ทสเม ฯ เนว วูปกาเสยฺยาติ น คเหตฺวา คจฺเฉยฺย ฯ
น วูปกาสาเปยฺยาติ อิมํ อยฺเย คเหตฺวา คจฺฉาติ อญฺญํ
น อาณาเปยฺย ฯ เสสเมตฺถ อุตฺตานเมว ฯ ธุรนิกฺเขปสมุฏฺฐานํ
อกิริยา สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ
อกุสลจิตฺตํ ทุกฺขเวทนนฺติ ฯ
ทสมสิกฺขาปทํ ฯ
คพฺภินีวคฺโค สตฺตโม ฯ

กุมารีภูตวคฺคสฺส ปฐมทุติยตติยสิกฺขาปทานิ ตีหิ คิหิคต-
สิกฺขาปเทหิ สทิสาเนว ฯ ยา ปน ตา สพฺพปฐมา เทฺว
มหาสิกฺขมานา ตา อติกฺกนฺตวีสวสฺสาติ เวทิตพฺพา ตา
คิหิคตา วา โหนฺตุ อคิหิคตา วา สิกฺขมานา อิจฺเจว
วตฺตพฺพา ฯ คิหิคตาติ วา กุมารีภูตาติ วา น วตฺตพฺพา ฯ
คิหิคตาย ทสวสฺสกาเล สิกฺขาสมฺมตึ ทตฺวา ทฺวาทสวสฺสกาเล
อุปสมฺปทา กาตพฺพา ฯ เอกาทสวสฺสกาเล ทตฺวา เตรสวสฺสกาเล
กาตพฺพา ฯ ทฺวาทสเตรสจุทฺทสปณฺณรสโสฬสสตฺตรสอฏฺฐารสวสฺส-
กาเล สมฺมตึ ทตฺวา วีสติวสฺสกาเล อุปสมฺปทา กาตพฺพา ฯ
อฏฺฐารสวสฺสกาลโต ปฏฺฐาย จ ปนายํ คิหิคตาติปิ กุมารี-
ภูตาติปิ วตฺตุํ วฏฺฏติ ฯ กุมารีภูตา ปน คิหิคตาติ น
วตฺตพฺพา ฯ กุมารีภูตา อิจฺเจว วตฺตพฺพา ฯ มหาสิกฺขมานา
ปน คิหิคตาติปิ วตฺตุํ น วฏฺฏติ ฯ กุมารีภูตาติปิ วตฺตุํ
น วฏฺฏติ ฯ สิกฺขาสมฺมติทานวเสน ปน ติสฺโสปิ สิกฺขมานาติ
วตฺตุํวฏฺฏติ ฯ
ตติยสิกฺขาปทํ ฯ

จตุตฺถปญฺจมฉฏฺเฐสุ สพฺพํ อุตฺตานเมว ฯ สพฺพานิ
ติสมุฏฺฐานานิ ฯ จตุตฺถํ กิริยา สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ
ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ ปญฺจมํ
กิริยากิริยํ สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ
วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ ยญฺเจตฺถ สงฺเฆน ปริจฺฉินฺทิ-
ตพฺพาติ วุตฺตํ ตสฺส อุปปริกฺขิตพฺพาติ อตฺโถ ฯ ฉฏฺฐํ กิริยา
สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ
ทุกฺขเวทนนฺติ ฯ ยํ ปเนตฺถ ปริจฺฉินฺทิตฺวาติ วุตฺตํ ตสฺส
อุปปริกฺขิตฺวาติ อตฺโถ ฯ
ฉฏฺฐสิกฺขาปทํ ฯ

สตฺตเม สพฺพํ อุตฺตานเมว ฯ ธุรนิกฺเขปสมุฏฺฐานํ กิริยา
สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ
ทุกฺขเวทนนฺติ ฯ
สตฺตมสิกฺขาปทํ ฯ

