสฺสาวาสตฺถาย อนฺตรามุตฺตโก คาเหตพฺโพติ อาห ฯ
ตํ คาเหนฺเตน สงฺฆตฺเถโร วตฺตพฺโพ ภนฺเต อนฺตรามุตฺตกํ
เสนาสนํ คณฺหถาติ ฯ สเจ คณฺหาติ ทาตพฺพํ โน เจ เอเตเนว
อุปาเยน อนุเถรํ อาทึ กตฺวา โย คณฺหาติ ตสฺส อนฺตมโส
สามเณรสฺสาปิ ทาตพฺพํ ฯ เตนปิ ตํ เสนาสนํ อฏฺฐมาเส
ปฏิชคฺคิตพฺพํ ฯ ฉทนภิตฺติภูมีสุ ยงฺกิญฺจิ ขณฺฑํ วา ผุลฺลํ
วา โหติ ฯ สพฺพํ ปฏิสงฺขริตพฺพํ ฯ อุทฺเทสปริปุจฺฉาทีหิ
ทิวสํ เขเปตฺวา รตฺตึ ตตฺถ วสิตตปิ วฏฺฏติ ฯ รตฺตึ ปริเวเณ
วสิตฺวา ตตฺถ ทิวสํ เขเปตุํ วฏฺฏติ ฯ รตฺตินฺทิวํ ตตฺเถว วสิตุํปิ
วฏฺฏติ ฯ อุตุกาเล อาคตานํ วุฑฺฒานํ น ปฏิพาหิตพฺพํ ฯ
วสฺสูปนายิกทิวเส ปน สมฺปตฺเต สงฺฆตฺเถโร มยฺหํ อิทํ
เสนาสนํ เทถาติ วทติ ฯ น ลพฺภติ ฯ ภนฺเต อิทํ อนฺตรามุตฺตกํ
คเหตฺวา อฏฺฐมาเส เอเกน ภิกฺขุนา ปฏิชคฺคิตนฺติ วตฺวา น
ทาตพฺพํ ฯ อฏฺฐมาเส ปฏิชคฺคิตภิกฺขุสฺเสว คหิตํ โหติ ฯ ยสฺมึ
ปน เสนาสเน เอกสํวจฺฉเร ทฺวิกฺขตฺตุํ ปจฺจเย เทนฺติ ตํ
ฉมาสจฺจเยน๘ ฉมาสจฺจเยน อนฺตรามุตฺตกํ น คาเหตพฺพํ ฯ
ยสฺมึ วา ติกฺขตฺตุํเทนฺติ ตํ จตุมาสจฺจเยน จตุมาสจฺจเยน ฯ
ยสฺมึ วา จตุกฺขตฺตุํ เทนฺติ ตํ เตมาสจฺจเยน เตมาสจฺจเยน
อนฺตรามุตฺตกํ น คาเหตพฺพํ ฯ ปจฺจเยเนว หิ ตํ ปฏิชคฺคนํ
ลภิสฺสติ ฯ ยสฺมึ ปน เอกสํวจฺฉเร สกึเทว พหู ปจฺจเย เทนฺติ
เอตํ อนฺตรามุตฺตกํ คาเหตพฺพนฺติ ฯ อยนฺตาว อนฺโตวสฺเส
วสฺสูปนายิกทิวเสน ปาลิยํ อาคตเสนาสน คาหกกถา ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

อยํ ปน เสนาสนคาโห นาม ทุวิโธ โหติ อุตุกาเล จ
วสฺสาวาเส จ ฯ
ตตฺถ อุตุกาเล ตาว เกจิ อาคนฺตุกา ภิกฺขู ปุเรภตฺตํ
อาคจฺฉนฺติ เกจิ ปจฺฉาภตฺตํ ปฐมยามํ มชฺฌิมยามํ ปจฺฉิมยามํ
วา เย ยทา อาคจฺฉนฺติ เตสํ ตทาว ภิกฺขู อุฏฺฐาเปตฺวา
