อฏฺฐเม ฯ นิพฺพิฏฺโฐ ราชภโฏ รญฺโญ ภติ เกณี เอเตนาติ
นิพฺพิฏฺฐราชภโฏ (๑) ฯ เอกํ ฐานนฺตรํ เกณิยา คเหตฺวา ตโต
ลทฺธอุทโยติ อตฺโถ ฯ ตํเยว ภฏปถํ ยาจิสฺสามีติ รญฺโญ เกณึ
ทตฺวา ปุน ตํเยว ฐานนฺตรํ ยาจิสฺสามีติ จินฺเตนฺโต ฯ
ปริภาสีติ ตา ภิกฺขุนิโย มาสุ ปุน เอวํ กริตฺถาติ
สนฺตชฺเชสิ ฯ สยํ ฉฑฺเฑตีติ จตฺตาริปิ วตฺถูนิ เอกปฺปโยเคน
ฉฑฺเฑนฺติยา เอกาว อาปตฺติ ฯ ปาเฏกฺกํ ฉฑฺเฑนฺติยา
# ๑. นิพฺพิฏฺโฐ รญฺญา นีหโฏ ราชภโฏ นิพฺพิฏฺฐราชภโฏ ฯ
# เตนาห ตญฺเญว ภฏปถํ ยาจิสฺสามีติ อาทินฺติ อมฺหากํ มติ.
วตฺถุคณนาย อาปตฺติโย ฯ อาณตฺติยํปิ เอเสว นโย ฯ ทนฺตกฏฺฐ-
ฉฑฺฑเนปิ ภิกฺขุนิยา ปาจิตฺติยเมว ฯ ภิกฺขุสฺส สพฺพตฺถ
ทุกฺกฏํ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ ฉสฺสมุฏฺฐานํ กิริยากิริยํ
โนสญฺญาวิโมกฺขํ อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ
ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
อฏฺฐมสิกฺขาปทํ ฯ

นวเม ฯ ยํ มนุสฺสานํ อุปโภคปริโภคํ โรปิตนฺติ เขตฺตํ
วา โหตุ นาฬิเกราทิอาราโม วา ยตฺถกตฺถจิ โรปิต-
หริตฏฺฐาเน เอตานิ วตฺถูนิ ฉฑฺเฑนฺติยา ปุริมนเยเนว
อาปตฺติเภโท เวทิตพฺโพ ฯ เขตฺเต วา อาราเม วา นิสีทิตฺวา
ภุญฺชมานา อุจฺฉุอาทีนิ ขาทติ คจฺฉมานา อุจฺฉิฏฺโฐทก-
จลกาทีนิ หริตฏฺฐาเน ฉฑฺเฑติ อนฺตมโส อุทกํ ปิวิตฺวา
มตฺถกจฺฉินฺนนาฬิเกรํปิ ฉฑฺเฑติ ปาจิตฺติยเมว ฯ ภิกฺขุโน
ทุกฺกฏํ ฯ กสิตฏฺฐาเน ปน นิกฺขิตฺตพีเช ยาว องฺกุรํ น
อุฏฺฐหติ ตาว สพฺเพสํ ทุกฺกฏํ ฯ อนิกฺขิตฺตพีเชสุ เขตฺตโกณาทีสุ
วา อสญฺชาตโรปิเตสุ เขตฺตมริยาทาทีสุ วา ฉฑฺเฑตุํ วฏฺฏติ ฯ
มนุสฺสานํ กจวรฉฑฺฑนฏฺฐาเนปิ วฏฺฏติ ฯ ฉฑฺฑิตกฺเขตฺเตติ
มนุสฺเสสุ สสฺสํ อุทฺธริตฺวา คเตสุ ฉฑฺฑิตกฺเขตฺตํ นาม โหติ
ตตฺเถว วฏฺฏติ ฯ ยตฺถ ปน ลายิตํ ปุพฺพณฺณาทิ ปุน
อุฏฺฐหิสฺสตีติ รกฺขนฺติ ตตฺถ ยถาวตฺถุกเมว ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ
ฉสฺสมุฏฺฐานํ กิริยากิริยํ ฯเปฯ ติเวทนนฺติ ฯ
นวมสิกฺขาปทํ ฯ

