พุทธธรรมสงฆ์


อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ทสเม ฯ ปสาเขติ อโธกาเย ฯ อโธกาโย หิ ยสฺมา
ตโต รุกฺขสฺส สาขา วิย อุโภ อูรู ปภิชฺชิตฺวา คตา ตสฺมา
ปสาขาติ วุจฺจติ ฯ ภินฺทาติอาทีสุ สเจ ภินฺท ผาเลหีติ
สพฺพานิ อาณาเปติ โส จ ตเถว กโรติ ฉ อาณตฺติ-
ทุกฺกฏานิ ฉ จ ปาจิตฺติยานิ อาปชฺชติ ฯ อถาปิ เอวํ
อาณาเปติ อุปาสก ยงฺกิญฺจิ เอตฺถ กาตพฺพํ ตํ สพฺพํ
กโรหีติ ฯ โส จ สพฺพานิปิ เภทนาทีนิ กโรติ ฯ เอกวาจาย
ฉ ทุกฺกฏานิ ฉ ปาจิตฺติยานีติ ทฺวาทส อาปตฺติโย ฯ สเจ
ปน เภทนาทีสุ เอกํเยว วตฺวา อิมํ กโรหีติ อาณาเปติ
โส จ สพฺพานิ กโรติ ยํ อาณตฺตํ ตสฺเสว กรเณ
ปาจิตฺติยํ เสเสสุ อนาปตฺติ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ กฐิน-
สมุฏฺฐานํ กิริยากิริยํ โนสญฺญาวิโมกฺขํ อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติ-
วชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
ทสมสิกฺขาปทํฯ
อารามวคฺโค ฉฏฺโฐ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

คพฺภินีวคฺคสฺส ปฐมสิกฺขาปเท ฯ อาปนฺนสตฺตาติ กุจฺฉึ
ปวิฏฺฐสตฺตา ฯ
ปฐมสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ทุติเย ฯ ปายนฺตินฺติ ถญฺญํ ปายมานํ ฯ มาตา วา
โหตีติ ยํ ทารกํ ปาเยติ ตสฺส มาตา วา โหติ ธาตี
วา ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ อุภยมฺปิ ติสมุฏฺฐานํ กิริยา
สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ
ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
ทุติยสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ตติเย ฯ สิกฺขาสมฺมตึ ทาตุนฺติ กสฺมา ทาเปติ ฯ มาตุคาโม
นาม โลโล โหติ เทฺว วสฺสานิ ฉสุ ธมฺเมสุ อสิกฺขิตฺวา
สีลานิ ปูรยมาโน กิลมติ สิกฺขิตฺวา ปน ปจฺฉา น
กิลมิสฺสติ นิตฺถริสฺสตีติ ทาเปสิ ฯ ปาณาติปาตา เวรมณึ เทฺว
วสฺสานิ อวีติกฺกมสมาทานํ สมาทิยามีติ ยํ ยํ ปาณาติปาตา
เวรมณีติ ปญฺญตฺตํ สิกฺขาปทํ ตํ ปาณาติปาตา เวรมณี-
สิกฺขาปทํ เทฺว วสฺสานิ อวีติกฺกมิตพฺพสมาทานํ กตฺวา
สมาทิยามีติ อตฺโถ ฯ เอส นโย สพฺพตฺถ ฯ อิมา ฉ สิกฺขาโย
สฏฺฐิวสฺสายปิ ปพฺพชิตาย ทาตพฺพาเยว ฯ น เอตาสุ อสิกฺขิตา
อุปสมฺปาเทตพฺพา ฯ
ตติยสิกฺขาปทํฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

จตุตฺเถ สพฺพํ อุตฺตานเมว ฯ สเจ ปน ปฐมํ สิกฺขา-
สมฺมติ น ทินฺนา โหติ อุปสมฺปทมาลเกปิ ทาตพฺพาเยว ฯ
อิมา เทฺวปิ มหาสิกฺขมานา นาม ฯ
จตุตฺถสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ปญฺจเม ฯ กิญฺจาปิ อูนทฺวาทสวสฺสํ ปริปุณฺณสญฺญาย
วุฏฺฐาเปนฺติยา อนาปตฺติ สา ปน อนุปสมฺปนฺนาว โหติ ฯ
เสสํ อุตฺตานเมว ฯ
ปญฺจมสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ฉฏฺเฐ ฯ ทสวสฺสาย คิหิคตาย สิกฺขาสมฺมตึ ทตฺวา
ปริปุณฺณทฺวาทสวสฺสํ อุปสมฺปาเทตุํวฏฺฏติ ฯ
ฉฏฺฐสิกฺขาปทํฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

สตฺตเม สพฺพํ อุตฺตานเมว ฯ สมุฏฺฐานาทีนิปิ สพฺเพสุ
ทุติเย วุตฺตสทิสาเนว ฯ อยํ ปน วิเสโส ฯ ยตฺถ สมฺมติ
อตฺถิ ตตฺถ กิริยากิริยํ โหติ ฯ
สตฺตมสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

อฏฺฐเม ฯ น อนุคฺคณฺหาเปยฺยาติ อิมิสฺสา อยฺเย
อุทฺเทสาทีนิ เทหีติ เอวํ อุทฺเทสาทีหิ น อนุคฺคณฺหาเปยฺย ฯ
ปริเยสิตฺวาติ อญฺญํ ปริเยสิตฺวา น ลภติ ฯ สยํ คิลานา
โหติ น สกฺโกติ อุทฺเทสาทีนิ ทาตุํ ตสฺสา อนาปตฺติ ฯ
เสสํ อุตฺตานเมว ฯ ธุรนิกฺเขปสมุฏฺฐานํ อกิริยา สญฺญา-
วิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ
ทุกฺขเวทนนฺติ ฯ
อฏฺฐมสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

นวเม ฯ น อุปฏฺฐเหยฺยาติ จุณฺเณน มตฺติกาย
ทนฺตกฏฺเฐน มุโขทเกนาติ เอวํ เตน เตน กรณีเยน น
อุปฏฺฐเหยฺย ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ ปฐมปาราชิกสมุฏฺฐานํ อกิริยา
สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ
ทุกฺขเวทนนฺติ ฯ
นวมสิกฺขาปทํ ฯ