อฏฺฐเมปิ สพฺพํ อุตฺตานเมว ฯ สมุฏฺฐานาทีนิ อนนฺตร-
สทิสาเนวาติ ฯ
อฏฺฐมสิกฺขาปทํ ฯ

นวเม ฯ โสกวสนฺติ สงฺเกตํ กตฺวา อคจฺฉมานา ปุริสานํ
อนฺโต โสกํ ปเวเสตีติ โสกวสา ฯ ตํ โสกวสํ ฯ เตนาห
โสกวสา นาม ปเรสํ ทุกฺขํ อุปฺปาเทตีติ ฯ อถวา ฆรํ วิย
ฆรสามิกา อยํปิ ปุริสสมาคมํ อลภมานา โสกํ อาวิสติ
อิติ ยํ อาวิสติ สฺวาสฺสา อาวาโส โหตีติ โสกาวาสา ฯ
เตนาห โสกํ อาวิสตีติ ฯ อชานนฺตีติ อีทิสา อยนฺติ
อชานมานา ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ ติสมุฏฺฐานํ กิริยา สญฺญา-
วิโมกฺขํ สจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ
ติเวทนนฺติ ฯ
นวมสิกฺขาปทํ ฯ

ทสเม ฯ อนาปุจฺฉาติ อนาปุจฺฉิตฺวา ฯ ภิกฺขุนีหิ ทฺวิกฺขตฺตุํ
อาปุจฺฉิตพฺพํ ปพฺพชฺชกาเล จ อุปสมฺปทกาเล จ ฯ ภิกฺขูนํ
ปน สกึ อาปุจฺฉิเตปิ วฏฺฏติ ฯ อชานนฺตีติ มาตาทีนํ
อตฺถิภาวํ อชานนฺตี ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ อปุพฺพสมุฏฺฐานสีสํ
จตุสฺสมุฏฺฐานํ วาจโต กายวาจโต วาจาจิตฺตโต กายวาจา-
จิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ ฯ กถํ ฯ อพฺภานกมฺมาทีสุ เกนจิเทว
กรณีเยน ขณฺฑสีมายํ นิสินฺนา ปกฺโกสถ สิกฺขมานํ อิเธว
นํ อุปสมฺปาเทสฺสามาติ อุปสมฺปาเทติ เอวํ วาจโต จ
สมุฏฺฐาติ ฯ อุปสฺสยโต ปฏฺฐาย อุปสมฺปาเทสฺสามีติ วตฺวา
ขณฺฑสีมํ คจฺฉนฺติยา กายวาจโต จ สมุฏฺฐาติ ฯ ทฺวสุปิ
ฐาเนสุ ปณฺณตฺติภาวํ ชานิตฺวาว วีติกฺกมํ กโรนฺติยา
วาจาจิตฺตโต กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ ฯ อนนุชานาเปตฺวา
อุปสมฺปาทนโต กิริยากิริยํ โนสญฺญาวิโมกฺขํ อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติ-
วชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
ทสมสิกฺขาปทํ ฯ

