พุทธธรรมสงฆ์


อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ตึสกกณฺฑวณฺณนา
ตึส นิสฺสคฺคิยา ธมฺมา ภิกฺขุนีนํ ปกาสิตา
เย เตสํ ทานิ ภวติ อยํ สํวณฺณนากฺกโมติ ฯ
อามตฺติกาปณนฺติ อามตฺตา วุจฺจนฺติ ภาชนานิ ฯ ตานิ
เย วิกฺกึณนฺติ เต วุจฺจนฺติ อามตฺติกา ฯ เตสํ อาปโณ
อามตฺติกาปโณ ฯ ตํ วา ปสาเรสฺสนฺตีติ อตฺโถ ฯ ปตฺตสนฺนิจยํ
กเรยฺยาติ ปตฺตสนฺนิธึ กเรยฺย ฯ เอกาหํ อนธิฏฺฐิตฺวา
อวิกปฺเปตฺวา วา ปตฺตํ ฐเปยฺยาติ อตฺโถ ฯ เสสํ มหาวิภงฺเค
วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺพํ ฯ อยเมว หิ วิเสโส ฯ ตตฺถ ทสาหํ
ปริหาโร อิธ เอกาหํปิ นตฺถิ ฯ เสสํ ตาทิสเมว ฯ อิทํปิ
กฐินสมุฏฺฐานํ กายวาจโต กายวาจาจิตฺตโต จ สมุฏฺฐาติ
กิริยา โนสญฺญาวิโมกฺขํ อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ
วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
ปฐมสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ทุติเย ฯ ทุจฺโจลาติ วิรูปโจลา ชิณฺณโจลาติ อตฺโถ ฯ
อปยฺยาหีติ อปิ อยฺยาหิ ฯ อาทิสฺส ทินฺนนฺติ สมฺปตฺตา
ภาเชนฺตูติ วตฺวาปิ อิทํ คณสฺส อิทํ ตุมฺหากํ ทมฺมีติ วตฺวา
วา ทาตุกมฺยตาย ปาทมูเล ฐเปตฺวา วา ทินฺนํปิ อาทิสฺส
ทินฺนํ นาม โหติ เอตํ สพฺพํปิ อกาลจีวรํ ฯ อยฺยาย
ทมฺมีติ เอวํ ปฏิลทฺธํ ปน ยถาทาเนเยว อุปเนตพฺพํ ฯ เสสํ
อุตฺตานเมว ฯ ติสมุฏฺฐานํ กิริยา สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ
โลกวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
ทุติยสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ตติเย ฯ หนฺทาติ คณฺห ฯ สยํ อจฺฉินฺทตีติ เอกํ ทตฺวา
เอกํ อจฺฉินฺทนฺติยา เอกํ นิสฺสคฺคิยํ พหูสุ พหูนิ ฯ สเจ
สํหริตฺวา ฐปิตานิ เอกโต อจฺฉินฺทติ วตฺถุคณนาย อาปตฺติโย ฯ
พนฺธิตฺวา ฐปิเตสุ ปน เอกา ว อาปตฺติ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ
ติสมุฏฺฐานํ กิริยา สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ โลกวชฺชํ กายกมฺมํ
วจีกมฺมํ อกุสลจิตฺตํ ทุกฺขเวทนนฺติ ฯ
ตติยสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