เสนาสนํ ทาตพฺพํ ฯ อกาโล นาม นตฺถิ ฯ เสนาสน-
ปญฺญาปเกน ปน ปณฺฑิเตน ภวิตพฺพํ ฯ เอกํ วา เทฺว วา
มญฺจฏฺฐานานิ ฐเปตพฺพานิ ฯ สเจ วิกาเล เอโก วา เทฺว
วา มหาเถรา อาคจฺฉนฺติ เต วตฺตพฺพา ภนฺเต อาทิโต
ปฏฺฐาย อุฏฺฐาปิยมานาสพฺเพปิ ภิกฺขู อุพฺภณฺฑิกา ภวิสฺสนฺติ
ตุมฺเห อมฺหากํ วสนฏฺฐาเน เยว วสถาติ ฯ พหูสุ ปน อาคเตสุ
วุฏฺฐาเปตฺวา ปฏิปาฏิยา ทาตพฺพํ ฯ สเจ เอเกกํ ปริเวณํ
ปโหติ เอเกกํ ปริเวณํ ทาตพฺพํ ตตฺถ อคฺคิสาลาทีฆ-
สาลามณฺฑลมาฬาทโย สพฺเพปิ ตสฺเสว ปาปุณนฺติ ฯ เอวํ
อปฺปโหนฺเตสุ ปาสาทคฺเคน ทาตพฺพํ ฯ ปาสาเทสุ อปฺปโหนฺเตสุ
โอวรกคฺเคน ทาตพฺพํ ฯ โอวรกคฺเคสุ อปฺปโหนฺเตสุ เสยฺยคฺเคน
ทาตพฺพํ ฯ มญฺจฏฺฐาเน อปฺปโหนฺเตเอกปีฐกฏฺฐานวเสน
ทาตพฺพํ ฯ ภิกฺขุโน ปน ฐิโตกาสมตฺตํ น คาเหตพฺพํ ฯ เอตํ
หิ เสนาสนํ นาม น โหติ ฯ ปีฐกฏฺฐาเน ปน อปฺปโหนฺเต
เอกํ มญฺจฏฺฐานํ วา ปีฐกฏฺฐานํ วา วาเรน วาเรน
ภนฺเต วิสฺสมถาติ ติณฺณํ ชนานํ ทาตพฺพํ ฯ น หิ สกฺกา
สีตสมเย สพฺพรตฺตึ อชฺโฌกาเส วสิตุํ ฯ มหาเถเรน ปฐมยามํ
วิสฺสมิตฺวา นิกฺขมิตฺวา ทุติยตฺเถรสฺส วตฺตพฺพํ อาวุโส อิธ
ปวิสาหีติ ฯ สเจ มหาเถโร นิทฺทาครุโก โหติ กาลํ น
ชานาติ อุกฺกาสิตฺวา ทฺวารํ อาโกเฏตฺวา ภนฺเต กาโล ชาโต
สีตํ อนุทหตีติ วตฺตพฺพํ ฯ เตน นิกฺขมิตฺวา โอกาโส
ทาตพฺโพ ฯ อทาตุํ น ลภติ ฯ ทุติยตฺเถรานาปิ มชฺฌิมยามํ
วิสฺสมิตฺวา ปุริมนเยเนว อิตรสฺส ทาตพฺพํ ฯ นิทฺทาครุโก
วุตฺตนเยเนว วุฏฺฐาเปตพฺโพ ฯ เอวํ เอกรตฺตึ เอกมญฺจฏฺฐานํ
ติณฺณํ ทาตพฺพํ ฯ ชมฺพูทีเป ปน เอกจฺเจ ภิกฺขู เสนาสนํ
นาม มญฺจฏฺฐานํ วา ปีฐฏฺฐานํ วา กิญฺจิเทว กสฺสจิ สปฺปายํ
โหติ กสฺสจิ อสปฺปายนฺติ อาคนฺตุกา วา โหนฺตุ มา วา
เทวสิกํ เสนาสนํ คาเหนฺติ ฯ อยํ อุตุกาเล เสนาสนคาโห
นาม ฯ