ปฏิบัติบูชา หรือ บูชาด้วยธรรม คือ ปฏิบัติทั้งเพื่อประโยชน์ตน และ เพื่อประโยชน์ผู้อื่น เช่น ปฏิบัติธรรมให้สมควรแก่ธรรมจนได้หลุดพ้น นี้เรียกว่า ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตน เมื่อรู้ธรรมแล้ว ก็เอาไปบอก เอาไปสอนผู้อื่นให้รู้ตาม นี้เรียกว่า ปฏิบัติเพื่อประโยชน์ผู้อื่น ธรรมเจดีย์ ก็คือบูชาธรรมด้วยการเคารพธรรม คือ ปฏิบัติธรรมสมควรแก่ธรรม ทั้งกายวาจา จึงสงเคราะห์เข้าปฏิบัติเพื่อประโยชน์ตนเป็นหลัก อุทเทสิกเจดีย์ สงเคราะห์เข้ากับปฏิบัติเพื่อประโยชน์ผู้อื่น เพราะให้อุเทศ ดูตัวอย่าง ทั้งหมดนี้นอนอยู่ในธรรมวินัยหมดเลย

ธรรมของพระพุทธเจ้า จะสอดคล้อง เชื่อมโยงกันได้หมด ไม่มีขัดแย้ง อุทเทสิกเจดีย์จึงแปลว่า เจดีย์อุเทศ เจดีย์คือการกล่าวธรรม เจดีย์คือการยกธรรมขึ้นแสดง เพราะให้อุเทศ ให้ธรรม คือการปฏิบัติเพื่อประโยชน์ผู้อื่น ไม่ใช่สร้างวัตถุรูปปั้น