ทสเม ฯ ยงฺกิญฺจิ นจฺจนฺติ นฏาทโย วา นจฺจนฺตุ
โสณฺฑา วา อนฺตมโส โมรสุวมกฺกฏาทโยปิ สพฺพเมตํ
นจฺจเมว ฯ ยงฺกิญฺจิ คีตนฺติ นฏาทีนํ วา คีตํ โหตุ อริยานํ
ปรินิพฺพานกาเล รตนตฺตยคุโณปสํหิตํ สาธุกีฬิตคีตํ วา
อสญฺญตภิกฺขูนํ ธมฺมภาณกคีตํ วา สพฺพเมตํ คีตเมว ฯ ยงฺกิญฺจิ
วาทิตนฺติ ตนฺติพทฺธาทิวาทนียภณฺฑํ วา โหตุ กูฏเภรีวาทิตํ วา
อนฺตมโส อุทกเภรีวาทิตํปิ สพฺพเมตํ วาทิตเมว ฯ ทสฺสนาย
คจฺฉติ อาปตฺติ ทุกฺกฏสฺสาติ ปทวารคณนาย อาปตฺติ
ทุกฺกฏสฺส ฯ ยตฺถ ฐิตา ปสฺสติ วา สุณาติ วาติ เอกปฺปโยเคน
โอโลเกนฺตี ปสฺสติ เตสํเยว คีตํ วาทิตํ สุณาติ เอกเมว
ปาจิตฺติยํ ฯ สเจ ปน เอกํ ทิสํ โอโลเกตฺวา นจฺจํ ปสฺสติ
ปุน อญฺญโต โอโลเกตฺวา คายนฺเต ปสฺสติ อญฺญโต วาเทนฺเต
ปาเฏกฺกา อาปตฺติโย ฯ ภิกฺขุนี สยํปิ นจฺจิตุํ วา คายิตุํ
วา วาทิตุํ วา น ลภติ ฯ อญฺเญ นจฺจ คาย วาเทหีติ
วุตฺตํปิ น ลภติ ฯ เจติยสฺส อุปหารํ เทถ อุปาสกาติ
วตฺตตปิ ตุมฺหากํ เจติยสฺส อุปฏฺฐานํ กโรมาติ วุตฺเต สาธูติ
สมฺปฏิจฺฉิตตปิ น ลภติ ฯ สพฺพตฺถ ปาจิตฺติยนฺติ สพฺพอฏฺฐกถาสุ
วุตฺตํ ฯ ภิกฺขุโน ทุกฺกฏํ ฯ ตุมฺหากํ เจติยสฺส อุปฏฺฐานํ
กโรมาติ วุตฺเต ปน อุปาสก อุปฏฺฐานกรณํ นาม สุนฺทรนฺติ
วตฺตุํ วฏฺฏติ ฯ อาราเม ฐิตาติ อาราเม ฐิตา อนฺโตอาราเม
วา พหิอาราเม วา นจฺจาทีนิ ปสฺสติ วา สุณาติ วา
อนาปตฺติ ฯ สติ กรณีเยติ สลากภตฺตาทีนํ วา อตฺถาย อญฺเญน
วา เกนจิ กรณีเยน คนฺตฺวา คตฏฺฐาเน ปสฺสติ วา สุณาติ
วา อนาปตฺติ ฯ อาปทาสูติ ตาทิเสน อุปทฺทเวน อุปทฺทูตา
สมชฺชฏฺฐานํ ปวิสติ เอวํ ปวิสิตฺวา ปสฺสนฺติยา วา สุณนฺติยา
วา อนาปตฺติ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ เอฬกโลมสมุฏฺฐานํ กิริยา
โนสญฺญาวิโมกฺขํ อจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ
ติเวทนนฺติ ฯ
ทสมสิกฺขาปทํ ฯ
ลสุณวคฺโค ปฐโม ฯ

