ปาณาติบาตในปาราชิกข้อ 3 ในปาจิตตีย์ และในศีล 5
30/12/2025 01:32:28...ในคำว่า ละปาณาติบาต ปาณาติบาต แปลว่าทำสัตว์มีชีวิตให้ตกล่วงไป อธิบายว่า ฆ่าสัตว์ ปลงชีพสัตว์ ก็ในคำว่า ปาณะ นี้ โดยโวหาร ได้แก่สัตว์ โดยปรมัตถ์ ได้แก่ชีวิตินทรีย์ อนึ่ง เจตนาฆ่า อันเป็นเหตุยังความพยายามตัดรอนชีวิตินทรีย์ให้ตั้งขึ้น เป็นไปทางกายทวารและวจีทวาร ทางใดทางหนึ่ง ของผู้มีความสำคัญในชีวิตนั้นว่า เป็นสัตว์มีชีวิต ชื่อว่าปาณาติบาต ปาณาติบาตนั้น ชื่อว่ามีโทษน้อย ในสัตว์เล็กบรรดาสัตว์ที่เว้นจากคุณมีสัตว์เดรัจฉานเป็นต้น ชื่อว่ามีโทษมาก ในเพราะสัตว์มีร่างกายใหญ่ เพราะเหตุไร ? เพราะต้องขวนขวายมาก แม้เมื่อมีความพยายามเสมอกัน ก็มีโทษมาก เพราะมีวัตถุใหญ่ ในบรรดาสัตว์ที่มีคุณมีมนุษย์เป็นต้น สัตว์มีคุณน้อยมีโทษน้อย สัตว์มีคุณมากมีโทษมาก...
ฉะนั้น ปาณาติบาตในปาราชิกข้อ 3 หมายถึงฆ่ามนุษย์ (ทั้งตนเองและผู้อื่น) ปาณาติบาตในปาจิตตีย์หมายถึงฆ่าสัตว์เดรัจฉาน (ไม่ใช่ฆ่ามนุษย์) ปาณาติบาตในศีล 5 หมายรวมเอาทั้งหมดเลย องค์แห่งปาณาติบาตก็ขึ้นอยู่กับแต่ละกรณี ไม่ใช่เอาปาณาติบาตในปาจิตตีย์ไปอ้างใส่ปาณาติบาตในปาราชิก เพราะในปาราชิก คือ ฆ่ามนุษย์ รวมทั้งตนเองด้วยเพราะตนเองก็เป็นมนุษย์ แต่ในปาจิตตีย์หมายถึงสัตว์เดรัจฉาน แน่นอนก็ต้องหมายถึงสัตว์เดรัจฉานตัวอื่น ไม่ใช่ตัวเรา เพราะเราไม่ใช่สัตว์เดรัจฉาน