พุทธธรรมสงฆ์


บริสุทธิ์ฝ่ายทายก ไม่บริสุทธิ์ฝ่ายปฏิคาหก คืออะไร ?

ระหว่างผู้ให้และผู้รับ ฝ่ายไหนมีคุณมากกว่า ให้ยินดีในฝ่ายนั้น เช่น ถ้าเราเป็นผู้มีคุณมากกว่าผู้รับ คือ ถือพระรัตนตรัยอย่างถูกต้อง (ไม่มีสิ่งอื่นมาปน ไม่เอาวัตถุอื่นใดมาแทนพระพุทธเจ้า) มีศีล ... เวลาให้ทานแก่ผู้ไม่มีคุณ ไม่มีศีล ไม่มีธรรม ให้ยินดีในฝ่ายตนเองที่ได้สละ ให้ตั้งจิตว่า บุญนี้จงเกิดจากฝ่ายที่เราให้ (เช่น บุญอันเกิดจากที่เราให้นี้ บุญนี้จงมีแก่ ...) เพราะบุญจะออกจากฝ่ายเรามากกว่าฝ่ายผู้รับ แต่ถ้าผู้รับมีคุณมากกว่า ให้ยินดีในฝ่ายผู้รับ ว่าท่านเป็นผู้ควรแก่ของทำบุญ

...[๗๑๕] ดูก่อนอานนท์ ก็ทักษิณาชื่อว่าบริสุทธิ์ฝ่ายทายก ไม่บริสุทธิ์ฝ่ายปฏิคาหกอย่างไร ดูก่อนอานนท์ ในข้อนี้ ทายกมีศีล มีธรรมงาม ปฏิคาหกเป็นผู้ทุศีล มีธรรมลามก อย่างนี้แล ทักษิณาชื่อว่าบริสุทธิ์ฝ่ายทายกไม่บริสุทธิ์ฝ่ายปฏิคาหก

[๗๑๖] ดูก่อนอานนท์ ก็ทักษิณาชื่อว่าบริสุทธิ์ฝ่ายปฏิคาหก ไม่บริสุทธิ์ฝ่ายทายกอย่างไร. ดูก่อนอานนท์ ในข้อนี้ ทายกเป็นผู้ทุศีล มีธรรมลามก ปฏิคาหกเป็นผู้มีศีล มีธรรมงาม อย่างนี้แล ทักษิณาชื่อว่าบริสุทธิ์ฝ่ายปฏิคาหก ไม่บริสุทธิ์ฝ่ายทายก...

อามิสทานย่อมมีผลมาก สำหรับผู้ที่ตั้งอยู่ในข้อปฏิบัติที่ถูกแล้วให้ เพราะปฏิบัติบูชาเป็นเลิศ สอดคล้องกับที่ตรัสไว้ว่า

บุคคลแม้ใด พึงประพฤติธรรมประพฤติสะอาด เป็นผู้เลี้ยงภริยา และเมื่อของมีน้อยก็ไห้ได้ เมื่อบุรุษแสนหนึ่งบูชาภิกษุพันหนึ่ง หรือบริจาคทรัพย์พันกหาปณะ การบูชาของบุคคลเหล่านั้นย่อมไม่ถึงส่วนร้อย ของบุคคลอย่างนั้น