อนฺธการวคฺคสฺส ปฐมสิกฺขาปเท ฯ อปฺปทีเปติ ปทีปจนฺท-
สุริยอคฺคีสุ เอเกนาปิ อโนภาสิเต ฯ เตเนวสฺส ปทภาชเน
อนาโลเกติ วุตฺตํ ฯ สลฺลเปยฺย วาติ เคหสิตกถํ กเถยฺย ฯ
อรหาเปกฺขา อญฺญาวิหิตาติ นรหสฺสาทาเปกฺขา รโหอสฺสาทโต
อญฺญาวิหิตาว หุตฺวา ญาตึ วา ปุจฺฉติ ทาเน วา ปูชาย วา
มนฺเตติ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ เถยฺยสตฺถสมุฏฺฐานํ กายจิตฺตโต
กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ กิริยา สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ
โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ ทฺวิเวทนนฺติ ฯ
ปฐมสิกฺขาปทํ ฯ

ทุติเย ฯ ปฏิจฺฉนฺเน โอกาเสติ อิทเมว นานํ ฯ เสสํ สพฺพํ
ปุริมสทิสเมวาติ ฯ
ทุติยสิกฺขาปทํ ฯ

ตติเย ฯ อชฺโฌกาเสติ นานํ ฯ เสสํ สพฺพํ ตาทิสเมวาติ ฯ
ตติยสิกฺขาปทํ ฯ

จตุตฺเถ ฯ นิกฺกณฺณิกนฺติ (๑) กณฺณมูลํ วุจฺจติ ฯ กณฺณมูเล
ชปฺเปยฺยาติ วุตฺตํ โหติ ฯ สติ กรณีเยติ สลากภตฺตาทีนํ
อาหรณตฺถาย วิหาเร วา ทุนฺนิกฺขิตฺตปฏิสามนตฺถาย ฯ เสสํ
อุตฺตานเมว ฯ สมุฏฺฐานาทิ ปุริมสทิสเมวาติ ฯ
จตุตฺถสิกฺขาปทํ ฯ

ปญฺจเม ฯ ฆรํ โสเธนฺตาติ เตสํ กิร เอตทโหสิ เถริยา
โกจิ กายิกวาจสิโก วีติกฺกโม น ทิสฺสติ ฆรํปิ ตาว
โสเธมาติ ตโต ฆรํ โสเธนฺตา นํ อทฺทสํสุ ฯ อโนวสฺสิกํ
อติกฺกมนฺติยาติ ปฐมปาทํ อติกฺกาเมนฺติยา ทุกฺกฏํ ทุติยํ
อติกฺกาเมนฺติยา ปาจิตฺติยํ ฯ อุปจาราติกฺกเมปิ เอเสว นโย ฯ
คิลานายาติ ตาทิเสน เคลญฺเญน อาปุจฺฉิตุํ น สกฺโกติ ฯ
อาปทาสูติ ฆเร อคฺคิ วา อุฏฺฐิโต โหติ โจรา วา เอวรูเป
อุปทฺทเว อนาปุจฺฉา ปกฺกมติ อนาปตฺติ ฯ เสสเมตฺถ
อุตฺตานเมว ฯ กฐินสมุฏฺฐานํ กายวาจโต กายวาจาจิตฺตโต จ
# ๑. กณฺเณน สวนํ กณฺณิกํ ฯ นิกฺขนฺตํ กณฺณิกํ เอตสฺมาติ นิกฺกณฺณิกํ ฯ กินฺตํ ฯ
# ชปฺปนํ ฯ ชปฺเปยฺยาติ ปเท กิริยาวิเสสนเมตนฺติ อมฺหากํ มติ ฯ
สมุฏฺฐาติ กิริยากิริยํ โนสญฺญาวิโมกฺขํ อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ
กายกมฺมํ วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
ปญฺจมสิกฺขาปทํ ฯ

ฉฏฺเฐ ฯ อภินิสีเทยฺยาติ นิสีเทยฺย ฯ นิสีทิตฺวา คจฺฉนฺติยา
เอกา อาปตฺติ ฯ อนิสีทิตฺวา นิปชฺชิตฺวา คจฺฉนฺติยา เอกา ฯ
นิสีทิตฺวา นิปชฺชนฺติยา เทฺว ฯ ธุวปญฺญตฺเตติ ภิกฺขุนีนํ อตฺถาย
นิจฺจปฺปญฺญตฺเต ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ กฐินสมุฏฺฐานํ ฯเปฯ
ติเวทนนฺติ ฯ
ฉฏฺฐฺสิกฺขาปทํ ฯ

สตฺตเมปิ สพฺพํ ฉฏฺเฐ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ ฯ
สตฺตมสิกฺขาปทํ ฯ