นาคโยนิยา อฏฺฏิยตีติ เอตฺถ กิญฺจาปิ โส ปวตฺติยํ
กุสลวิปาเกน เทวสมฺปตฺติสทิสํ อิสฺสริยสมฺปตฺตึ อนุโภติ อกุสล-
วิปากปฏิสนฺธิกสฺส ปน นาคสฺส สกชาติยา เมถุนปฏิเสวเน
จ วิสฺสฏฺฐนิทฺโทกฺกมเน จ นาคสรีรํ ปาตุภวติ อุทกสญฺจาริกํ
มณฺฑูกภกฺขํ ตสฺมา โส ตาย นาคโยนิยา อฏฺฏิยติ ฯ หรายตีติ
ลชฺชายติ ฯ ชิคุจฺฉตีติ อตฺตภาวํ ชิคุจฺฉติ ฯ ตสฺส ภิกฺขุโน
นิกฺขนฺเตติ ตสฺมึ ภิกฺขุสฺมึ นิกฺขนฺเต ฯ อถวา ตสฺส ภิกฺขุโน
นิกฺขมเนติ อตฺโถ ฯ วิสฺสฏฺโฐ นิทฺทํ โอกฺกมีติ ตสฺมึ อนิกฺขนฺเต
วิสฺสรภเยน สตึ อวิสฺสชฺชิตฺวา กปิมิทฺธวเสเนว นิทฺทายนฺโต
นิกฺขนฺเต สตึ วิสฺสชฺชิตฺวา วิสฺสฏฺโฐ นิราสงฺโก มหานิทฺทํ
ปฏิปชฺชิ ฯ วิสฺสรมกาสีติ ภยวเสน สมณสญฺญํ ปหาย วิรูปํ
มหาสทฺทมกาสิ ฯ ตุมฺเห ขฺวตฺถาติ ตุมฺเห โข อตฺถ ฯ อการสฺส
โลปํ อกตฺวา วุตฺตํ ฯ ตุมฺเห โข นาคา ฌานวิปสฺสนา-
มคฺคผลานํ อภพฺพตฺตา อิมสฺมึ ธมฺมวินเย อวิรูฬฺหิธมฺมา
วิรูฬฺหิธมฺมา น ภวถาติ อยเมตฺถ สงฺเขปตฺโถ ฯ สชาติยาติ
นาคิยา เอว ฯ ยทา ปน มนุสฺสิตฺถี อาทิเภทาย อญฺญชาติยา
ปฏิเสวติ ตทา เทวปุตฺโต วิย โหติ ฯ เอตฺถ จ ปวตฺติยํ
อภิณฺหํ สภาวปาตุกมฺมทสฺสนวเสน เทฺว ปจฺจยาติ วุตฺตํ ฯ
นาคสฺส ปน ปญฺจสุ กาเลสุ สภาวปาตุกมฺมํ โหติ ปฏิสนฺธิ-
กาเล ตจชหนกาเล สชาติยา เมถุนกาเล วิสฺสฏฺฐนิทฺโทกฺกมน-
กาเล จุติกาเลติ ฯ ติรจฺฉานคโต ภิกฺขเวติ เอตฺถ นาโค วา
โหตุ สุปณฺณมาณวกาทีนํ วา อญฺญตโร อนฺตมโส สกฺกํ
เทวราชานํ อุปาทาย โยโกจิ อมนุสฺสชาติโย สพฺโพว อิมสฺมึ
อตฺเถ ติรจฺฉานคโตติ เวทิตพฺโพ ฯ โส เนว อุปสมฺปาเท-
ตพฺโพ น ปพฺพาเชตพฺโพ อุปสมฺปนฺโนปิ นาเสตพฺโพติ ฯ
ติรจฺฉานคตวตฺถุกถา นิฏฺฐิตา ฯ