เอกาทสเม ฯ ปริวาสิยฉนฺททาเนนาติ ปริวาสิเยน
ฉนฺททาเนน ฯ ตตฺถ จตุพฺพิธปาริวาสิยํ ปริสปาริวาสิยํ
รตฺติปาริวาสิยํ ฉนฺทปาริวาสิยํ อชฺฌาสยปาริวาสิยนฺติ ฯ
ปริสปาริวาสิยํ นาม ภิกฺขู เกนจิเทว กรณีเยน สนฺนิปติตา
โหนฺติ ฯ อถ เมโฆ วา อุฏฺเฐติ อุสฺสารณา วา กรียติ
มนุสฺสา วา อชฺโฌตฺถรนฺตา อาคจฺฉนฺติ ภิกฺขู อโนกาโส
มยํ อญฺญตฺถ คจฺฉามาติ ฉนฺทํ อวิสฺสชฺเชตฺวาว อุฏฺฐหนฺติ ฯ
อิทํ ปริสปาริวาสิยํ ฯ กิญฺจาปิ ปริสปาริวาสิยํ ฉนฺทสฺส ปน
อวิสฏฺฐตฺตา กมฺมํ กาตุํ วฏฺฏติ ฯ ปุน ภิกฺขู อุโปสถาทีนิ
กริสฺสามาติ รตฺตึ สนฺนิปติตฺวา ยาว สพฺเพ สนฺนิปตนฺติ
ตาว ธมฺมํ สุณิสฺสามาติ เอกํ อชฺเฌสนฺติ ฯ ตสฺมึ ธมฺมกถํ
กเถนฺเตเยว อรุโณ อุคฺคจฺฉิ ฯ สเจ จาตุทฺทสิกํ อุโปสถํ
กริสฺสามาติ นิสินฺนา ปณฺณรโสติ กาตุํ วฏฺฏติ ฯ สเจ
ปณฺณรสิกํ กาตุํ นิสินฺนา ปาฏิปเท อนุโปสโถ อุโปสถํ
กาตุํ น วฏฺฏติ ฯ อญฺญํ ปน สงฺฆกิจฺจํ กาตุํ วฏฺฏติ ฯ
อิทํ รตฺติปาริวาสิยํ นาม ฯ ปุน ภิกฺขู กิญฺจิเทว อพฺภานาทิ-
สงฺฆกมฺมํ กริสฺสามาติ นิสินฺนา โหนฺติ ฯ ตเตฺรโก นกฺขตฺต-
ปาฐโก ภิกฺขุ เอวํ วเทติ อชฺช นกฺขตฺตํ ทารุณํ มา
อิมํ กมฺมํ กโรถาติ ฯ เต ตสฺส วจเนน ฉนฺทํ วิสฺสชฺเชตฺวา
ตเถว นิสินฺนา โหนฺติ ฯ อถญฺโญ อาคนฺตฺวา นกฺขตฺตํ
ปฏิมาเนนฺตํ อตฺโถ พาลํ อุปจฺจคาติ (๑) วตฺวา กึ นกฺขตฺเตน
กโรถาติ วทติ ฯ อิทํ ฉนฺทปาริวาสิยญฺเจว อชฺฌาสย-
ปาริวาสิยญฺจ ฯ เอตสฺมึ ปาริวาสิเย ปุน ฉนฺทปาริสุทฺธึ
อนาเนตฺวา กมฺมํ กาตุํ น วฏฺฏติ ฯ วุฏฺฐิตาย ปริสายาติ
ฉนฺทํ วิสฺสชฺเชตฺวา กาเยน วา ฉนฺทวิสฺสชฺชนมตฺเตเนว วา
อุฏฺฐิตาย ฯ อนาปตฺติ อวุฏฺฐิตาย ปริสายาติ ฉนฺทํ อวิสฺสชฺเชตฺวา
อวุฏฺฐิตาย อนาปตฺติ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ ติสมุฏฺฐานํ กิริยา
# ๑. ขุ. ชา. ๒๗/๔๙/๑๖ ฯ
สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ
ติเวทนนฺติ ฯ
เอกาทสมสิกฺขาปทํ ฯ

ทฺวาทสเม ฯ อุปสฺสโย น สมฺมตีติ วสโนกาโส
นปฺปโหติ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ สมุฏฺฐานาทีนิ อนนฺตร-
สทิสาเนวาติ ฯ
ทฺวาทสมสิกฺขาปทํ ฯ

เตรสเม ฯ เอกํ วสฺสํ เทฺวติ เอกนฺตริเก เอกสฺมึ สํวจฺฉเร
เทฺว วุฏฺฐาเปติ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ สมุฏฺฐานาทีนิปิ วุตฺต-
สทิสาเนวาติ ฯ
เตรสมสิกฺขาปทํ ฯ
กุมารีภูตวคฺโค อฏฺฐโม ฯ