จตุตฺเถ ฯ กเยนาติ มูเลน ฯ น เม อาวุโส สปฺปินา
อตฺโถ เตเลน เม อตฺโถติ อิทํ กิร สา อาหฏสปฺปึ ทตฺวา
เตลํปิ อาหริสฺสตีติ มญฺญมานา อาห ฯ วิญฺญาเปตฺวาติ
ชานาเปตฺวา อิทํ นาม อาหราติ ยาจิตฺวา วา ฯ ตญฺเจว
วิญฺญาเปตีติ ยํ ปฐมํ วิญฺญตฺตํ ตํ โถกํ นปฺปโหติ ตสฺมา
ปุน ตญฺเจว วิญฺญาเปตีติ อตฺโถ ฯ อญฺญญฺจ วิญฺญาเปตีติ
สเจ ปฐมํ สปฺปิ วิญฺญตฺตํ ยมกํ ปจิตพฺพนฺติ จ เวชฺเชน
วุตฺตตฺตา เตเลน อตฺโถ โหติ ตโต เตเลนาปิ เม อตฺโถติ
เอวํ อญฺญํปิ วิญฺญาเปติ ฯ อานิสํสํ ทสฺเสตฺวา วิญฺญาเปตีติ
สเจ กหาปณสฺส สปฺปิ อาภฏํ โหติ อิมินา มูเลน ทิคุณํ
เตลํ ลพฺภติ เตนาปิ จ อิทํ กิจฺจํ นิจฺจํ นิปฺปชฺชติ
ตสฺมา เตลํ อาหราติ เอวํ อานิสํสํ ทสฺเสตฺวา วิญฺญาเปตีติ ฯ
เสสํ อุตฺตานเมว ฯ ฉสฺสมุฏฺฐานํ กิริยากิริยํ โนสญฺญาวิโมกฺขํ
อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
จตุตฺถสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ปญฺจเม ฯ สิกฺขมาเนติ อิทํ กิร สา กุลธีตา อยํ
อฑฺฒา เอวํ วุตฺตา อิทํ เตลํ ฐเปตฺวา สปฺปึปิ เม อตฺตโน
กุลฆรา อาหริสฺสตีติ มญฺญมานา อาห ฯ เจตาเปตฺวาติ
ชานาเปตฺวา อิจฺเจว อตฺโถ ฯ เสสํ สพฺพํ จตุตฺถสทิสเมวาติ ฯ
ปญฺจมสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ฉฏฺเฐ ฯ ฉนฺทกนฺติ อิทํ นาม ธมฺมกิจฺจํ กริสฺสาม ยํ
สกุโกถ ตํ เทถาติ เอวํ ปเรสํ ฉนฺทํ จ รุจึ จ อุปฺปาเทตฺวา
คหิตปริกฺขารสฺเสตํ อธิวจนํ ฯ อญฺญทตฺถิเกนาติ อญฺญสฺสตฺถาย
ทินฺเนน ฯ อญฺญุทฺทิสิเกนาติ อญฺญํ อุทฺทิสิตฺวา ทินฺเนน ฯ
สงฺฆิเกนาติ สงฺฆสฺส ปริจฺจตฺเตน ฯ เสสกํ อุปเนตีติ ยทตฺถาย
ทินฺโน ตํ เจตาเปตฺวา อวเสสํ อญฺญสฺสตฺถาย อุปเนติ ฯ
สามิเก อปโลเกตฺวาติ ตุมฺเหหิ จีวรตฺถาย ทินฺโน อมฺหากญฺจ
จีวรํ อตฺถิ เตลาทีหิ ปน อตฺโถติ เอวํ อาปุจฺฉิตฺวา อุปเนติ ฯ
อาปทาสูติ ตถารูเปสุ อุปทฺทเวสุ ภิกฺขุนิโย วิหารํ ฉฑฺเฑตฺวา
ปกฺกมนฺติ เอวรูปาสุ อาปทาสุ ยํ วา ตํ วา เจตาเปตุํ
วฏฺฏติ ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ ฉสฺสมุฏฺฐานํ กิริยากิริยํ โนสญฺญา-
วิโมกฺขํ อจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ วจีกมฺมํ ติจิตฺตํ
ติเวทนนฺติ ฯ
ฉฏฺฐสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

สตฺตเม ฯ สญฺญาจิเกนาติ สยํ ยาจิตเกน ฯ เอตเทเวตฺถ
นานากรณํ ฯ เสสํ ฉฏฺฐสทิสเมวาติ ฯ
สตฺตมสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

อฏฺฐเม ฯ มหาชนิเกนาติ คณสฺส ปริจฺจตฺเตน ฯ
เอตเทเวตฺถ นานากรณํ ฯ
อฏฺฐมสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

นวเม ฯ สญฺญาจิเกนาติ อิทํ ปทํ อิโต อธิกตรํ ฯ
นวมสิกฺขาปทํ ฯ

อรรถกถาบาลีฉบับสยามรัฐ

ทสเม ฯ ปริเวณํ อุทฺทฺริยตีติ ปริเวณํ วินสฺสติ ฯ ปริปตตีติ
อตฺโถ ฯ ปุคฺคลิเกน สญฺญาจิเกนาติ อิทญฺจ เอตฺตกเมว
นานากรณํ ฯ เสสํ ปุพฺพสทิสเมวาติ ฯ
ทสมสิกฺขาปทํ ฯ