พุทธธรรมสงฆ์


อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

อฏฺฐเม ฯ นฏา นาม เย นาฏกํ นาเฏนฺติ ฯ นฏกา
นาม เย นจฺจนฺติ ฯ ลงฺฆิกา นาม เย วํสวรตฺตาทีสุ
ลงฺฆนกมฺมํ กโรนฺติ ฯ โสกชฺฌายิกา นาม มายาการา ฯ
กุมฺภถูนิกา นาม ฆฏเกน กีฬนกา ฯ พิพฺพิสํกวาทกาติปิ
วทนฺติ ฯ เทติ อาปตฺติ ปาจิตฺติยสฺสาติ เอตฺถ จีวรคณนาย
อาปตฺติโย เวทิตพฺพา ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ ฉสฺสมุฏฺฐานํ
กิริยา โนสญฺญาวิโมกฺขํ อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ
วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
อฏฺฐมสิกฺขาปทํ ฯ
# ๑. ภาเชสฺสามาติ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

นวเม ฯ ทุพฺพลจีวรปจฺจาสายาติ ทุพฺพลาย จีวร-
ปจฺจาสาย ฯ อานิสํสนฺติ กิญฺจาปิ น มยํ อยฺเย สกฺโกมาติ
วทนฺติ อิทานิ เตสํ กปฺปาโส อาคมิสฺสติ สทฺโธ ปสนฺโน
ปุริโส อาคมิสฺสติ อทฺธา ทสฺสตีติ เอวํ อานิสํสํ ทสฺเสตฺวา
นิวาเรนฺติยา อนาปตฺติ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ ติสมุฏฺฐานํ
กิริยา สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ
อกุสลจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
นวมสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ทสเม ฯ กฐินุทฺธารํ น ทสฺสนฺตีติ เอตฺถ กีทิโส
กฐินุทฺธาโร ทาตพฺโพ กีทิโส น ทาตพฺโพ ฯ ยสฺส อตฺถาร-
มูลโก มหานิสํโส อุพฺภารมูลโก อปฺโป เอวรูโป น
ทาตพฺโพ ฯ ยสฺส ปน อตฺถารมูลโก อปฺปานิสํโส อุพฺภาร-
มูลโก มหา เอวรูโป ทาตพฺโพ ฯ สมานิสํโสปิ สทฺธา
ปริปาลนตฺถํ ทาตพฺโพว ฯ อานิสํสนฺติ ภิกฺขุนีสงฺโฆ ชิณฺณจีวโร
กฐินานิสํสมูลโก มหาลาโภติ เอวรูปํ อานิสํสํ ทสฺเสตฺวา
ปฏิพาหนฺติยา อนาปตฺติ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ ติสมุฏฺฐานํ
กิริยา สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ
อกุสลจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
ทสมสิกฺขาปทํ ฯ
นคฺควคฺโค ตติโย ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ตุวฏฺฏวคฺคสฺส ปฐมสิกฺขาปเท ฯ ตุวฏฺเฏยฺยุนฺติ นิปชฺเชยฺยุํ ฯ
เสสํ อุตฺตนเมว ฯ เอฬกโลมสมุฏฺฐานํ กิริยา โนสญฺญาวิโมกฺขํ
อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
ปฐมสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ทุติเย ฯ เอกํ อตฺถรณํ เจว ปาปุรณญฺจ เอตาสนฺติ
เอกตฺถรณปาปุรณา ฯ สํหาริมานํ ปาวารตฺถรกกฏสารกาทีนํ
เอกํ อนฺตํ อตฺถริตฺวา เอกํ ปารุปิตฺวา ตุวฏฺเฏนฺตีนเมตํ
อธิวจนํ ฯ ววฏฺฐานํ ทสฺเสตฺวาติ มชฺเฌ กาสายํ วา กตฺตรยฏฺฐึ
วา อนฺตมโส กายพนฺธนํปิ ฐเปตฺวา นิปชฺชนฺตีนํ อนาปตฺตีติ
อตฺโถ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ เอฬกโลมสมุฏฺฐานํ กิริยา
สญฺญาวิโมกฺขํ อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ ติจิตฺตํ
ติเวทนนฺติ ฯ
ทุติยสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ตติเย ฯ อุฬารสมฺภาวิตาติ อุฬารกุลา ปพฺพชิตตฺตา คุเณหิ
จ อุฬารตฺตา อุฬาราติ สมฺภาวิตา ฯ อิสฺสาปกตาติ อิสฺสาย
ปกตา อภิภูตาติ อตฺโถ ฯ สญฺญตฺติ พหุลา เอตาสนฺติ
สญฺญตฺติพหุลา ฯ ทิวสํ มหาชนํ สญฺญาปยมานาติ อตฺโถ ฯ
วิญฺญตฺติ พหุลา เอตาสนฺติ วิญฺญตฺติพหุลา ฯ วิญฺญตฺตีติ
เหตูทาหรณาทีหิวิวิเธหินเยหิวิญฺญาปนา เวทิตพฺพา น
ยาจนา ฯ จงฺกมเน นิวตฺตนคณนาย อาปตฺติโย เวทิตพฺพา ฯ
ติฏฺฐติ วาติ อาทีสุ ปโยคคณนาย ฯ อุทฺทิสติ วาติอาทีสุ ปทาทิ-
คณนาย ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ ติสมุฏฺฐานํ กิริยากิริยํ สญฺญา-
วิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ
ทุกฺขเวทนนฺติ ฯ
ตติยสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

จตุตฺเถ ฯ สติ อนฺตราเยติ ทสวิเธ อนฺตราเย สติ ฯ
ปริเยสิตฺวา น ลภตีติ อญฺญํ อุปฏฺฐายิกํ น ลภติ ฯ
คิลานายาติ สยํ คิลานาย ฯ อาปทาสูติ ตถารูเป อุปทฺทเว
สติ อนาปตฺติ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ ธุรนิกฺเขปสมุฏฺฐานํ
อกิริยา สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ
อกุสลจิตฺตํ ทุกฺขเวทนนฺติ ฯ
จตุตฺถสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ปญฺจเม ฯ อญฺญํ อาณาเปตีติ เอตฺถ สเจ นิกฺกฑฺฒาติ
อาณตฺตา เอกปฺปโยเคน พหูนิปิ ทฺวารานิ อติกฺกาเมติ เอกา
อาปตฺติ ฯ อถ อิมมิมญฺจ ทฺวารํ อติกฺกาเมหีติ เอวํ อาณตฺตา
อติกฺกาเมติ ทฺวารคณนาย อาปตฺติโย ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ
ติสมุฏฺฐานํ กิริยา สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ
วจีกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ ทุกฺขเวทนนฺติ ฯ
ปญฺจมสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ฉฏฺเฐ สพฺพํ อุตฺตานเมว ฯ สมนุภาสนสมุฏฺฐานํ อกิริยา
สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ
ทุกฺขเวทนนฺติ ฯ
ฉฏฺฐสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

สตฺตมฏฺฐมนวเมสุ สพฺพํ อุตฺตานเมว ฯ สพฺพานิ
เอฬกโลมสมุฏฺฐานานิ กิริยา โนสญฺญาวิโมกฺขานิ อจิตฺตกานิ
ปณฺณตฺติวชฺชานิ กายกมฺมานิ ติจิตฺตานิ ติเวทนานีติ ฯ
สตฺตมฏฺฐมนวมานิ ฯ